یکشنبه, 24 دی 1396 ساعت 23:30

اطلاعات تکميلي

  • در اختتامیه نهمین جشنواره فارابی صورت گرفت

دفاع روحانی از آزادی مدنی

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

 اکرم رضائی نژاد

عصر اقتصاد:روزگذشته آیین اختتامیه نهمین جشنواره بین‌المللی فارابی ویژه تحقیقات علوم انسانی و اسلامی در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی برگزار شد و رئیس جمهور با حضور در این مراسم به دفاع از آزادی مدنی ملت ایران پرداخت.

حجت‌الاسلام حسن روحانی در ابتدای سخنان خود عنوان کرد: بسیار خوشحالم که امروز در جمع صاحب نظران، فرهیختگان و برندگان مدال افتخار در جشنواره فارابی حضور دارم. در یک دورانی سایه مظلومیت و یا نوعی محرومیت بر سر علوم انسانی و اسلامی سایه افکند. آن زمانی که علوم طبیعی و تجربی و مهندسی اکتشافاتشان و اختراعاتشان و آثار علمی‌شان به صحنه زندگی مردم آمد، زرق و برقی که این آثار علمی داشت بسیاری از جوامع ما را تحت تاثیر قرار داد تا جایی که فکر کردند علم یعنی همین و علوم انسانی در رده دوم و سوم زندگی انسان‌ها قرار گرفت.

وی افزود: همین سایه در ذهن جوانان ما آنها که عازم دانشگاه‌ها بودند و فکر انتخاب رشته بودند و یا در تحصیلات تکمیلی آنها اثر گذاشت و در دوره‌ای دنبال علوم مهندسی و در دوره ‌ای هم دنبال علوم تجربی رفتند. می‌گفتند آنها که استعداد دارند و رتبه دو رقمی کنکور هستند باید بروند سراغ رشته‌های مهندسی و تجربی و آنها که از این کاروان وامی‌مانند باید به ناچار رشته‌های علوم انسانی را برگزینند. خوشحالم این دوران به زودی سپری شد و امروز برای کسی تردیدی وجود ندارد که توسعه برای کشور در کنار علوم تجربی و ریاضی بدون پیشرفت علوم انسانی امکان‌پذیر نیست.

رئیس‌‌جمهور تاکید کرد: امروز در جامعه حکمرانی شایسته می‌تواند جامعه را در مسیر درست هدایت کند. این حکمرانی از چه دانش و علومی نشات می‌گیرد؟ مدیریت و برنامه‌ریزی می‌تواند این کار را کند البته مدیریت در همه رشته‌ها لازم است اما مدیریت کشور از چه علومی سرچشمه می‌گیرد؟ سیاستمداری و سیاست‌ورزی که جایگاه تاثیرگذاری در جامعه دارد از چه رشته علمی سرچشمه می‌گیرد؟ اقتصاد و نقش آن در جامعه از چه علومی نشات می‌گیرد؟

وی با بیان اینکه اگر علم نباشد انسان به بیراهه می رود، گفت: استفاده نادرست از علم هر جامعه ای را می تواند به نابودی بکشاند.

رئیس‌جمهور ادامه داد: رهبری معظم رهبری ساختن سلاح‌های هسته‌ای و انبار کردن آن را حرام اعلام کردند به این دلیل است که علوم اسلامی و انسانی باید پیشتاز صنعت باشد و باید پیش روی صنعت باشد .

روحانی با یادآوری این که حکمرانی شایسته جامعه را در مسیر درست هدایت می کند، تصریح کرد: اگر علوم انسانی پیشتاز جامعه و کنار صنعت نباشد ، صنعت به ضد جامعه تبدیل می شود.

وی افزود: دورانی که علوم انسانی و اسلامی در سایه علوم تجربی و فنی بود ، گذشته است. توسعه بدون پیشرفت در علوم انسانی و اسلامی ممکن نیست .

