سه شنبه, 22 اسفند 1396 ساعت 09:07

آیا ما رؤیایی برای جهانی شدن داریم؟

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

محمدرضا امینی
عصراقتصاد: در تعامل با فرآیند جهانی‌شدن می‌توان طیفی از کشورها را تعریف کرد که اگر یک‌سوی آن چین باشد (که با شدت هر چه تمام‌تر در معرض آن قرار گرفته)، سوی دیگر طیف کره شمالی قرار دارد که با تمام وجود در حال بازتعریف کشوری در انزوای کامل است.

یک جنبه مهم در الگوسازی ابعاد و مقیاس الگو است. ما باید برای جامعه جهانی با چه مقیاس الگوی سازی کنیم، آیا در مقیاس یک خانواده، یک شرکت، یک شهر و یا یک الگوی تمام‌قد از یک کشور با جمعیت 80 میلیونی؟ آیا سند چشم‌انداز که هدفش سرآمدی در منطقه بود می‌تواند مقیاس درستی از الگوی ما باشد؟ وقتی هدف بلندمدت ما در مقیاس منطقه تعریف شود آیا خواهیم توانست آن را برای تمام جهان هم ارائه کنیم؟ اگر بخواهیم الگویی برای جهان معرفی کنیم باید در چه ابعادی این کار را انجام دهیم؟

برای پاسخگویی به این سؤالات نیازمند کسب شناخت از مقیاس‌های جهانی هستیم که در اینجا از فهرست شرکت‌های جهانی (500 شرکت برتر مجله فورچون) استفاده‌شده است.

جدول 1. رتبه‌بندی فروش چند شرکت برتر

نتایج این جدول به شرح زیر قابل توصیف است:

  • چند سال است که بزرگ‌ترین شرکت جهان در صنعت خرده‌فروشی است نه در صنایع تکنولوژیک (مانند ICT) و یا حتی نفت و بانکداری. فروش 486 میلیارد دلاری این شرکت از GNP کشور ما بیشتر است.
  • رتبه شرکت‌های نفتی چینی در بین 5 شرکت برتر جهان و بالاتر از غول‌هایی مانند بریتیش پترولیوم (BP)، رویال داچ شل و... قابل‌توجه است. جایگاه شرکت نفت ایران با قدمت 100 ساله کجاست؟
  • رتبه شرکتی مانند سامسونگ (رتبه 15) بالاتر از دایملر (بنز) و جنرال موتورز و چسبیده به بریتیش پترولیوم (BP) مهم است. کل صنعت لوازم‌خانگی ما در چه جایگاهی قرار دارد؟
  • جایگاه والت دیسنی با فروشی بیشتر از نفت ایران و بالاتر از دویچه بانک و میتسویی و... در رتبه 181 جهان این سؤال را مطرح می‌کند که فرهنگ ما باوجود کسری مالی در چه جایگاهی قرار دارد؟
  • ظهور شرکت پتروناس مالزی (رتبه 184) که بچه کوچک شرکت نفت ایران هم محسوب نمی‌شود بالاتر از شرکت‌هایی مانند آل جی الکترونیکز، کوکاکولا و یا میتسویی ژاپن، درحالی‌که آن‌ها در دهه 70 میلادی تأسیس و تقریباً شرکت دولتی محسوب می‌شوند. جایگاه پتروپارس ایران کجاست؟
  • ظهور خودروسازی تاتا هندوستان در کنار غولی مانند کیاموتورز درحالی‌که تاتا موتورز تجربه جدید صنعت خودرو هندوستان در سطح جهانی است. جایگاه کل صنعت خودروسازی ما کجاست؟
  • در رتبه 180 (بالای ستون راست) جدول FedEx را می‌توان دید که یک شرکت پستی مبتنی بر تکنولوژی ICT است که بالاتر از یکی از غول صنایع تجهیز کامپیوتری قرارگرفته است. جایگاه شرکت پست جمهوری اسلامی کجاست؟
  • ما در این تصویر یک نوشابه فروش (کوکاکولا) را در رتبه 235 مشاهده می‌کنیم که بافاصله حدود 10 درصد کمتر از کیا موتور نوشابه فروخته و اگر با تاتا موتور در رتبه 247 مقایسه کنیم فروش بیشتری داشته است. چرا ما بجای خودروسازی (که صنعت پیچیده‌ای است) نتوانسته‌ایم در صنعت نوشابه جهانی شویم؟

برای درک بهتر این فضا بد نیست با جدول 2 موضوع اشتغال‌زایی شرکت‌های جهان مقیاس را هم بررسی کنیم.

جدول 2- رتبه تعداد استخدام در بین شرکت‌های برتر جهان

اگر هدف اشتغال یکی از اهداف اقتصادی ما باشد، ارقام این جدول حقایق جالبی را روشن می‌کند:

  • بیشترین اشتغال در صنعت نفت (اگرچه در رتبه‌های بعدی با اختلاف زیاد قرار دارند) و در صنعت خودرو نیست، بلکه در خرده‌فروشی است. مجموع فقط 8 شرکت ستون اول بیش از 7.5 میلیون شغل در جهان ایجاد کرده‌اند که بالغ‌بر نیمی از کل اشتغال کشور ما است!
  • درحالی‌که کرفور (خرده‌فروش) و مک‌دونالد (همبرگر فروش) بیشتر از تویوتا و دایملر (بنز) اشتغال ایجاد می‌کند و مجموع والت دیسنی و پپسی هم بیشتر از IBM شغل ایجاد می‌کنند، ما به دنبال چه نوع اشتغالی هستیم وقتی فقط والت دیسنی بیش از سه برابر کل گروه ایران‌خودرو کارمند دارد و فروشی بیشتر از فروش نفت ایران؟

در مقیاس جهانی مهم نیست که چه‌کاری انجام می‌دهیم بلکه موضوع مهم این است که در مقیاس جهانی آن را انجام دهیم. از مقایسه سرنوشت شوروی سابق با چین امروزی می‌توان احتمالاً رموزی را کشف کرد. چرا شوروی که ازنظر قدرت نظامی موشک‌ها، هواپیماها و بمب‌های اتمی جایگاه کمتری از آمریکا نداشت، به سرنوشت تاریخی فروپاشی دچار شد؟ آیا چین کمونیست منزوی در زمان مائو قوی‌تر بود یا چین امروزی که اقتصاد دوم دنیا است؟ مگر چین با آمریکا اختلاف (و حتی تضاد) سیاسی و ایدئولوژیک ندارد؟ آیا اسلحه یوآن چین کمتر از زیردریایی اتمی آمریکا اثر دارد؟

با توجه به فروش 55 میلیارد دلاری شرکت والت دیسنی (که از درآمد نفت ایران بیشتر است)، این سؤال مطرح می‌شود که آیا برای توسعه تکنولوژی انیمیشن‌سازی اقدام مؤثری انجام داده‌ایم و در سطح جهانی مطرح هستیم؟ آیا می‌توانیم برای گسترش فرهنگی و معرفی به جهان در صنایع سبک فرهنگی مانند فیلم کارتون و تفریحات به جایگاه جهانی برسیم؟ درنهایت باید این سؤال را مطرح کرد که واقعاً هدف و رؤیای ما برای جهانی‌شدن چیست و چه ابعادی دارد؟

 

 

خواندن 211 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395