چهارشنبه, 06 تیر 1397 ساعت 09:07

اطلاعات تکميلي

  • جبران کمبود برق با کاهش فرکانس؛

هزینه‌های پنهان نوسانات برق بر دوش خانوارها

این مورد را ارزیابی کنید
(3 رای‌ها)

نیلوفر جمالی

عصر اقتصاد: تابستان که آغاز می‌شود، داستان کمبود آب و برق نیز به گوش می‌رسد اما امسال از همان زمستان همه نگران کمبود آب و خاموشی‌های احتمالی در تابستان بودیم چراکه کمبود بارش به شدت توی چشم می‌زد که بارش‌های بهاره کمی نگرانی‌ها را التیام بخشید. با تمام این اوصاف همچنان آمارهایی از کمبود آب و برق به گوش می‌رسد و گو اینکه انرژی‌های تجدید پذیر هم توان کمک رسانی به رفع کمبود برق را ندارند. در این باره گفت و گویی داشته ایم با مهدی گودرزی کارشناس حوزه برق و انرژی‌های تجدید پذیر داشته ایم که در زیر می خوانید:

  • آیا استفاده از انرژی های تجدیدپذیر می‌تواند کاهش برق کشور را جبران کند؟

به نظر بنده تا زمانی که اقتصاد برق مشکلش حل نشود خیلی از مشکلات دیگر هم در این زمینه حل نخواهد شد. اما یکسری مُسکن‌ها و راهکارهایی وجود دارد که جلو اینگونه کلافگی ها را می‌گیرد. اما سهم ایران از انرژی‌های تجدیدپذیر در حدی نیست که ارزش داشته باشد و ما بتوانیم به آن به عنوان بخشی از سبد انرژی نگاه کنیم. در واقع در مقابل میزان انرژی مصرفی کشور کمتر از نیم درصد از برق ایران را انرژی‌های تجدیدپذیر تشکیل می‌دهد و همچنین ما با اینکه در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر هم فعال هستیم به شدت معتقدیم تا وقتی که بهره‌وری در کشور نباشد عملاً تولید انرژی خورشیدی با این هزینه‌ها برای کشور عقلانی و منطقی نیست، دلیل ان هم این است که به عنوان مثال زمانی دولت هزینه‌های خیلی زیادی را پرداخت می‌کند و سالانه میان 200 الی 300 میلیارد به نیروگاه‌های تجدیدپذیر تزریق می‌کند و نیروگاه‌های بادی و خورشیدی را به حرکت در می‌آورد اما از طرفی می‌بینیم که مصرف‌کننده با روشن کردن یک لامپ 1000 وات همه را هدر می‌دهد یا مثلا فرض کنیم به خاطره نداشتن سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی و استفاده از ابزارهای سرمایشی و گرمایشی با مصرف انرژی بالا همه هدر می رود. البته این هدر رفت در بخش دولتی بیشتر است  چراکه این مبالغ از جیب آنها نمی‌رود و در بخش خصوصی کارخانجات و صنایع ما خیلی بهینه کار نمی‌کنند. در بسیاری از مواقع با یک خازن‌گذاری در شبکه می‌توانند جلوی پرت یکسری از تلفات گرفته شود یا در خود شبکه برق ایران خیلی از برق‌ها در حال هدر رفتن است، کانکشن‌ها شل هست، ترانسفورماتورها رادمانشان پایین است، کابل‌های داغ در سطح مقطع کوچکتری استفاده می‌شود که دیگر جوابگو نیستند.

  • یعنی استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر صرفه اقتصادی در کشور ندارد؟