وی گفت: در حقوق، علوم اجتماعی و مردم‌شناسی اگر علوم انسانی در جامعه‌ای پیشتاز نباشد و صنعت در کنار علوم انسانی قدم نگذارد، ممکن است صنعت و علوم تجربی به ضد خود تبدیل شود. امروز در منطقه شاهد بودید گروه‌هایی که به جنایات پرداختند از بمب و موشک و اینترنت و فضای مجازی استفاده کردند. آنها که خاورمیانه را به آشوب کشیدند کسانی بودند که در فهم درست از مسائل اجتماعی عقب ماندند و از تکنولوژی هم برای انحراف جامعه استفاه کردند.

رییس جمهوری با بیان این که عقل، دین و اخلاق چراغ راهنماست، افزود: همان تعبیر مرحوم شهید مطهری که علم راه و دین، چراغ است و اگر چراغ نباشد انسان به بیراهه می رود، پس نمی توانیم بدون چراغ در دنیای تاریک امروز حتی با بهترین ابزار حرکت کنیم حتی با داشتن ماشین مدرن تر و سرعت بیشتر اگر چراغ نداشته باشد خطر آن در تاریکی از دوچرخه بیشتر است.

روحانی ادامه داد: پس علم و دانشی می تواند ما را به تمدن و توسعه واقعی بکشاند که در سرلوحه آن علوم انسانی و اسلامی باشد. البته تحول در علوم انسانی با مهندسی درست نمی شود و علوم انسانی با پول پیشرفت نمی کند و با سفارش هم متحول نمی شود.

وی با بیان این که شاید در عصر ما و در جامعه ما شهید مطهری نیست، افزود: چرا علامه طباطبایی نیست، مگر آنها با سفارش و پول درس خواندند پس به جای پول، سفارش و مهندسی فضای آزاد را در اختیار اندیشمندان و دانشمندان قرار دهید و فضای نقد را باز بگذارید.

رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: در آن شرایط علامه طباطبایی بوجود می آید و مطهری ها بوجود می آیند، باید شرایطی را فراهم کنیم که علم رشد کند و پرورش یابد.

وی افزود: عقل، دین و اخلاق چراغ راهنمای ماست و ما نمیتوانیم بدون چراغ در دنیای امروز حرکت کنیم. علم و دانشی می تواند ما را به تجدد و تمدن و توسعه واقعی برساند که در سرلوحه آن علوم انسانی و اسلامی باشد.

روحانی ادامه داد: علم بدون تضارب آرا پیشرفت نخواهد کرد و بدون نقد و انتقاد و بحث و رویارویی دقیق اخلاقی و علمی اندیشمندان و دانشمندان رشد نخواهند کرد.

وی با تاکید بر به رسمیت شناختن فضای نقد، انتقاد، اختلاف فکری و نظری، گفت: باید به اختلاف نظرها احترام بگذاریم چراکه اختلافی که در چارچوب نظریه باشد، میتواند برای وحدت جامعه ما مناسب باشد و فشار بر روی وحدت ماشینی میتواند برای انسجام جامعه ما مخرب باشد.

وی همچنین با اشاره به اظهارات اخیر امام جمعه موقت تهران ادامه داد: حال اگر گفته می شود که فردی از سمتی تحریک شده یا دستوراتی داشته یا اینکه جاسوس بوده، بگذارید در یک دادگاه ثالث به این موضوع رسیدگی شود؛ این چه نوع حرف زدنی است که هرکسی که درخیابان حرف می زند یا خس و خاشاک هستند یا گاو و گوساله یا آشغال؟ چرا با توهین بی ادبانه با جامعه خود برخورد می کنید؟ مردم حرف دارند و برای همین به خیابان آمده‌اند؛ برخی حرفشان به حق است و برخی نیز از شرایط سوءاستفاده کردند؛ در همه جای دنیا نیز اینگونه است و اگر فردا در لندن و نیویورک نیز تظاهرات شود عده‌ای پیدا می شوند که شیشه‌ها را می شکنند و چند مغازه را غارت می کنند.

رئیس‌جمهوری تصریح کرد: نباید همه را به یک چوب برانیم، بلکه باید به ویژه در تریبون‌های مقدس دقیق حرف بزنیم؛ چراکه ملت ما ملت بزرگی هستند.

