یکشنبه, 21 مرداد 1397 ساعت 10:17

اطلاعات تکميلي

  • احیای بزرگترین تالاب خوزستان به بن بست رسید؟

هورالعظیم تشنه‌تر از گذشته

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

عصراقتصاد: تالاب هورالعظیم یا هورالهویزه، تالابی که چندیست دستخوش فراز و نشیب‌های مختلف است. این تالاب از بزرگ‌ترین تالاب‌های خوزستان و ایران است که در مرز ایران و عراق واقع‌شده و حدود یک‌سوم آن در ایران و دوسوم در کشور عراق قرار دارد.

هورالعظیم مظهر شادی و سمبل سرزندگی مردم بوده است که اکنون به دلایل مختلف در حال نابودی است، به عبارتی نابودی هور نابودی خاطرات شیرین و نوستالژیک مردان و زنان قدیمی و بخش اعظمی از تاریخ باشکوه و توام با تلاش و سرزندگی این دیار است و این می‌تواند بالاترین دلیل برای جدیت در احیای مجدد هورالعظیم باشد. این تالاب تا قبل از جنگ دارای فرصت‌های شغلی و امتیازات فراوانی برای مردم بود اما اکنون در آستانه نابودی کامل قرارگرفته و زندگی و اشتغال مردم بومی را که شغل اصلی آنها ماهیگیری و در درجه دوم گاومیش داری است را در خطر انداخته است.

  • هور العظیم رو به نابودی می‌رود

 در سال 93 در پی گزارشی اعلام شد این تالاب رو به نابودی است و با خشک شدن آن میزان وقوع طوفانهای شن چه در ایران و چه در عراق افزایش یافت. بر اساس این گزارش مساحت تالاب از 64 هزار و 100 هکتار به 29 هزار هکتار کاهش یافته بود و 54 درصد مساحت آن از بین رفته بود. علت‌های فراوانی برای نابودی تالاب از سوی کارشناسان ذکر شد اما مهم‌ترین آن‌ها بروز خشکسالیها، محدود شدن منابع آب بالا دست و استفاده از آب برای مصارف کشاورزی بود.

در مطالعات به عمل آمده ارزش اقتصادی تالاب‌ها 10 برابر جنگل‌ها و 200 برابر زمین‌های زراعی برآورد شده است. علاوه بر آن تعدیل آب و هوا، جلوگیری از سیل، حفاظت از تنوع گیاهی و جانوری، زیبایی و جاذبه‌های بصری ذاتی تالاب، جاذبه‌های توریستی، ایجاد فضایی برای زندگی پرندگان مهاجر و مکانی غنی برای بررسی‌های تحقیقاتی و علمی متخصصان و دانشمندان از دیگر مزایایی است که می‌توان از وجود یک تالاب بهره مند شد.

تحقیقات پیرامون این تالاب به همان سال محدود نشد. در سال 96، با انتشار اخباری ضد و نقیض مبنی بر دروغ یا راست بودن آبگیری 70 تا 75 درصدی این تالاب، معاون رئیس جمهور از تشکیل کمیته حقیقت یاب در این زمینه سخن گفت.

  • فعالیت برخی از شرکت‌های نفتی، تالاب را خشک کرد

به گزارش ایسنا در همان سال، تالاب هورالعظیم در اواخر دهه ۸۰ برای عملیات استخراج نفت خشک و تکه تکه شد و دریچه‌های آب روی آن بسته شد. معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در این باره به ایسنا گفت: پس از تصمیمی که در سال‌های ۸۸ و ۸۹ گرفته شد، آب را روی تالاب هورالعظیم بستند و با فعالیت برخی از شرکت‌های نفتی، تالاب را خشک کردند.

 حسن امیری‌بختیار، مشاور مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، نیز با اشاره به وجود ۴۲ چاه و ۱۰ دکل جهت استخراج نفت در میدان نفتی آزادگان، تاکید کرد: استخراج نفت در هورالعظیم با خشک کردن هور انجام می‌شود درحالی‌که می‌توان با ایجاد سکوهای فلزی بدون خشک کردن تالاب از زیر آب، نفت استخراج کرد اما با ادامه این روند نفت، به‌زودی سراسر هورالعظیم را خشک می‌کند.