فرض کنید ما  1200 میلیارد تومان برای سرمایه گذاری در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر پرداخت می‌کنیم و کمتر از نیم درصد برق مملکت تامین می‌شود در حالی که اگر این 1200 میلیارد را در بخش بهره‌وری هزینه کنیم می‌توانیم  2 یا3 درصد پندینگ انرژی داشته باشیم و کمتر مصرف کنیم. از لحاظ منطقی کسی که از بالا دارد به شبکه  نگاه می‌کند، تصورش بر این است که اقتصاد برق ضعیف عمل می‌کند اما با این وجود ما نمی‌توانیم بگویم توان رسیدن به حوزه تجدیدپذیرها برسیم چراکه این تکنولوژی در کل دنیا در حال رشد است و ایران هم باید به این سمت حرکت کند و یکسری هزینه ها را انجام دهد یعنی همه ما می‌دانیم تا بخواهد یک تکنولوژی در کشور بومی شود و صنعتش راه بیفتد به زمان نیاز است. صنعت به معنای اینکه فقط ما دستگاه ها را از خارج وارد کنیم نیست، صنعت به این معنی است که صفر تا صد نیروگاه خورشیدی چه از نظر دانشی و مباحث فنی و چه از لحاظ قطعات در کشور بومی شود نه اینکه ما اشتغال صادر کنیم یعنی جنس چینی را خریداری کنیم و برای آنها اشتغال ایجاد کنیم و در داخل فقط مصرف‌کننده باشیم. اگر چنین اتفاق بیفتد مجبور هستیم هزینه‌های آن را پرداخت کنیم و این هزینه‌ها همان است که تحت عنوان خرید تضمینی  برق به آن نگاه می‌شود. اما می‌توان مدلی را مشترکاً بین خرید تضمینی برق و مصرف در نظر بگیریم. در واقع همان فردی که هزینه کرده و نیروگاه خورشیدی احداث کرده و شبکه برق را می‌فروشد حاضر نیست در خانه اش درجه کولر خود را کم کند یا پنجره‌های خانه‌ خود برای جلوگیری از هدررفت انرژی ببندد. پیشنهادی که مطرح می شود  این است که مازاد بر مصرف را با به قیمت 2 تا 3 برابر بخریم یعنی مثلا اگر یک نیروگاه خورشیدی 5 کیلو وات مصرف انرژی دارد و 5 کیلو وات خود را مصرف کنید چیزی به وی تعلق نمی‌گیرد اما اگر به جای 5 کیلووات مصرف 3 کیلووات مصرف کند ما به جای هر کیلووات 800 تومان از شما 200 تومان می‌گیریم یعنی آن را مجبور کنیم که اگر برق خورشیدی هم تولید می‌کند از آن طرف دنبال مصرف بهینه و بهره‌وری انرژی هم باشد

  • به نظر شما اکنون چطور می توان کمبود برق را جبران کرد؟

واقعیت این است که همه ما می‌دانیم ایران کمبود تولید به معنای مصرف کلیه شبکه در تمام فصول ندارد ما فقط 30 الی 40 ساعت کمبود تولید داریم یعنی منحنی برق ایران به صورتی است که 20 تا 30 هزار مگاوات در تابستان و زمستان با هم فاصله دارند و این وسط نیروگاه‌دار بخش خصوصی به دلیل هزینه کرد خود برای احداث نیروگاه و به دلیل مصرف کم در زمستان مجبور است برق را با قیمت بسیار ایین بفرو برساند همچنین در تابستان هم به دلیل شدت مصرف فشار زیادی به تجیزات شبکه نیروگاه وارد می‌شود اما در این میان می‌توان با راهکارهایی پیک مصرف در تابستان را کم و مصرف را در زمستان بالا برد.

  • چطور می توان مصرف را در فصول مختلف تنظیم کرد؟

در همه جای دنیا بین انرژی ها یک تعادلی برقرار می شود البته من نمی گویم استفاده ازگاز و برق را همزمان عملیاتی کنند اما در دنیا هم در زمان‌هایی گاز و سوخت فسیلی را با هم عملیاتی می‌کنند و در بازار سیستم گاز و برق با هم عملیاتی می کنند و به همین خاطر چون مشکل گاز دارند با برق مشکل گرمایش خود را حل می‌کنند نه با گاز و قیمت‌ها هم طوری تنظیم می‌شود که پاسخگوی نیاز مشترک باشد تا گاز ارزان را با برق گران جایگزین کند که آن هم در تابستان و زمستان با یکدیگرتفاوت است، قیمت ها بصورتی تنظیم می‌شود که مشترک در تابستان از برق کمتر استفاده کند و در زمستان مصرف بیشتری داشته باشد تا تولید انرژی برای نیروگاه‌دار صرفه اقتصادی داشته باشد.