وی با اشاره به اداره ماجرای اعتراضات اخیر در سطح کشور توسط نیروهای امنیتی گفت: اگر اعتراضی بود تمام شد و اگر برخی نیز سوءاستفاده هایی کردند نیروهای امنیتی به خوبی کار را اداره کردند و ماجرا تمام شد، اما از امروز کار جامعه شناسان، روانشناسان اجتماعی اساتید و فرهیختگان حوزه علوم انسانی آغاز شده است و آنها باید مسائل را تحلیل کنند.

روحانی با بیان اینکه اگر خدایی نکرده روزی ارزش‌های دینی و ملی‌مان نزد جوانان کمرنگ شود، مسئولان ، فرهیختگان و دانشگاهیان مقصر هستند، خاطرنشان کرد: علوم انسانی قطب‌نمای مسائل اجتماعی در کشور است و باید بگذاریم که این قطب نما به درستی کار کند تا به آن نگاه کرده و از آن استفاده کنیم؛ با شعار شمال و جنوب این قطب‌نما تغییر نمی‌کند؛ بلکه ما باید به جهت آن نگاه کنیم و با بهره‌گیری از آن در مسیر صحیح حرکت نماییم.

وی به رسمیت شناختن اختلاف فکری و نظری و ایجاد فضای مناسب نقد و انتقاد از جمله اقدامات موردنیاز برای پیشرفت علوم به ویژه علوم انسانی عنوان کرد و گفت: تفکر انسانها مانند کارخانه ماشین سازی نیست که از یک طرف به آن آهن بدهید و از سمت دیگر ماشین بیرون بیاید؛ باید به تنوع و اختلاف نظر انسانها احترام بگذاریم و بدانیم که اختلاف نظری که در چارچوب نظریه باشد می تواند به وحدت جامعه منجر شود و فشار برای وحدت ماشینی می تواند برای انسجام جامعه خطرناک باشد.

روحانی یادآور شد: تروریست‌ها بیشترین استفاده را از اینترنت و فضای مجازی کردند اما برای اهداف ناصحیح. نمونه واضح و روشن این رویه صنعت هسته‌ای است که در بسیاری از فنون می‌تواند کمک کند و استفاه نادرست از آن می‌تواند بشریت را به نابودی بکشاند.

وی گفت: مردم ، ملت و کشور ما فرهیخته و بزرگ هستند. البته باید با مردم حرف بزنیم و بگوییم چگونه باید از ابزار فضای مجازی استفاده شود. هر چیزی فرهنگ استفاده درست از آن ابزار را نیاز دارد. علوم انسانی باید به میدان آمده و بگوید ما چه می خواهیم و چگونه می توانیم جامعه را به نقطه ای برسانیم که مطلوب مردم و شرع و عقل است.

رییس جمهوری به اظهارات مقامات آمریکایی اشاره کرد و افزود: در یکی دو هفته اخیر آمریکایی ها در دو بخش دچار شکست بزرگ شدند، یک بخش آنجا که خواستند در برابر افکار عمومی جهان بایستند و تعهد بین المللی را زیرپا بگذارند.

وی تصریح کرد: این تعهدات از جنس حقوق یا اخلاق است یا روابط انسانی و دنیا در برابر آمریکا ایستاد. آمریکایی ها می خواستند در چند روز گذشته تعهد بین المللی را در برجام زیرپا بگذارند و شما صف مقابل را دیدید، تمام کشورهای جهان به استثنا یکی دو کشور و رژیم منفور صهیونیستی یکپارچه بودند، چرا؟

روحانی همچنین گفت: اگر ما به تعهد و قرارداد احترام نگذاریم باید فاتحه تمدن و تعهد در جامعه خوانده شود و هر چه علم و صنعت پیشرفت کند باید به مقررات بین المللی و ارزش های آن، چه دینی و چه فرادینی احترام بگذاریم.

