یکشنبه, 03 تیر 1397 ساعت 00:00

اطلاعات تکميلي

  • در موسسه مطالعات " دین و اقتصاد" مطرح شد

سهم داراها و ندارها از آزادی عادلانه نیست

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

الهه فابریکی

قسمت دوم

عصراقتصاد:  فرشاد مومنی، در نشست واکاوی " اندیشه های آیت الله شهید دکتر بهشتی" تاکید  داشت: متفکران و دلسوزان کشورمان، با بازگشت به بنیان‌های اندیشه‌ای متوجه خواهند شد بر خلاف آنچه که تصور میشود روبرو شدن کشور با مشکلات جدی، بیش از آنکه ناشی از پایبندی به موازین اسلامی باشد ناشی از عدول از موازین اسلامی است با توجیهات ولو حسن نیت مصلحت سنجانه.

وی در ادامه به اشاره به مطالعه برخی از آثار مهم و بنیادی شهید بهشتی، افزود: بهتر است کتاب بایدها و نبایدهای دکتر بهشتی که جزو کم نظیر ترین متون مربوط به تمدن اسلامی در عصر حاضر محسوب می گردد، مطالعه گردد تا برخی مفاهیم اصول امر به معروف و نهی ازمنکر اسلامی مطرح شده در آثار بهشتی که بر گرفته از مطالعات عمیق است با هر گونه ادعا و عملکرد کنونی رایج تحت این عنوان در نظر گرفته و مقایسه شود، در آن صورت میزان تفاوت های عملکرد زمان حاضر با آنچه که در گذشته بوده است.

مومنی ادامه داد:  چقدر باعث تاسف است که در حال حاضر در کشور با افرادی روبرو هستیم که به نام اسلام صحبت می‌کنند که نه تنها چنین حسی را بر انسان ها ایجاد نمی کنند، بلکه در بسیاری از مواقع اتفاقا حس دافعه را در ذهن تداعی

می کنند. سوال اینجاست، چرا ایران کنونی به این مقام رسیده که برخوردهای جزئی نگر در خصوص مشکلات و موانعی که بر سر راه اداره کشور وجود داشته، دیگر راهگشایی ندارد و در حالیکه باید مبنای کار رویکرد سیستمی قرار داده میشد.

علیرضا بهشتی، با اشاره به رونمایی از کتاب " اندیشه های سیاسی دکتر بهشتی" اظهار  داشت: این کتاب محصول مجموعه نوشته های 20 سال اخیر است و در آن سعی شده، صرف نظر از نسبت فامیلی به ابعاد مختلف اندیشه ای ایشان پرداخته شود. همچنین مهم است مانند هر اندیشه و گفتمان و چهره های تاریخی دیگری قبل از آنکه درباره شخصیتی داوری و قضاوت شود، لزوم مطالعه در خصوص افکار فرد نظر از ضروریات خواهد بود تا بتوان به راحتی در این مورد اظهار نظر نمود. توجه به این نکته لازم است که در اینجا قصد نداریم به نقد ناپذیری اندیشه شهید بهشتی اشاره کنیم بلکه اصرار به دانش تمام زوایای فکری ایشان داریم.

وی در ادامه گفت: بلکه یکی از مباحث مهم مطرح شده در کتاب " اندیشه های سیاسی دکتر بهشتی" عدالت اجتماعی و ضرورت توجه به آن است . چرا که با توجه به آنکه تغییر چندانی در ریل گذاری قطار توسعه به جز دوران جنگ از سال‌های

۵۳- ۵۴ به بعد در ایران ایجاد نشده است، سوال این است که این نگرش کنونی توسعه کشور به کجا خواهد رفت و به کجا خواهد رسید؟. نکته اینجا است که نقطه کانونی در برخورد با اندیشه شهید بهشتی دیدگاهی است که بهشتی به مسئله انسان دارد. زیرا انسان و حس انتخاب گری اوست که اهم مسایل در در هر جامعه ای می باشد. لذا پیشرفت انسان در پرتو آزادی و آگاهی است و انتخاب های او فارغ از آزادی نمی تواند معنای آگاهانه داشته باشد.

وی ادامه داد: یکی از متمایزترین پایه های بی نظیر معرفت شناسی مدرن در اندیشه های بهشتی، بایدها و نبایدهای شهید بهشتی در خصوص اصول اقتصادی قانون اساسی است که تحت عنوان نظام اقتصادی در اسلام مطرح شده است که بهشتی در آن در راستای هدفمند بودن و توانایی تحقق قابلیت‌های انسانها آن را توسعه و گسترش می‌دهد.این در حالیست که در طول سالیان گذشته جامعه ی عملکردی ما نسبت به همین قانون اساسی بی تفاوت بوده است.چرا که در عمل مشاهده می کنیم، کشور ما حتی با وجود اعتراف به اعتقاد به قانون اساسی، در مراحلی از رفتارهای قانونی عدول زیادی نموده است.