اما حدود یک ماه بعد از این اظهار نظر، بیژن عالیپور، مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، با بیان اینکه ۸۳ درصد نفت و ۱۶ درصد گاز کشور توسط این شرکت تولید می‌شود، در خصوص تاثیرات عملیات اکتشاف و بهره‌برداری نفت در تالاب هورالعظیم بر وضعیت خشکی این تالاب، اظهار کرد: این تالاب از طریق شرکت نفت خشک نشده و بخش زیادی از خشکی این تالاب مربوط به عراق است و شرکت در حال حاضر هیچ‌گونه ممانعتی برای ورود آب به هورالعظیم نداشته است.

اما جاسم مرمضی، مشاور استاندار خوزستان در امور حفاظت محیط زیست و شیلات، با اشاره به اینکه بر اساس مطالعات صورت گرفته هر تالاب می‌تواند برای ۳۰ هزار نفر شغل در عرصه‌های مختلف ایجاد کند، گفت: استخراج نفت از تهدیدهای نابودی تالابهاست. تالاب هورالعظیم و شادگان به علت احداث میادین متعدد نفتی، آلوده و خشک شدهاند. آیا ارزش افزوده حاصل از نفت بیش از تالاب است که یکی از مهم‌ترین و کم نظیرترین تالاب‌های خاورمیانه یعنی هورالعظیم فدای تولید چیزهای دیگر شود؟ چرا برای استخراج نفت هورالعظیم را خشک کردند؟

با وجود این اختلاف نظرها در دی ماه سال ۹۳ بود که خشک کردن تالاب هورالعظیم توسط شرکت‌های نفتی که به منظور استخراج نفت انجام می‌شد؛ با حکم قضایی، متوقف و آب به‌تدریج وارد تالاب شد و به دنبال آن احمدرضا لاهیجان‌زاده - مدیرکل حفاظت محیط زیست استان خوزستان- با تاکید بر اینکه لازم است طرحی برای ساماندهی داخلی تالاب هورالعظیم تعریف شود، نوید داد که تالاب می‌تواند دوباره به شرایط مطلوب برسد.

غلامرضا شریعتی، استاندار خوزستان، نیز در مردادماه ۹۵ با اشاره به ملاقات با وزیر نفت و مطرح کردن اعتراض اهالی بومی منطقه به روند استخراج نفت در تالاب هورالعظیم، تاکید کرد که تبعات زیست‌محیطی فعالیت‌های شرکت‌های نفتی در تالاب هورالعظیم باید به حداقل برسد و این شرکت‌ها حق ندارند برای انجام عملیات حفاری، تالاب هورالعظیم را خشک کنند؛ ادعایی که مورد تائید وزارت نفت نیز قرار گرفت و شرکت‌های نفتی ملزم شدند که حفاری‌های خود در تالاب هورالعظیم را تنها در آب انجام دهند.

بالاخره در بهمن ۹۵ بود که خبر آبگیری ۷۰ درصدی تالاب هورالعظیم از سوی سازمان حفاظت محیط زیست منتشر شد. اگرچه این سازمان تصاویر ماهواره‌ای و بازدیدهای میدانی را به عنوان سند اثبات ادعای خود مطرح می‌کرد، اما مخالفان دولت یازدهم این خبر را واهی و دروغ عنوان کردند. معصومه ابتکار نیز در پاسخ به این شبهه افکنی‌ها با تاکید بر اینکه آبگیری هورالعظیم دروغ نیست، این ادعاها را جوسازی‌ها برای تخریب دستاوردهای دولت دانست و گفت: از روزهای ابتدایی دولت یازدهم متوجه مشکل هورالعظیم شدیم. وزیر نفت نیز از همان ابتدا با ما همکاری کرد و امروز چهار میلیارد متر مکعب آب شیرین از کرخه وارد هورالعظیم شده و این تالاب ۷۰ درصد آبگیری شده است.

اما کار به همین جا ختم نشد و از آنجا که برخی همچنان بر خشک بودن تالاب هورالعظیم و دروغ بودن ادعای محیط زیست تاکید داشتند، ابتکار در پاسخ به این ادعاها با بیان اینکه هورالعظیم احیا شده و نمی‌دانم این سر و صداها برای چیست و چرا این حقیقت، این خورشید تابانی که در آسمان است را عده‌ای می‌خواهند انکار کنند، گفت: از گروه‌های حقیقت‌یاب، انجمن‌های متخصص محیط زیست، تشکل‌ها و مردم برای بازدید از تالاب هورالعظیم دعوت می‌کنم. ضمن اینکه در حال حاضر تصاویر ماهواره‌ای نیز گویا احیای این تالاب است.