روحانی، راستگویی و وفای به عهد دولت و ملت ایران در برجام را ارزش بسیار بزرگی دانست که اسلام بر آن تاکید دارد و افزود: اگر ارزش ها در جامعه زیرپا گذاشته شود و اگر تعهد یک دولت در پیوستگی دولت قبلی زیرپا گذاشته شد دیگر هیچ تعهدی در سطح بین المللی پابرجا نیست. مگر یک دولت چند سال روی کار است؟ اعتماد وقتی باقی می ماند که دولت ها به تعهدات دولت های قبل پایبند بمانند.

رییس شورای عالی امنیت کشور با بیان اینکه من خوشحالم که حاکمیت کاخ سفید در به هم ریختن تعهدات بین‌المللی و وفای عهد و ایستادگی در برابر دنیا ناموفق بود، گفت: این پیروزی برای بشریت، اخلاق و حقوق است. ما در برجام موفقیت‌هایی به دست آوردیم که هیچ وقت ازبین نمی‌رود و هیچکس هم نمی‌تواند آن را از بین ببرد.

وی افزود: ما گفتیم معضلات منطقه‌ای با مذاکره قابل حل شدن است حالا اگر کسی برجام را از بین ببرد پیروزی ما باقی است. ما ثابت کردیم گره کور بین المللی با مذاکره باز می‌شود. ما ثابت کردیم ایران راستگو و دشمن دروغگو است. ما ثابت کردیم این را آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با اجماع آرا گفت و پی‌ام دی را خاتمه یافته اعلام کرد. معنای آن است که ایران راست گفته و معاندان ایران دروغ گفته‌اند.

روحانی تاکید کرد: ما در برجام کاری کردیم که بگویند ایران حق دارد توسعه صنعت هسته‌ای را ادامه دهد، قبلا می‌گفتند ایران به علت تخلف چنین حقی ندارد این پیروزی قابل خدشه نیست و از بین نمی‌رود.

رئیس جمهور با بیان اینکه برجام از سال ۹۴ اجرایی شده، اظهار داشت: در طول این دو سال درآمد نفتی و میعانات دو برابر شده و صدها سرمایه گذاری خارجی در کشور انجام شده که تبدیل به کارخانه و بنگاه اقتصادی، نیروگاه، بندر، لکوموتیو و هواپیما شده و از بین رفتنی نیست.

وی ادامه داد: چه کسی توانست در یک مذاکرات سخت بین المللی برای ایران موفقیت بدست بیاورد؟ علم حقوق و علم سیاست. این علوم انسانی است که می تواند سرنوشت جامعه را تعیین کند. البته این به معنای این نیست که ارزش علوم دیگر کمتر است اما سرلوحه علوم، علوم انسانی است که می تواند استعدادها را تشویق کند.

رئیس جمهور گفت: سرلوحه علوم، هم برای مادیات و هم برای معنویات، علوم انسانی است. باید دانشجویان و با استعدادها را تشویق و فضای دانشگاه ها را باز کنیم و تحقیقات را آزاد بگذاریم.

وی تصریح کرد: سه یا چهار نفر نمی توانند در یک اتاق بنشینند و علوم انسانی را هدایت کنند بلکه این علوم انسانی است که باید جامعه را هدایت کند. علوم انسانی در یک پروسه، جامعه آزاد و بحث و مباحثه رشد می کند.

روحانی ادامه داد: این علوم باعث شد درباره سرنوشت کشور شرایط دیگری به وجود بیاید؛ دیپلمات های ما قراردادی را نوشتند و منعقد کردند البته من نمی خواهم بگویم این قرارداد هیچ نقصی ندارد اما قراردادی است که این آقای ترامپ یک سال است خودش را به در و دیوار می زند تا این قرارداد را به هم بزند اما تاکنون موفق نشده است.

رئیس جمهور افزود: این به معنای پیروزی تعهدات بین المللی و پیروزی حقوق بر دیکتاتوری است. آمریکایی ها نتوانستند با استکبار و دیکتاتوری و خود بزرگ بینی افکار عمومی جهان را زیر پا بگذارند، این یک شکست بزرگ برای آمریکا و یک پیروزی بزرگ برای علوم انسانی ایران است.