بهشتی گفت: اصل ۴۴ قانون اساسی شاهد این مدعاست. یکی از شواهد این اقدام این است که در اجرای این اصل بدون اینکه هیچ ارجاعی به آزادی مردم داده شود، عملکرد طوری بوده که گویا ۱۸۰ درجه با آنچه که در قانون آمده است اختلاف داریم. بر همین مبنا، دکتر بهشتی یکسری زیربناهای برای نظام اقتصاد در اسلام مطرح می کردند که اگر توجه به این زیربناها می‌شد که زیر بنای اصلی آن را اخلاق شکل می داد.

وی تاکید داشت:  پر رنگ شدن بحث " اخلاق" به عنوان " زیر بنا" بدان معنی نیست که اقتصاد نقش مهمی ندارد. اتفاقاً نقش مهمی دارد ولی زیربنا نیست. بلکه اخلاق عامل اصلی ساخت انسان متعادل است و عدل و عدالت. در نتیجه این جا نمی توان از نقش مهم اخلاقیات غافل بود. به این معنی که در جامعه انسانی، اخلاق، اقتصاد، معنویت و مادیت روی یکدیگر عمل و عکس العمل دارند. یعنی اینکه انسان یک مجموعه است و در این مجموعه هر چقدر افراد انسان تر شدند نقشه عامل اخلاق بیشتر می‌شود و گامهای توسعه بیشتر و موثرتر برداشته می شوند.

بهشتی همچنین با اشاره به این بعد از اندیشه های شهید بهشتی، خاطر نشان کرد: وقتی در جامعه ای تقسیم امکانات اقتصادی عادلانه نباشد، وقتی آن هایی که در جامعه بیشتر دارند، دست در دست هم دهند و یک قشر بسیار مرفه و بسیار برخوردار از مواهب زندگی را به وجود بیاورند، در نتیجه سرشان در لاک یکدیگر باشد و کاری هم به کار آن توده وسیع و پر جمعیتی که از این امکانات محروم هستند، نداشته باشند، دادوستد های شان بین هم و ازدواج هایشان نیز بین هم باشد و مدام چاق تر و فربه تر و گروهشان نیز بزرگ و بزرگتر میشوند. از سوی دیگر در آن طرف گود در حال مشاهده مردمی ناتوان در چرخه تولید باشید که حتی حداقل یا حتی زیر حداقل امکانات، شب و روز باید کاسه چه کنم گلویشان بگذارند و این کار آنها را روز به روز کم رنگ تر می‌کند و نصیب و امتیاز آن ها را از شادی ها و برخورداری های زندگی کمتر و کیسه هایشان نیز روز به روز خالی تر می باشد و در چنین جامعه ای شکوفایی این فرد محروم و فرزند متولد شده در این خانواده محروم چقدر خواهد بود؟

وی ادامه داد: اگر آزادی مسئله خوبی است باید برای همه باشد. چرا که احساس نیاز به آزادی در همه انسانها و در همه زمینه هاست و تنها به استعداد یک عده خاص محدود نمی شود. همه واقفیم به اینکه آزادی بسیاری از گره های ناگشودنی زندگی انسان را باز میکند.

بهشتی با اشاره به وجود دو جنبش و دو پارادایم در ایران امروز ادامه داد: امروزه با دو جنبش برخاسته از دو پارادایم مواجهیم و این وضعیتی است که به خصوص درسالهای گذشته این مساله آشکارتر شده است. دموکراسی خواهی و جنبش نان از آن جمله اند. که در هر دو مقوله اکثریت قریب به اتفاق جامعه ما با آنها دست به گریبان است. مهم اینست به پاسخ این پرسش را دریابیم که در عرصه روشنفکری چطور می‌توان این دو را به هم مرتبط کرد؟. در این مقوله، جنبش عدالتخواهانه همان است که این دوره توانایی ارتباط این دو را دارد و کشور ما در دوران کنونی در خصوص نگاه موجود و بحث عدالت اجتماعی باید تجدید نظر کند. تجدید نظر اساسی در کشور در این زمینه حتما باید صورت بگیرد.

 محمود صادقی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در ادامه اظهار داشت:  نیاز کشور به یک "نگاه نظام مند در حال شدن تکاملی" که هم فرد را در نظر دارد و هم جامعه را و در حالیکه این نگاه سیستماتیک منظم و سازگار سیستمی و نظامی به فرد و جامعه به صورت پویا می نگرد و نیز بر اساس آنچه که در مقدمه اصول قانون اساسی آمده است، حکومت اسلامی از دیدگاه اسلام حکومتی برخاسته از موضع طبقاتی و سلطه‌گری فردی یا گروهی نیست، بلکه تولد آرمان سیاسی ملتی هم کیش و هم فکر است که به خود سازمان می‌دهند تا در روند تحول فکری و عقیدتی راه خود را به سوی هدف نهایی حرکت به سوی رشد و توسعه قرار دهد.

وی در پایان تاکید کرد:  بهتر است فرصت های زیادی به آزادیهای اندیشه در کشور داده شود چرا که قدرت پیش برندگی بیشتری در رسیدن به اهداف توسعه و افزایش رضایتمندی عمومی را نسبت به سایر بخش ها خواهند داشت.

 

خواندن 140 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395