سه شنبه, 25 ارديبهشت 1397 ساعت 10:16

اطلاعات تکميلي

  • «قانون مسدودکننده» حربه قابل تکیه؛

اروپا ابزار قانونی مقابله با تحریم‌های آمریکا را دارد

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

فرزین سوادکوهی

عصر اقتصاد: از روزی که دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا از خروج کشورش از برجام خبر داد، گمانه زنی در خصوص مشکلات احتمالی صنعت نفت ایران به تأثیر از این خروج نیز به یکی از موضوعات رسانه ای بدل شد.صنعت نفت ایران بعد از برجام – و پس از سال‌ها –از لاک تنهایی و رکود و عقب ماندگی تا حدود زیادی بیرون آمده بود و از قضا بیشترین تاثیر توافق 1+5 در صنعت نفت ایران نمود یافت. درست است که لزوما شرکت‌های بزرگ غربی به شکل مستقیم وارد طرح‌های توسعه ای صنعت نفت ایران نشدند، اما جو روانی حاصل از این توافق عاملی شد تا سرمایه‌گذاران خارجی اقبال بیشتری به حوزه نفت کشور نشان بدهند. در همین حال 3 قرار داد تقریبا بزرگ نیز بین ایران و شرکت‌های نفتی صاحبنام بسته شد که البته قرارداد توسعه فاز 11 میدان گازی مشترک پارس جنوبی در این میان جایگاه ویژه ای پیدا کرد. از سوی دیگر ارائه الگوی جدید قراردادهای نفتی که به IPC شهرت یافت در گیرودار هیاهوهای رسانه ای جناح مخالف دولت بارها و بارها مورد اصلاح قرار گرفت تا جایی که حتی برخی از طراحان آن گفتند بهتر است نام آن را تغییر دهیم چون دیگر نمی‌توان به آنها IPCگفت. ماجرای الگوی جدید قراردادهای نفتی آنقدر در این کشمکش به تعویق خورد که فرصت‌ها از دست رفت و حال که خروج آمریکا ار برجام نیز رقم خورده است می‌توان آخرین امیدها را هم در حوزه توسعه صنعت نفت ایران از دست رفته محسوب کرد. البته امیدهایی که به اتکا حضور شرکت های بزرگ و معتبر نفتی جهان ایجاد شده بود.

در این میان البته قرارداد توتال همچنان در برزخ باقی مانده است. برخی منابع از رضایت فرانسه به نفع امریکا و طبعا خروج توتال از پروژه فشار افزایی فاز 11 خبر می دهند و برخی معتقدند هنوز اتفاق خاصی در این زمینه نیافتاده است که برای آن بتوان چنین حکمی صادر کرد.

در عین حال بیژن زنگنه  وزیر نفت پا را فراتر از این گذاشته و به تازگی اعلام کرده است که شرکت فرانسوی در فاز 11 سفت و سخت پای کار ایستاده است. او گفته است از سوی این شرکت فرانسوی پیامی برای رفتن به دست ایران نرسیده است. عین همین عبارت را هفته گذشته محمد مشکین فام، مدیر عامل شرکت نفت و گاز پارس نیز بیان کرد و گفت: روابط‌مان با شرکت توتال بر مبنای قرارداد و احترام متقابل است و فکر نمی‌کنم از این بابت مشکلی ایجاد شود و اگر قرار بود توتال همکاری خود را با ایران قطع کند هرگز درباره جزییات وارد بحث و تبادل نظر نمی‌شد و این امر حاکی از جدی بودن توتال در انجام کارهایش است.

اما قراردادهای جدید نفتی در روزهای گذشته  هم نمایندگان مجلس  و هم فعالان بخش خصوصی و برخی از اعضای اتاق بازرگانی را هم به تکاپوی مصاحبه و اظهار نظر واداشته است.

روز گذشته حمیدرضا صالحی نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران در گفتگو با ایسنا گفت: در صورت توسعه روابط بیشتر و تعریف پروژه‌های جدید با کشورهای اروپایی در حوزه نفت و گاز، می‌توانیم تاثیرات خروج آمریکا از برجام را به حداقل برسانیم.

وی گفت: آمریکا در حالی خروج از برجام را اعلام کرد که طرف‌های اروپایی اعلام کردند که در برجام می‌مانند و همکاری‌های خود را با ایران ادامه می‌دهند. همچنین رئیس جمهور کشورمان اظهار کرد که با پنج کشور دیگر در برجام خواهیم ماند.

نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی با بیان اینکه باید با عقلانیت نقاط تهدید را به فرصت تبدیل کنیم، گفت: نیاز است که برنامه بلند مدتی را تعریف کنیم و در کنار دیپلماسی سیاسی، دیپلماسی اقتصادی را هم فعال کنیم و مراودات را بیشتر کنیم تا در نتیجه توسعه صادرات غیر نفتی حاصل شود. همچنین باید برای مردم و فعالان اقتصادی فضای باز بیشتری ایجاد کنیم تا منافع ملی حفظ شود. 

اما از سوی دیگر جلال میرزایی عضو کمیسیون مجلس شورای اسلامی نیز در گفتگو با پایگاه خبری انرژی امروز گفت: تحریم‌ها بر مذاکرات قراردادهای جدید نفتی، تاثیر می گذارد.

وی اضافه کرد: در رابطه با بحث قراردادهای نفتی و بیمه کشتی‌ها و سایر مسائلی که آمریکا در گذشته موفق به اجرای تحریم‌ها بود، دیگر امروز این قدرت برایش وجود ندارد چراکه بسیاری از قدرت‌ها که پیش از این به همراه آمریکا بودند به نوعی اقدام آمریکا برای خروج از برجام را زیر سوال برده‌اند.

