یکشنبه, 31 تیر 1397 ساعت 12:09

اطلاعات تکميلي

  • منابع ارزی کشور برای واردات نخود و لوبیا هدر رفت

خرج میلیون‌ها دلار ارز دولتی برای زمین زدن کشاورزان

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

عصراقتصاد: در اولین نگاه به لیست دریافت‌کنندگان ارزهای دولتی که در طی روزهای اخیر انتقادات زیادی را به همراه داشت مشخص می‌شود که بسیاری از ثروت‌های ملی صرف واردات نخود، لوبیا، عدس، لپه و جو شده است.

حبوبات بر پایه فهرست بانک مرکزی در حالی از ارز رسمی برای واردات برخوردار شده است که در صورت تخصیص اعتبار لازم، به توان کامل برای تأمین نیاز کشور می‌رسد و حتی صادرات منطقه‌ای آن رونق می‌یابد.

سؤال اینجاست که؛ آیا نخود و لوبیا به‌عنوان کالاهای اساسی محسوب می‌شوند و حتماً باید میلیون‌ها دلار پول ملی صرف واردات این حبوبات می‌شد؟

البته با فرض اینکه نخود و لوبیا کالاهای اساسی به شمار می‌آیند؛ بازهم واردات آن‌ها با این سؤال بزرگ همراه است که؛ چرا این حبوبات از کشاورزان داخلی خریداری نشد؟ حتماً باید ثروت ملی برای واردات حبوباتی صرف شود که امکان تولید آن در داخل کشور فراهم است؟

یکی از سؤالاتی که باید از وزارت صمت که متولی مجوز واردات و معرفی تخصیص ارز دولتی است پرسید این است که آیا هماهنگی با وزارت جهاد کشاورزی برای نیازسنجی کالاهایی که ارز دولتی دریافت می‌کند شده است یا خیر؟ چرا باید میلیون‌ها دلار ارز دولتی صرف واردات کالایی شود که به‌عنوان یکی از نقاط قوت برخی استان‌ها شمرده‌شده و سطح زیر کشت و تولید آن‌ها برای تأمین نیاز داخلی کاملاً مناسب و چه‌بسا بیش از نیاز داخلی است.

با کنار هم قرار دادن میزان صادرات این کالاها با حجم واردات و ارزی که به آن تعلق‌گرفته است موضوع به پازل سردرگمی تبدیل می‌شود که حل آن تنها از دست نهادهای ناظر و سازمان بازرسی کل کشور برمی‌آید. اگر نیاز داخل توسط کشاورزان کشور تأمین نمی‌شود چرا برخی از همین اقلام به کشورهای دیگر صادر می‌شود و در بازارهای داخلی عرضه نمی‌شود؟ در مقابل این سؤال باید پرسید اگر نیاز داخل توسط کشاورزی داخل کشور تأمین می‌شود علت تخصیص ارز دولتی برای واردات این اقلام چیست؟

مصرف سالیانه حبوبات شامل نخود، لپه، عدس و انواع لوبیا در کشور حدود 704 هزار و 700 تن است درحالی‌که بر اساس آمار وزارت جهاد کشاورزی، پارسال میزان حبوبات موردنیاز 760 هزار تن محاسبه‌شده بود.

پارسال 635 هزار تن انواع حبوبات در سطح 760 هزار هکتار تولید و مصرف سرانه حبوبات برای هر ایرانی 8.7 کیلوگرم برآورد شد.

آمارهای موجود حکایت از آن دارد که حدود 60 هزار تن کسری حبوبات داریم که باید از محل واردات تأمین شود؛ درحالی‌که امکان تولید این محصولات در داخل کشور وجود دارد اما بخش قابل‌توجهی ارز برای واردات این محصولات اختصاص می‌یابد.

پارسال وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد تولید حبوبات ایران با 737 هزار تن در سطح 823 هزار هکتار نسبت به سال 1395 با تولید 960 هزار تن 7 درصد افزایش داشته است، درحالی‌که آمار امسال نشان می‌دهد با روند کاهشی تولید این محصولات روبروییم.

در اوایل دهه 90 ایران رتبه چهارم سطح زیر کشت نخود و عدس دنیا را داشت. این اظهارات کاوه خاکسار مدیرکل دفتر امور غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی در سال گذشته بود.

درحالی‌که این مقام مسئول پارسال با پیش‌بینی هفت‌درصدی افزایش تولید حبوبات و رسیدن به تولید حدود 737 هزار تن از این محصولات انتظارات برای واردات این نوع محصول به پایین‌تر ین حد رسید.

