سه شنبه, 01 خرداد 1397 ساعت 09:54

اراضی خرد، مانعی برای مکانیزه شدن کشت برنج

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

ساناز بردبار

عصراقتصاد: برنج به‌عنوان یکی از غذاهای اصلی نقش مهمی در سبد کالایی خانوار ایرانی دارد. به عقیده برخی کشت مکانیزه این محصول در کشور با مشکلات و موانع زیادی مواجه است. بدیهی است مکانیزه نبودن شالیزارهای برنج منجر به کاهش میزان بهره‌وری و افزایش مشکلات کاشت، داشت و برداشت برای کشاورزان شده و یکی از دلایل عمده این مسئله خرد شدن اراضی شالی‌کاری در شمال کشور است.

از دیدگاه مکانیزاسیون، خرده مالکیت از جنبه‌های مختلف بر روند کشت مکانیزه برنج سایه افکنده است که اثرات آن به‌طور مستقیم و غیرمستقیم مشهود است. ایجاد محدودیت‌ها در تمهید بستر مناسب جهت مکانیزه نمودن کشت برنج همچون طراحی و اجرای تسطیح و یکپارچه‌سازی اراضی شالیزاری متناسب با خواسته‌ها و شرایط ماشینی و سیستم تولید و عرضه محصول به بازار، عدم امکان برخورداری از نظام بهره‌برداری جامع از ماشین‌آلات به‌منظور افزایش ظرفیت مزرعه‌ای و استفاده بهینه از انرژی و همچنین محدودیت در به‌کارگیری از ماشین‌ها و تجهیزات مناسب تبدیل برنج جهت افزایش کیفیت محصول تولیدی و ... ازجمله مشکلاتی است که برخی از کارشناسان عنوان می‌کنند که براثر خرده مالکیت ایجادشده است.

در مجموع این افراد خرده مالکیت را به‌ عنوان سدی بر سر راه توسعه مکانیزاسیون برنج کشور می‌شمارند، زیرا نه‌ تنها فراهم نمودن بستر و اجرای مکانیزاسیون را با محدودیت مواجه می‌سازد، بلکه حتی ممکن است به خاطر عدم امکان استفاده از ماشین‌آلات و فنّاوری مطلوب، افت کیفیت محصول تولیدی را نیز در پی داشته باشد.

برخی کارشناسان این حوزه نیز بر این موضوع تأکید می‌کنند که کوچک بودن سطح مالکیت سبب افزایش غیرمنطقی هزینه تولید در واحد سطح، غیراقتصادی بودن استفاده از ماشین‌آلات در اراضی کوچک و در پی آن سبب جایگزینی نیروی انسانی بجای ماشین در مزارع شالیزار می‌گردد. همین امر موجب گردیده است که در حال حاضر نزدیک به 50% از کل هزینه تولید برنج به هزینه کارگری تخصیص یابد.

کامبیز عباسی مدیرکل مرکز توسعه مکانیزاسیون وزارت جهاد کشاورزی اما در این خصوص نظر دیگری دارد و عنوان می‌کند که عامل محدودکننده برای مکانیزاسیون کوچک بودن مزارع شالیزاری نیست.

این مقام مسئول در گفتگو با عصراقتصاد بابیان اینکه خرد بودن اراضی شالیزاری در واقع یکی از الزامات تجهیز شالیزارها است، گفت: در تمامی دنیا اراضی به‌صورت خرده شده مکانیزه می‌شود.

وی ادامه داد: در تمامی ممالک دنیا اندازه قطعات مزارع شالیزاری مالکیت شالیزاری کمتر از نیم هکتار است و بهترین قطعات و مناسب برای توسعه برنج اراضی 3 دهم هکتاری است.

عباسی با تأکید به اینکه خرد بودن اراضی به معنای عدم اجرای مکانیزاسیون نیست، افزود: اگر امکان تجهیز و فنی سازی این اراضی شامل جاده‌سازی برای حرکت ماشین در شالیزارها، سیستم‌های انتقال آب و آب‌رسانی مهیا شود و درواقع مزارع تجهیز و نوسازی خواهد شد.

وی بابیان اینکه خوشبختانه در طی دولت یازدهم و دولت دوازدهم روند توسعه مکانیزاسیون در حوزه برنج کشور جهش‌زا بهبود پیداکرده است، گفت: در حال حاضر بیش از 65 تا 75 درصد مزارع شالیزاری مکانیزه شده است.

وی با تأکید به اینکه تقریباً 550 تا 600 هزار هکتار شالیزار در کشور وجود دارد، افزود: در ابتدای دولت تدبیر و امید 10 تا 15 درصد مزارع و شالیزارهای کشور مکانیزه بوده‌اند.

عباسی با تأکید به اینکه در حال حاضر برداشت مکانیزه برنج نزدیک به 75 تا 80 درصد در مزارع شالیزاری صورت می‌گیرد، ادامه داد: در ابتدای دولت دهم در حدود 12.5 درصد مزارع به‌صورت مکانیزه برداشت می‌شده است.

وی ادامه داد: همچنین در حوزه کاشت نشایی در ابتدای دولت نیز مکانیزاسیون در حدود 10 تا 15 درصد انجام می‌شده است که در حال حاضر به محدوده 45 درصد رسیده است

مدیرکل مرکز توسعه مکانیزاسیون وزارت جهاد کشاورزی با تأکید به اینکه در حوزه مکانیزاسیون جهش قابل‌توجه ای داشته‌ایم، افزود: با حضور مکانیزاسیون در عرصه شالیزارها 50 تا 65 درصد هزینه‌های تولید نیز کاهش‌یافته است.

عباسی با تأکید به اینکه در حوزه برداشت نیز ریزش و ضایعات کمتر از 1 درصد بوده است، گفت: در حوزه برنج ضایعات پس از تولید و مصرف وجود دارد و در فرآیند ضایعات تولید بسیار پایین است.

وی با تأکید بر اجرای پروژه‌ای تحت عنوان تجهیز و نوسازی اراضی شالیزاری که در دستور کار قرارگرفته است، افزود: در حال حاضر 150 تا 200 هزار هکتار از اراضی کشور تجهیز و نوسازی شده است

وی در پایان گفت: در استان‌های شمالی در حال مکانیزه کردن شالیزارها هستیم تا با تجهیز و مکانیزاسیون میزان بهره‌وری افزایش یابد.

خواندن 193 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395