  • تالاب برای بار چهارم آتش گرفت

در تیرماه سال جاری خبری مبنی بر آتش سوزی تالاب در رسانه‌ها منتشر شد. به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان سید عادل مولا معاون محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان با اشاره به وقوع آتش سوزی در تالاب هورالعظیم گفت: آتش در حال پیشروی در تالاب است و شهرها و روستاهای اطراف در دود غلیظ حاصل از این آتش سوزی محاصره شده‌اند.

وی با بیان اینکه این آتش سوزی چهارمین مورد در تابستان سال جاری در این تالاب است، اذعان داشت: این حادثه در شمال هورالعظیم، نزدیک دایک مرزی و در بخش ایرانی آن رخ داده است.

مولا با اشاه به اینکه احتمال دارد خشک شدن تالاب علت وقوع این آتش سوزی باشد، اظهار کرد: برخی از اهالی محلی عامل انسانی و آتش سوزی عمدی را دلیل این حادثه عنوان کرده‌اند که این مساله باید بررسی شود.

این مقام مسئول در ادامه افزود: دود غلیظ ناشی از این حریق تا شعاع چند کیلومتری نفوذ کرده و ساکنان شهرهای هویزه، سوسنگرد، رفیع و همچنین روستاهای اطراف را با مشکل مواجه کرده است.

معاون محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان به موانع مهار آتش در تالاب هورالعظیم اشاره کرد و گفت: نبود امکانات کافی برای خاموش کردن آتش، تالابی بودن زمین و نبود امکان تردد و همچنین وزش بادهای موسمی شرقی بر شدت آتش افزوده است.

وی با بیان اینکه حقابه تالاب هورالعظیم تأمین نشده و ورودی آب از رودخانه کرخه به این تالاب به صفر رسیده است، گفت: این مسائل علاوه بر خشک شدن تالاب، مرگ و میر ماهی‌ها را نیز به دنبال داشته و تا زمان تأمین نشدن سهمیه آب شاهد این آتش سوزی‌ها خواهیم بود.

  • گاو میش‌هایی که در آتش سوختند

به گزارش ایران آنلاین، تصاویر سه رأس گاومیش که گفته می‌شد پوستشان در آتش سوزی هورالعظیم سوخته شده در فضای مجازی جنجال آفرین شد.

«ناظم ثبوتی» فرماندار هویزه، اما در مصاحبه با ایرنا این خبر را تکذیب کرده و گفته بود که تصاویر گاومیش‌های سوخته مربوط به چند ماه پیش و یک درگیری خانوادگی بوده که یک طرف دعوا طویله دیگری را آتش زده است.

چند ساعت بیشتر طول نکشید تا با انتشار یک ویدیو از مالک گاومیش‌ها معلوم شود، روایت آقای فرماندار از حادثه خلاف واقع بوده است و سوختن پوست بدن گاومیش‌ها در اثر آتش سوزی اخیر نیزارهای تالاب هورالعظیم بوده است.

دو روز بعد از تکذیبیه فرماندار، اما «قاسم بیت سعید» مدیر جهاد کشاورزی دشت آزادگان تأیید کرد که این گاومیش‌ها در نتیجه آتش سوزی در هورالعظیم دچار سوختگی شده‌اند.

وی اظهار داشت: کارشناسان مرکز خدمات جهاد کشاورزی این شهرستان از وضعیت این دام‌ها در روستای «رُمیم» در بخش بستان، بازدید و این حادثه را تأیید کرده و گزارش آن را ارائه داده‌اند. بر اساس برآورد کارشناسان به هر رأس گاومیش در این حادثه 100 میلیون ریال خسارت وارد شده که نامه تأیید و برآوردخسارت به سازمان جهاد کشاورزی استان و اداره کل مدیریت بحران استانداری ارائه شده تا جبران خسارت صورت گیرد، زیرا آتش سوزی تالاب جزو حوادث غیرمترقبه به شمار می‌آید.

احیای این تالاب به جز حفظ منافع ملی کشور می‌تواند عاملی برای کنترل و مقابله با ریزگردها، خشکی هوا، وزش بادهای شدید و گرمای بی‌سابقه در خوزستان باشد. بررسی دقیق و شفاف سازی در خصوص عوامل اصلی خشک شدن این تالاب شاید بتواند راه حلی برای جبران خسارات ناشی از ان باشد اما اینکه اقدامات انجام شده در نهایت به نابودی یا نجات تالاب ختم خواهد شد سوالی است که هنوز بی پاسخ مانده است.

خواندن 161 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395