جلال میرزایی در رابطه با وضعیت قراردادهای نفتی ایران پس از خروج آمریکا از برجام، بیان کرد: ما در قالب IPC سه قرارداد بسته‌ایم که یکی از این قراردادها توتال است که با شرکت‌های اروپایی است و دو پروژه دیگر با شرکت‌های روسی و چینی است. که درباره قرارداد توتال، اگر توتال بخواهد عقب‌نشینی کند شرکت نفتی دولت چین اعلام کرده است که حاضر به جایگزین شدن است و دچار مشکلی نخواهیم شد.

وی در ادامه گفت: ما حدود ۳۵ پروژه داریم که احتمال دارد تحریم‌ها بر روی مذاکرات برای عقد قراردادهای جدید تاثیر بگذارد. ممکن است بعضی از پروژه‌ها که تا به امروز حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد مذاکراتش پیشرفته داشته است، دچار تاخیر شود.

نماینده مرم ایلام در مجلس ادامه داد: به هر حال امروز انحصار استخراج نفت در دست شرکت‌های غربی نیست و شرکت‌های روسی و چینی در این زمینه تخصص دارند. ما باید خودمان را با شرایط جدید تطبیق دهیم و مساله را مدیریت کنیم.

وی با اشاره به تحریم بیمه کشتی‌ها از سوی آمریکا پس از لغو برجام، بیان کرد: در رابطه با بیمه کشتی‌ها و سایر مسائل آنچه که در گذشته باعث می‌شد تا آمریکا در اجرای تحریم‌ها موفق شود اجماعی بود که در بین قدرت‌های جهانی برای اعمال تحریم‌ها شکل می‌گرفت اما امروز آمریکا در این شرایط نیست و بسیاری از قدرت‌هایی که پیش از این به همراه آمریکا به ما فشار وارد می‌کردند و علیه ما قطعنامه وضع می‌کردند به نوعی اقدام آمریکا برای خروج از برجام را زیر سوال برده‌اند و صراحتا اعلام کردند که آمریکا را همراهی نمی‌کنند.

میرزایی ادامه داد: امروز اگر قدرت‌های جهانی آمریکا را همراهی نکنند، آمریکا نمی‌تواند به قبل از برجام برگردد و به راحتی تصمیمات خود را در خصوص ایران اجرایی کند.

به اعتقاد برخی از صاحبنظران ،در عین حال یک وجه قابل اشاره نیز در نزد اروپایی ها برای مقاومت وجود دارد. رویترز به تازگی نوشته است که اتحادیه اروپا در نظر دارد همانند کاری که در دهه 1990برای کوبا انجام داد، با اجرای قوانین مسدود کننده، تحریم‌های که آمریکا علیه ایران اعمال می کند را بی اثر کند. کانال خبری از نفت چه خبر در این مورد می‌نویسد: در سال 1996 زمانی که آمریکا برای تجارت با شرکت‌های خارجی جریمه تعیین کرد و این کار را در مورد کوبا انجام داد، اتحادیه اروپا واشنگتن را با تهدید به تحریم متقابل مجبور به عقب نشینی کرد. اینک اتحادیه اروپا می‌تواند باز هم از آن حربه برای به نفع ایران استفاده کند. قانون موسوم به مسدود کننده ظاهرا قدرتمندترین ابزار اتحادیه اروپا جهت اقدام فوری در این خصوص است که بر پایه آن هر شرکت اروپایی از پذیرش تحریم‌های آمریکا ممنوع می‌شود و بر این اساس می‌تواند قوانین آمریکا را نادیده بگیرد. اما برخی نسبت به اعمل این قانون مایوسند و معتقدند این قانون هرگز فرصت اجرا شدن پیدا نمی کند زیرا مفاد آن مبهم و دشوار است و در واقع یک سلاح سیاسی است و نقش یک اخطار به دولت آمریکا را بازی می‌کند. مایوسان نسبت به اعمال این قانون همچنین معتقدند این ابزار فنی نیاز به استراتژی‌ها و استراتژیست‌های حرفه ای دارد که رهبران دولت‌های اروپایی فاقد آن هستند. اما مقامات اتحادیه اروپت معتقدند چنین نیست چرا که قانون مذکور هم اکنون به روز شده است و می توان از آن استفاده کرد.

محافل خبری همچنین اعلام می کنند که  کمیسیون اروپا برای تصمیم گیری نهایی در این مورد ممکن است هفته آینده در بروکسل یک نشست برگزار کند اما دیپلمات ها می‌گویند کسب توافق نهایی بین 28 کشور عضو اتحادیه اروپا دشوار خواهد بود.

به هرحال این نگرانی نزد اروپایی‌ها وجود دارد که نفوذ در حوزه انرژی ایران را از دست بدهند. در شرایطی که گفته می شود نزدیک به 20 میلیارد یورو در ایران سرمایه گذاری شده است و در حالی که بازار انرزی ایران در صادرات محصول و فرذآورده عدد 5.5 میلیارد یورو و افزایش 344 درصدی (نسبت به سال قبل تر) را نشان می‌دهد، می توان این نگرانی را تایید کرد. ظاهرا مقامات حوزه انرژی اروپا در دیدار با همتاهای ایرانی خود اطمینان داده اند که روابط در این حوزه را ادامه خواهند داد و حتی آن را تقویت خواهند کرد

خواندن 153 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395