  • شرایط فعلی ایران به چه صورت است؟

در شرایط فعلی ایران با اینکه از قبل برنامه‌ریزی شده بود و می‌دانستند در واقع برق ایران 5 درصد و بالاتر از 5 درصد است اما نتوانستند تولید خود را به آن درصد برسانند. این موضوع دلایل مختلفی دارد که از جمله ان می توان به کمبود بودجه، کمبود اعتبار، برگشت تحریم‌ها، عدم سرمایه‌گذاری خارجی و عدم اعتماد به جمهوری اسلامی برای سرمایه گذاری کلان در حوزه انرژی و مسائلی از این دست اشاره کرد و باعث شده که ایران با مشکل روبرو شود و بی آبی هم مزید بر علت شده است. مثلا اگر ایران می توانست 10 تا 11 هزار مگاوات تولید داشته باشید امسال آن چیزی که دولتی ها اظهار می‌کنند چیزی حدود 4 تا 5 هزار مگاوات است اما واقعیتش بین 8 تا 9 هزار مگاوات است و این اعلام در واقع بیشتر یک اثر روانی دارد که ملت کمتر آب مصرف کنند اما برای برق انقدر مشکل ما سخت نیست. با این وجود ما 4 تا 5 هزار مگاوات کمبود داریم که برای رفع این کمبود کشورهای دیگر به جای اینکه در بخش تولید جبران کنند و تولید را افزایش دهند در بخش مصرف این را تامین می‌کنند  و مصرف را کاهش دهند که البته کاهش مصرف هم حدی دارد و اینگونه نیست که ما هر سال بگوییم 5 هزار مگاوات کم داریم پس 5 هزار مگاوات از مصرف بزنیم. این کاهش حدود 10 تا 20 درصد مصرف برق یک کشور را شامل می‌شود و شما می توانید این میزان را با راهکارهای بهینه‌سازی و مدیریت مصرف برق کاهش دهید. در هر حالت ما با مشکل تولید برق رو به رو می شویم.

  • این میزان کمبود برق در کشور چگونه جبران می شود؟

 شبکه برق یک حاشیه اطمینان دارد یعنی وقتی می‌گویند مصرف برق ایران 55 هزار مگاوات است شبکه برق باید بتواند 58 هزار مگاوات تولید کند که 3 الی 4 هزار مگاوات حاشیه امنیت در شبکه است و این حاشیه اجازه نمی‌دهد شبکه به سمت فروپاشی برود یعنی اگر به فرض بار مصرفی ما دقیقا 55 هزار مگاوات باشد 55 هزار و 500 مگاوات تولید کنیم و حاشیه امنیت ما کم باشد، کافی است یکدفعه بار بزرگی در کشور وارد مدار شود یا یک نیروگاه واحدش از مدار خارج شود و یا حتی یک فشار خیلی قوی به شبکه وارد شود و نیروگاه چون توان واکنش به این بار را در کوتاه مدت ندارد، بخش حفاظتی وارد عمل می‌شوند و ممکن است نیروگاه را از مدار خارج کنند که به آن اصطلاحاً می‌گویند، شبکه به سمت فروپاشی می‌رود و ممکن است ،یک تا دو شهر را از دست بدهیم و به سمت خاموشی برویم. هر چقدر بتوانیم حاشیه امن خود را به سمت استانداردهای جهانی حرکت دهیم توان مقابله بیشتری با خاموشی خواهیم داشت یعنی حاشیه امن نباید از 10 درصد کمتر باشد اما ما به دلیل کمبود برق حاشیه امن 3 درصدی داریم یعنی مثلا با یک خطای انسانی یا با ورود و خروج یک بار ممکن است بخشی از شبکه را از دست بدهیم و این خیلی شرایط سختی را تحمیل می کند.

  • چگونه می توان کمبود حاشیه امن برق را در کشور جبران کرد؟ و اکنون چطور اداره می‌شود؟

متاسفانه بخشی از کمبود تولید را با کاهش فرکانس جبران می‌کنند یعنی اگر ما 2000 ماگاوات کم داشته باشیم و فرکانس باید 50 هرتز باشد که وسایل الکترونیک بدون هارمونی و باکیفیت خوب کار کنند تا شبکه به مشکلی بر نخورد، 1000 مگاوات آن را با کاهش فرکانس جبران می‌کنند یعنی فرکانس را پایین می‌آورند به جای اینکه تولید را بالا ببرند. این داستانش چیست؟ ما برق را تامین کردیم اما با کیفیت پایین و این به تجهیزات آسیب می‌رساند و اینکه می‌بینید در تابستان همه تجهیزات در حال سوختن است و مصرف‌کنندگان شاکی هستند به خاطر بحث فرکانس است چراکه کسی فرکانس را کنترل نمی‌کند و فرکانس یک پارامتر محلی نیست بلکه پارامتری کشوری است. در این راستا، مردم ولتاژ رو چک می‌کنند اما فرکانس را خیر.

راهکار دیگر اسن است که دولت در سال‌های گذشته چند صد میلیارد هزینه برای تشویق بخش خصوصی و صنعت انجام داده است که در پیک مصرف از مدار خارج شوند و برق مصرف نکند تا خاموشی صورت نگیرد در این روش درست است که ما برق را تولید نکرده‌ایم اما هزینه تولید را که پرداخت کرده‌ایم  و این منطقی نیست.

 

 

 

 

 

خواندن 244 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395