یکشنبه, 28 مرداد 1397 ساعت 08:51

«پاکستان جدید» عمران خان، زیر سایه قدرت ارتش

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

عمران خان رسما نخست‌وزیر پاکستان شد؛ پاکستانی که با نفوذ گسترده ارتش و مشکلات اقتصادی بسیاری روبه‌رو است. اکنون باید دید نخست‌وزیر جدید پاکستان با وجود شرایط موجود در کشورش قادر خواهد بود شعار «پاکستان جدید» را که به محبوبیت او کمک کرده، برآورده کند یا خیر.

روزنامه «کریسچن ساینس مانیتور» همزمان با تحلیف عمران خان به عنوان نخست‌وزیر جدید پاکستان به بررسی مشکلات پیش روی او پرداخته است. این روزنامه با اشاره به شعار انتخاباتی «پاکستان جدید» عمران خان،  بحران اقتصادی این کشور و قدرت و نفوذ ارتش پاکستان را موانعی در مسیر او برای تحقق شعارش می‌داند.

کریسچن ساینس مانیتور به نقل از محمد ایوب، کارشناس مسائل جنوب آسیا و استاد برجسته و بازنشسته دانشگاه میشیگان می‌نویسد: به رغم تصویری که خان را تنفسی در هوای تازه و همراه با رویکردهای جدید در زمینه مشکلات کهنه پاکستان مجسم می‌کند، من فکر نمی‌کنم او توانایی اعمال تغییرات داخلی زیادی را داشته باشد.

ایوب ادامه می‌دهد: هیچ نخست‌وزیری نمی‌تواند تغییری در مسیر پاکستان ایجاد کند؛ مگر آن که نخست از سوی پایگاه‌های نظامی راولپندی تایید شود و شانس او برای تلاش در راستای تعهدات کمپینش برای برقراری صلح در افغانستان نزدیک به صفر است؛ مگر آن که ارتش اقدامات او را هم‌سو با اهداف خود ببیند. ارتش در سراسر مرزها، خان را در افسار خود می‌گیرد و حوزه اقدامات خارجی او را به شدت محدود می‌کند.

 پاکستان دیگر جایگاه اصلی را در سیاست خارجی آمریکا ندارد. واشنگتن به دنبال شراکت استراتژیک با هند است، علاقه‌اش را به مساله افغانستان از دست داده و از تلاش برای تغییر رفتار پاکستان درباره کمک‌های خارجی خسته است.

به نوشته این روزنامه چشم‌انداز حضور یک رهبر سیاسی با رویکردی جدید در پاکستان تاثیر خاصی بر طرح کلی مسائل در سطح جهان نمی‌گذارد و به همین دلیل پیش‌بینی نمی‌شود که پاکستان بیش از این در فهرست منافع آمریکا کم‌رنگ شود.

تحلیلگران بر این باورند که خان علاوه بر این که برای ایجاد پاکستانی جدید با مشکلاتی نظیر فساد و تزلزل اقتصاد در داخل مواجه است، اگر تلاش کند در زمینه سیاست خارجی در مسیری تازه حرکت کند که مورد حمایت ارتش نباشد نیز با موانعی برخورد خواهد کرد.

حسین حقانی، سفیر سابق پاکستان در آمریکا که اکنون مدیر بخش آسیای مرکزی و جنوبی در موسسه هادسون واشنگتن است، به کریسچن ساینس مانیتور می‌گوید: با روی کار آمدن عمران خان تنها چیزی که اتفاق می‌افتد، این است که همان پاکستان قدیمی یک مدیر روابط عمومی جدید پیدا کرده که تلاش خواهد کرد آن را به عنوان یک پاکستان جدید به جهان ارائه کند.

حقانی می‌گوید، خان منتقد رفتار آمریکا با پاکستان بوده اما اجازه نخواهد داشت برای گسست از آمریکا ریسک کند زیرا ارتش برای تسلیحات پیشرفته خود به آمریکا وابسته است. از طرفی دیگر نیز ارتش دفاع از کشور علیه هند را همچنان منبع قدرت و مشروعیت خود می‌داند پس هر اقدامی از سوی عمران خان برای دنبال کردن تعهدات کمپینش به منظور بهبود روابط با دهلی احتمالا تضعیف خواهد شد.

ایوب نیز با اشاره به مساله برکناری نواز شریف، نخست‌وزیر سابق پاکستان به دلیل فساد و شرکت‌های هولدینگ‌ مالی بسیار بزرگ و سوال‌برانگیز در خارج از پاکستان، می‌گوید: اگر این دلیل واقعی برکناری او بود، باید شاهد همین رفتار علیه 99 درصد از سیاستمداران پاکستانی می‌بودیم.