 این در حالی بود که سطح زیر کشت حبوبات را 823 هزار هکتار رسیده است و میزان تولید حبوبات در سال 95 به 690 هزار تن بوده است.

حمایت از کالای ایرانی مشمول نخود نشد

از سوی دیگر عباس کشاورز معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی نیز در نیمه دوم سال گذشته اظهار داشت که تولید انواع حبوبات در کشور با رشد 37 درصدی حبوبات در دولت یازدهم در شرایط خوب تولید بسر می‌برد.

به گفته این مقام مسئول با اقدامات صورت گرفته، تولید حبوبات ایران از 505 هزار تن در سال 92 با رشد 37 درصدی به 690 هزار تن در سال 95 افزایش‌یافته است.

پس از اعلام اسامی شرکت‌های واردکننده کالا با ارز دولتی طی روزهای اخیر، واردات نخود، لپه و عدس و...... آن‌ها با ارز رسمی کشور انتقادات زیادی را به پا کرد.

لیست بانک مرکزی از دریافت‌کنندگان ارز دولتی نشان می‌دهد میلیون‌ها دلار صرف واردات نخود و لوبیا شده درحالی‌که بخشی از محصولات نخودکاران کشورمان روی دستشان مانده است.

این در حالی است که امسال به‌عنوان سال حمایت از کالای ایرانی انتخاب‌شده است و از سوی دیگر اوضاع اقتصادی کشور به گفته مردم مساعد نیست و گرانی و هرج‌ومرج در بازار بیداد می‌کند.

حال عده‌ای درست درزمانی دست به واردات حبوبات با ارز دولتی زده‌اند که کشور ما دارای چند قطب مهم در تولید حبوبات و غلات است: شمال غرب و غرب کشور ازجمله استان‌های اردبیل، کردستان، لرستان، کرمانشاه، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی.

اگر بخواهیم تنها درباره آذربایجان شرقی سخن بگوییم، استانی است که یکی از قطب‌های مهم تولید و فرآوری لپه و نخود کشور در شهرستان آذرشهر آن قرار دارد.

صنعت حبوبات و خشکبار که با فرآوری محصولات کشاورزی و باغی صورت می‌گیرد، این استان را به یکی از مهم‌ترین استان‌ها درزمینه تولید و عرضه حبوبات و خشکبار کشور تبدیل کرده و هیچ شهر و روستایی در کشور نیست که حبوبات و خشکبار آذربایجان شرقی را چه به‌صورت سوغات و چه به‌صورت مایحتاج عمومی در منازل مردم نبیند.

در سال‌های اخیر بارها مسئولان جهاد کشاورزی از آذرشهر به‌عنوان بزرگ‌ترین بازار تولید و فرآوری برخی حبوبات مثل لپه و نخود یادکرده‌اند به‌طوری‌که در سال ۹۱ میزان تولیدات لپه در این شهرستان به ۵۰۰ هزار تن رسید و همین میزان می‌تواند پاسخگوی نیاز کشورمان باشد.

 فرامک عزیزکریمی، مدیرکل دفتر امور غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی پس از اعلام این لیست اعلام کرد که در برخی محصولات مثل نخود نیاز به واردات نداریم و سالانه بیش از ۲۸۰ هزار تن نخود در کشور تولید می‌شود.

اما بااین‌حال برخی از صاحبان سرمایه و تاجران با ارز ۴۲۰۰ تومانی که برای واردات کالاهای اساسی اختصاص می‌یابد، اقدام به واردکردن برخی محصولات کشاورزی همچون نخود، عدس، لپه و... می‌کنند. این تاجران ازنظر وزارت جهاد کشاورزی در پی سود بیش‌تر هستند.

نماینده وزارت جهاد کشاورزی: باید جلوی واردات نخود گرفته شود

نادر زارع، مدیر زراعت جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی نیز چنین می‌گوید: «سطح کشت حبوبات استان اعم از نخود، لوبیا، عدس و... در سال جاری ۶۴ هزار و ۲۸۵ هکتار است و پیش‌بینی می‌شود میزان تولید حبوبات امسال ۴۹ هزار و ۲۰۴ تن باشد».

به گفته زارع، به دلیل بارش‌هایی که امسال در استان صورت گرفته، پیش‌بینی می‌شود تولید نخود نسبت به سال گذشته دو برابر افزایش یابد.

او با بی‌دلیل خواندن واردات حبوباتی اعم از نخود به کشور می‌گوید: وقتی امکانات، زیرساخت‌ها و بارندگی‌های کافی راداریم، باید خودمان به تولید بپردازیم و این مستلزم حمایت دستگاه‌های دولتی از کشاورزان است.