لزوم تقویت شبکه نخبگان علوم انسانی

منصور غلامی ، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری) نیز در این مراسم بر ضرورت تشکیل حلقه‌های نخبگان علمی علوم انسانی در کشور تاکید کرد و گفت: شکل‌گیری این شبکه نه تنها برای تعاملات علمی و داخلی با خارج از کشور سودمند است، بلکه می‌تواند در ایجاد و رشد فضای علمی آمیخته با نشاط علمی موثر باشد؛ چنین فضایی فعالیت‌های علمی جدی و کیفی در جامعه را ایجاد می‌کند.

غلامی اظهار داشت: این جشنواره طی سال‌ها به اهدافی چون شناسایی استعدادهای برتر در علوم انسانی و اسلامی با معرفی آثار برتر و ترغیب پژوهشگران به کاربردی کردن علوم انسانی تا حدود زیادی دست یافته است.

وی با اشاره به اینکه اساتید برجسته با حمایت از این گردهمایی، مدیران را به قدرشناسی و تشویق استعدادهای برتر توصیه می‌کنند، گفت: امیدوارم تحقق دو هدف مهم تر این جشنواره یعنی تبیین کارکرد و نقش موثر علوم انسانی در فرآیند سیاست‌گذاری ملی و ایجاد زمینه مناسب برای حضور فعال علوم انسانی و اجتماعی در تراز جهانی مورد توجه قرار گیرد. هرچند در این زمینه اقدامات شایسته صورت گرفته و امیدواریم این اقدامات استقرار یابد.

وزیر علوم اضافه کرد: چنین رویکردی می‌تواند ضمن ایجاد فضای رقابتی موثر، بخشی از دغدغه‌های موجود را در زمینه اخلاق پژوهش کاهش دهد.

غلامی ضمن تاکید بر اینکه تحقق چنین امر مهمی بدون همکاری با سایر دستگاه‌ها ممکن نیست، گفت: استفاده از ظرفیت‌ انجمن‌های علمی ضرورت زیادی دارد و در این راستا دبیرخانه جشنواره می‌تواند انجمن‌های علمی را مورد توجه قرار دهند.

وی ادامه داد: تعامل علوم انسانی در ایران همانقدر مهم است که ضرورت ارتباط با نهادهای علمی و معتبر خارج از کشور حائز اهمیت است لذا این همایش برای تاسیس حلقه‌های نخبگانی و شبکه نخبگان انسانی که از دور دوره پیشین جشنواره جدی گرفته شد، می‌تواند استمرار یابد و اهمیت معنا پیدا کند.

وزیر علوم ضمن اشاره به اینکه شکل‌گیری و تقویت شبکه نخبگان علوم انسانی نه تنها برای گسترش تعاملات علمی داخلی و خارجی از کشور سودمند است بلکه می‌تواند در برآوردن یک آرزوی مهم دیگر موثر باشد، گفت: آرزوی ایجاد و رشد فضای امید آمیخته با نشاط علمی در جامعه است. چنین فضایی فعالیت علمی و پژوهشی جدی و کیفی در دانشگاه را ممکن می‌کند البته از پیامدهای غیرمستقیم آن می‌تواند پیدایی گفت‌وگوی سازنده میان مجریان امور جامعه به میانجی‌گری دانشگاه‌ها باشد.

وزیر علوم در پایان خاطرنشان کرد: تلاش برای تشکیل حلقه ‌های نخبگانی و شبکه‌های نخبگان علوم انسانی که از دوره پیشین جشنواره جدی گرفته شده است، می‌تواند در این چارچوب معنا داشته و اهمیت مضاعفی یابد. شکل‌گیری این شبکه نه تنها برای تعاملات علمی و داخلی با خارج از کشور سودمند است، بلکه می‌تواند در ایجاد و رشد فضای علمی آمیخته با نشاط علمی موثر باشد؛ چنین فضایی فعالیت‌های علمی جدی و کیفی در جامعه را ایجاد می‌کند.

خواندن 270 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395