یکشنبه, 06 خرداد 1397 ساعت 09:06

یک بام و دو هوای برای دوتابعیتی‌ها

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

آناهیتا یاوری

عصراقتصاد: کسی که تابعیت دوگانه دارد به این معنی است که به طور همزمان شهروند دو کشور است. تابعیت دوگانه که برخی آن را «دو ملیتی» نیز می‌نامند به صورت خودکار در شرایطی خاص به وقوع می‌پیوندد.

تابعیت مضاعف به‌معنای داشتن دو یا چند تابعیت برای شخص است، لذا در حالی که شخص تابع دولتی است، دولت یا دولت‌های دیگری نیز او را تابع خود می‌دانند، درنتیجه شخصی که بیش از یک تابعیت دارد، دارای یک وضعیت غیرعادی است؛ چرا که تابعیت منشأ حقوقی تکالیف فرد در برابر آن کشور است، به‌عبارت دیگر: تابعیت دوگانه یعنی فردی در یک زمان بتواند شهروند دو کشور متفاوت به‌حساب آید، به‌طوری که باتوجه به قوانین، دارای گذرنامه هر دوکشور باشد.

دیدگاه‌های متفاوتی بین کشورها نسبت به دارا بودن دو یا چند گذرنامه توسط افراد تبعه خود وجود دارد، به‌طوری که برخی از دولت‌ها آن را نهی و حتی قانون‌هایی را برای جلوگیری از آن وضع کرده‌اند؛ ولی برخی از دولت‌ها داشتن گذرنامه کشورهای دیگر را امری مجاز و بدون محدودیت می‌دانند.

طبق قانون اساسی و قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران به ‌کارگیری افرادی که غیر تابعیت ایرانی را داشته ممنوع گردیده است.

مطابق اصل 145 قانون اساسی «هیچ فرد خارجی به عضویت در ارتش و نیروهای انتظامی کشور پذیرفته نمی‌شود».

اصل 82 نیز بیان می‌کند: «استخدام کارشناسان خارجی از طرف دولت ممنوع است مگر در موارد ضرورت با تصویب مجلس شورای اسلامی».

همچنین در اصل115 نیز آمده است که «رئیس‌جمهور باید از میان رجال مذهبی و سیاسی که واجد شرایط زیر باشند انتخاب شود: ایرانی‌‏الاصل، تابع ایران، مدیر و مدبر، دارای حسن سابقه و امانت و تقوی، مؤمن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و مذهب رسمی کشور».

در ماده 989 قانون مدنی نیز بیان شده است که «هر تبعه ایرانی که بدون رعایت مقررات قانونی بعد از تاریخ 1280 شمسی تابعیت خارجی تحصیل کرده باشد تبعیت خارجی او، کأن‌لم‌یکن بوده و تبعه‌ ایران شناخته می‌شود ولی در عین حال کلیه‌ اموال غیرمنقوله‌ او با نظارت مدعی‌العموم محل به‌فروش رسیده و پس از وضع مخارج فروش، قیمت آن به او داده خواهد شد و به‌علاوه از اشتغال به وزارت و معاونت وزارت و عضویت مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و بلدی و هر گونه مشاغل دولتی محروم خواهد بود».

موضوع دوتابعیتی بودن مدیران دولتی از زمانی شروع شد که خاوری مدیرعامل اسبق بانک ملی ایران پس از روشن شدن پرونده فساد سه‌هزار میلیاردی از سمت خود استعفا داد و به‌واسطه تابعیت کانادایی خود و خانواده‌اش کشور را ترک کرد و هیچ‌گاه برای پاسخگویی درباره تخلفات اقتصادی خود به کشور بازنگشت. از همان زمان این دغدغه به‌وجود آمد که اولاً مدیرانی که دارای تابعیت مضاعف هستند، چند نفر هستند و آیا این نگرانی باید درباره مسئولانی که گرین کارت و یا حق اقامت کشور ثانی را دارند، وجود داشته باشد یا خیر.

نمایندگان مجلس در نخستین اقدام در سال 91، طرح «ممنوعیت شغلی دوتابعیتی‌ها» را مطرح کردند که دوفوریت آن در صحن مجلس تصویب شد اما کلیات این طرح در صحن علنی، رد شد.

در مجلس نهم طرح «تحقیق و تفحص از مسئولان دوتابعیتی دولت» کلید خورد، گرچه این تقاضا با وجود تصویب در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و ارجاع به صحن علنی، به‌صلاحدید هیئت‌رئیسه از دستور کار نهمین دوره مجلس خارج شد؛ اما در مجلس دهم مجدداً به جریان افتاد و با تصویب مجلس و تشکیل هیئت تحقیق و تفحص از مدیران دوتابعیتی، روند تحقیق از حضور مدیرانی با تابعیت مضاعف در دولت آغاز شد. گزارش تحقیق و تفحص از مدیران دوتابعیتی نیز در 23 اردیبهشت ماه امسال منتشر شد که حضور 100 مدیر دولتی که دارای تابعیت مضاعف بودند را تأیید می‌کرد.

این در حالی است که سید عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه با یک روزنامه اسپانیایی اظهار داشت: هیچ سیاستی علیه شهروندانی که تابعیت دوگانه دارند، وجود ندارد.

عراقچی افزود: در واقع، ما تابعیت دوم آنها را نادیده می‌گیریم و هیچگاه از هیچ ایرانی نمی‌ پرسیم آیا گذرنامه دیگری دارد؟ ما می‌خواهیم که آنها به خانه بازگردند و با خانواده‌های خود تماس و رابطه داشته باشند، آنها را یک ارزش برای خودمان قلمداد می‌ کنیم و تلاش در تسهیل آمدن و رفتن آنها داریم.

عراقچی با اشاره به اینکه بین پنج تا شش میلیون ایرانی در خارج زندگی می کنند تاکید کرد که بسیاری از این ایرانیان بدون مشکل به ایران رفت و آمد می‌ کنند و فقط تعداد بسیار اندکی‌ از آنها به خاطر جاسوسی دستگیر شده‌اند.

وی افزود: ما متوجه هستیم که ایرانی‌های دارای دو تابیعت، یک هدف آسان برای جذب از سوی سرویس‌های مخفی‌ خارجی‌ هستند. در عین حال می‌‌خواهم به همه ایرانی‌ها بگویم که هیچ سیاستی علیه شهروندانی که تابعیت دوگانه دارند، وجود ندارد. ما می‌ خواهیم که آنها به خانه بازگردند، از نظر اقتصادی فعال باشند و در دانشگاه ها تدریس کنند. آنها را یک ارزش برای خودمان قلمداد می‌ کنیم و تلاش در تسهیل آمدن و رفتن آنها را داریم.

خواندن 135 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395