مدیر زراعت جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی تشریح می‌کند: حمایت می‌تواند در قالب ایجاد بسترهای لازم برای برداشت مکانیزه، تأمین ماشین‌آلات لازم، ارائه تسهیلات بانکی و... باشد.

او تأکید می‌کند که باید جلوی واردات گرفته شود وگرنه همچون پارسال، حبوبات تولیدی کشاورزان‌ روی دستشان خواهد ماند.

موافقت نماینده آذربایجان با واردات

بااین‌حال برخی از مسئولان معتقدند هنوز در تولید حبوبات به خودکفایی کامل نرسیده‌ایم. احمد علیرضا بیگی نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی از همان دسته است.

بیگی پس از اعلام واردات حبوبات با ارز دولتی به مهر گفته است که ما در آذرشهر چیزی تولید نمی‌کنیم بلکه تنها فراوری انجام می‌دهیم و ناچاریم مواد اولیه بسیاری از محصولات کشاورزی را از خارج از کشور وارد کنیم.

به نظر او با توجه به اینکه اکنون در کشور مشکل کم‌آبی داریم و با برخی محدودیت‌ها مواجه هستیم، واردات برخی حبوبات «اشکال ندارد و موضوعی گریزناپذیر است.»

این نماینده مجلس می‌گوید: واردکردن حبوباتی که از کالاهای اساسی مردم است و ما با کمبود مواجه هستیم اشکالی ندارد، اما واردکردن میوه‌هایی مثل موز و آناناس با ارز ۴۲۰۰ تومانی خوب نیست، چون بازار ایران از میوه اشباع‌شده است.

سؤال مهم اینجاست که وقتی ما ظرفیت‌هایی مثل آذرشهر و ممقان راداریم، چرا به‌جای واردات، به فکر تقویت کشاورزان و تزریق بودجه نمی‌افتیم که یک راه‌کار دائمی‌تر برای خودکفایی و حرکت در مسیر تحقق اقتصاد مقاومتی هم به شمار می‌آید.

کشاورزان و تولیدکنندگان حبوبات می‌گویند به خاطر اینکه برای خرید محصولاتشان تضمینی وجود ندارد دست از کاشت و برداشت کشیده‌اند؛ این در حالی است که هنوز در کشور برای حبوبات احساس نیاز می‌شود و برخی دست به واردات آن می‌زنند.

هرچند از آذرشهر به‌عنوان قطب نخود در کشور یاد می‌شود، اما وقتی همین محصولات آذرشهر هم کفاف نمی‌دهد، مجبوریم وارد کنیم.

درصورتی‌که در همین زمان حال اصلی‌ترین موضوع و مسئله برای خودکفایی در عرصه حبوبات، تولید مواد اولیه در داخل است.

از طرفی مدیر روابط عمومی جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی به مهر گفته است که ۸۰ درصد از موارد موردنیاز برای تهیه نخود از کشورهای خارجی تأمین می‌شود.

حاتمیان توضیح می‌دهد: هرچند از آذرشهر به‌عنوان قطب نخود در کشور یاد می‌شود، اما وقتی همین محصولات آذرشهر هم کفاف نمی‌دهد، مجبوریم وارد کنیم.

او همچنین می‌گوید: یکی دیگر از مسائلی که باید موردتوجه قرار بگیرد، این است که کاشت نخود در زمین‌های آبی چهار تن محصول می‌دهد، اما وقتی به‌صورت دیم کشت می‌شود این رقم به ۸۰۰ کیلوگرم کاهش می‌یابد و به خاطر اینکه برای کشاورزان کاشت نخود در مزارع آبی نمی‌صرفد، شرایط کنونی به وجود آمده است.

چرا کسی پاسخگو نیست؟

تاکنون کسی جوابگوی این مسئله نبوده است. با توجه به شرایط اقتصادی کشور نیاز است در تخصیص ارز به واردات محصولات گوناگون توجه بیشتری شود.

با توجه به پیامدهای احتمالی خروج امریکا از توافق هسته‌ای برجام و بازگشت تحریم‌ها و همچنین احتمال کسری بودجه بهتر است به‌جای خروج ارز برای واردات محصولاتی مانند حبوبات که می‌توان در آن به خودکفایی دست‌یافت، برای بهبود بهره‌وری با روش‌هایی مانند تغییر الگوی کشت در خارج از فصل اقدام شود.


خواندن 92 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395