یکشنبه, 15 مهر 1397 ساعت 16:07

تأمین سود سوداگران مناطق آزاد از شیره جان سرزمین مادر

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
عصراقتصاد: هفته گذشته در یک مجلسی توفیقی شد تا بطور اتفاقی با جناب مرتضی بانک دبیر شورای مناطق آزاد هم میز شوم.
بنا به طبع روزنامه نگاری، از بعضی از مسئولین که در چنین فرصت‌های فارغ از نظام دیوانسالاری و تشریفات می‌شود صحبتی کرد، از فرصت استفاده کردم به ایشان گفتم: نشست پارسال که برای مدیران دوران دفاع مقدس در سالن اجلاس سران گذاشتید، کار بسیار خوب و مفیدی بود، امسال هم تکرار می‌کنید؟
گفت: من دیگر در مسئولیت قبلی (قایم مقام رییس نهاد ریاست جمهوری) نیستم.
گفتم: آمدن دوستان همرزم قدیمی صرفا به خاطر مسئولیتتان نبود، پیگیری بفرمایید شاید دوباره اجرایی شد.
بعد در ادامه یادم افتاد که همین روز لایحه ایجاد ۸ منطقه آزاد و ۲۰ منطقه ویژه اقتصادی جدید در صحن علنی مجلس مطرح شده، که ما هم در روزنامه عصراقتصاد، بطور جدی موضوع را نقد کرده ایم و مسئول روابط عمومی دبیرخانه مناطق آزاد هم به دبیر سرویس مربوطه  در روزنامه نکاتی را متذکر شده است.
به همین خاطر در ادامه گفت و گو به جناب دبیر مناطق آزاد با طنز گفتم: به این ترتیب که پیش می‌روید، بهتر است یک لایحه به مجلس ببرید و مناطقی را که باید جزء خاک مادر بمانند را مشخص کنید، کفایت می کند.
اما ایشان خیلی جدی جواب داد: هیچ میدانید که فقط ۴۰ هزار کیلومتر مربع از مساحت 1.6 میلیون کیلومتر مربع کشور در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی است؟
در حاشیه یک در خواست نوستالژیکی، طنزی گفته بودم و پاسخ جدی گرفته بودم، ناچار باید توضیحاتم هم جدی می‌شد، برای همین گفتم: من اولین کسی بودم که در سال ۱۳۶۳ با مناطق آزاد شدن جزیره کیش مخالفت کردم و برای اثبات نظرم نخست وزیر و مشاور ایشان مرحوم استاد عالی نسب را به جزیره کیش کشاندم. که در نتیجه این بازدید تا مدتی موضوع مسکوت ماند، اما بعدا در شرایط جنگی آن زمان مسایل مهمتری پیش آمد، طرفداران منطقه آزاد کار خودشان را کردند و موضوع ادامه پیدا کرد.
و توضیح دادم که سال ۱۳۶۹ در دیداری که با دبیر شورای عالی امنیت ملی وقت، دکتر حسن روحانی داشتم، باز موضوع را نقد کردم، که وی گفت: هیچ میدانید همین امسال جزیره کیش ۸۰ میلیارد تومان به بودجه کل کشور درآمد ایجاد کرده است؟
که من هم گفتم: اگر کالاهایی که از کیش اجازه ورود با حداقل سود و عوارض گمرکی می‌دهند، اگر از گمرکات عادی با تعرفه های صددرصدی اجازه ورود بدهند، ۸۰۰ میلیارد درآمد ایجاد می‌کند.
جناب بانک در پاسخ این موضوع گفت: مستندات شما برای این ادعا چیست؟
گفتم: بر اساس مستندات مربوط به واردات مجاز و غیر مجاز و آمار واردات گمرکات عادی و منطقه آزاد کیش در همان زمان به راحتی قابل بررسی است.
وی ادامه داد: اصلا میدانید سال گذشته ۱۹ میلیارد دلار صادرات غیر نفتی کشور از طریق مناطق آزاد بوده است؟
یک لحظه ده ها سوال به ذهنم رسید که با خودم فکر کردم که حالا ایشان صبوری می‌کند و گوش می‌دهد، اما چنین مجلسی شرایط مناسبی برای یک مباحثه ژورنالیستی نیست و گفتم: انشاء الله اگر فرصت بود بعدا در این خصوص صحبت می کنیم.