به عقیده ایوب، دلیل واقعی این برکناری این است که شریف از «نسخه‌ای» که ارتش به ویژه در مساله هند برای او پیچیده بود، پیروی نکرد و در واقع در سال 1999 از سوی ارتش عزل شد.

او می‌گوید: شریف سعی کرد از مسیری که برای او تعیین شده بود، خارج شود اما تلاش‌های او برای گرمی روابط با هند برای ارتش هشداردهنده بود لذا آنان او را از سر راه برداشتند.

این روزنامه می‌نویسد: با ورود عمران خان به 100 روز اول نخست‌وزیری خود که بسیاری آن را 100 روز سرنوشت‌ساز می‌دانند و بسیاری طی این دوره زمانی انتظار مدیریت اقتصاد در حال سقوط پاکستان را از او دارند، برخی تحلیلگران منتظرند ببینند مدل سیاسی جدید این نخست‌وزیر به تقویت این شرایط می‌انجامد یا آن را تضعیف می‌کند.

دنیل مارکی، کارشناس جنوب آسیا در دانشکده مطالعات بین‌المللی پیشرفته در دانشگاه جانز هاپکینز درباره رویه عمران خان می‌گوید: چیزی که با او شاهد آن هستیم نمونه‌ای دیگر از جایگزینی یک پوپولیسم جدید به جای سیاست حزبی ماشینی قدیمی است.

مارکی با مقایسه روی کار آمدن عمران خان و نارندرا مودی، نخست وزیر هند اظهار کرد، رهبران کاریزماتیک به طور فزاینده‌ای قادر به استفاده از فناوری‌های جدید برای کنار زدن احزاب سیاسی و دسترسی مستقیم به رأی‌دهندگان هستند. در حالی که ممکن است "پوپولیسم جدید" موجب پیروزی خان شده باشد، این لزوما به معنای مدیریت دموکراتیک حکومت کشور نیست.

ناظران سیاسی پاکستان می‌گویند، در حالی که جنبش عمران خان از اکثریت آرا برخوردار شد، دو حزب دیگر پاکستان نسبت به تحریک انصاف چند میلیون رأی بیشتر دریافت کرده بودند.

علاوه بر آن برخی تحلیلگران همچون ایوب بر این باورند که پیروزی عمران خان در این انتخابات طرحی برای محدود کردن بیشتر فضای مانور دولت غیرنظامی جدید از سوی ارتش بوده است.

کارشناسان همچنین می‌گویند، قدرت‌های نظامی که به هموار شدن راه برای پیروزی عمران خان کمک کردند، نمی‌خواهند او سریعا شکست بخورد و این بدان معنا است که پیش‌بینی‌ می‌شود اقداماتی برای وضعیت اقتصاد روبه سقوط پاکستان انجام شود.

کریسچن ساینس مانیتور در ادامه به مشکلات اقتصادی پاکستان اشاره کرده و می‌نویسد: با در نظر گرفتن اینکه بیش از 70 درصد تولید ناخالص داخلی پاکستان صرف بدهی‌های خارجی این کشور می‌شود و صندوق ذخیره ارزی این کشور حدود 10 میلیارد دلار (در حدود ارزش دو ماه واردات آن) اعتبار دارد، بیشتر کارشناسان معتقدند که دولت جدید ملزم خواهد بود که فورا برای دریافت کمک مالی قابل توجهی از سوی صندوق بین‌المللی پول اقدام کند و هر کمک مالی از صندوق بین‌المللی پول احتمالا با اقدامات ریاضتی گسترده‌ای همراه خواهد بود و علاوه بر آن طرح دریافت وام از این صندوق ممکن است گرفتار مخالفت‌های آمریکا شود که هم‌اکنون نیز اعتراض خود را با دریافت وام به دلیل نگرانی از استفاده از آن برای بازپرداخت وام‌های منفعت‌طلبانه چین به پاکستان ابراز کرده است.

آمریکا قدرت وتوی موثری در خصوص وام‌های صندوق بین‌المللی پول دارد. در همین حال برخی تحلیلگران نیز بر این باورند که ممکن است آمریکا درباره هر اقدامی که بتواند پاکستان را بیش از پیش در دستان چین قرار دهد، تجدید نظر کند اما چنین وام‌هایی تنها به ده‌ها وامی که پاکستان طی سه دهه اخیر دریافت کرده می‌افزاید و نشانگر آن است که «پاکستان جدید» به واقع تنها یک شعار انتخاباتی است.

این روزنامه در انتهای مطلب خود به نقل از حسین حقانی می‌نویسد: همه با ایجاد پاکستانی جدید موافق خواهند بود اما چنین چیزی با دنبال کردن الگوهای قدیمی و ادامه دادن بهانه‌های سابق به دست نمی‌آید و تصویر این کشور با آن روش‌های کهنه، محدود خواهد ماند و این ما را ناتوان می‌کند.

منبع: ایسنا

خواندن 78 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395