و اما بعد...
شناختی که از سوابق و لواحق مرتضی بانک و اکبر ترکان دارم این است که هر جا مسئولیتی گرفته اند با تمام وجود از حیثیت و جایگاه آن نهاد دفاع کرده اند، اما به نظرم می‌رسد به چند نکته ذیل باید با وسواس بیشتری توجه کنند:
اول: استانداردجهانی برای هر منطقه آزاد بین ۱۰ تا۳۰ کیلومتر مربع یعنی معادل ۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ هکتار است، در حالیکه میانگین مساحت مناطق آزاد و ویژه براساس فرمایش آقای بانک در کشور ما ۲۰۰۰ کیلومتر مربع معادل ۲۰۰۰۰۰ هکتار است، پس از این بابت جفایی به مناطق آزاد و ویژه نشده است. و باید به کارکرد و بازده مقایسه ای این مناطق با کشورهای خارجی از سال ۱۳۶۵ به بعد نظری بیندازیم.
دوم: ۴۰ هزار کیلومترمربع برابر است با وسعت بیش از ۴۰۰ شهرک صنعتی کشور، که اگر این شهرک‌ها با مقررات زدایی مناطق آزاد بتوانند کار کنند، با فرض اینکه ظرفیت هر شهرک صنعتی فقط معادل ۱۰۰ میلیون دلار باشد، توان افزایش سالیانه حداقل ۴۰ میلیارد دلار در تولید ملی را می‌توانند داشته باشند.
سوم: صادرات ۱۹ میلیارد دلاری مناطق آزاد فعلی، ربطی به کارکرد مناطق آزاد ندارد، چرا که بندر انزلی، چابهار، بازرگان (ماکو)، جلفا (ارس) و آبادان و خرمشهر (اروند)، منطقه آزاد هم نباشند همیشه سرپل‌های صادراتی کشور بوده، ثبت صادرات فعلی ازاین مناطق ارتباطی به فعالیت منطقه آزادی آنها ندارد.
چهارم: اگر هدف اصلی از توسعه مناطق آزاد تقویت صادرات باشد، محوطه‌های گمرکی (محوطه قبل از ترخیص) محوطه‌های آزادند و با مختصر اصلاحی در مقررات و همینطور افزایش سطح، قادرند نیاز مربوطه را، هم برای صنایع تبدیلی و تکمیلی و هم برای صادرات مجدد تامین می‌کنند.
پنجم: آقای مرتضی بانک بهتر از بنده به معضلات مناطق آزاد و ویژه فعلی مستحضرند و میدانند، بلکه بهتر از همه لمس می‌کنند، اعمال نفوذهای سوداگران و ذی نفعان سیاسی و منطقه ای چه بازار مکاره ای در زمین بازی و رانت خواری ایجاد کرده است.
موضوع با ارقام تقریبی ذیل روشن، و معلوم می‌شود که چرا تعداد قابل توجهی از نمایندگان مجلس پی‌گیر و هوادار سینه چاک توسعه مناطق آزاد بخصوص در منطقه و شهر خودشان هستند.
اگر قیمت هر متر مربع زمین‌های این مناطق را فقط ۵۰ هزار تومان فرض کنیم یعنی یک بازار سوداگری ۲۰۰۰۰ هزار میلیارد تومانی که معادل 1.5 برابر نقدینگی کشور، ۷۰ برابر بودجه سال جاری و بیش از۳۰ برابر تولید ناخالص داخلی است.
خریداران این زمین‌ها افرادی ساده لوح و ولخرج نیستند، مطمئنا با انتظار درآمدی چندین برابر به خرید این زمین‌ها مبادرت می‌کنند، که با توجه به نحوه عملکرد مدیریت در مناطق آزاد، این انتظار درآمدی از خارجیان کسب نشده، بلکه شیره جان ساکنین سرزمین اصلی آنرا تامین کرده و خواهند کرد.
ششم: در پایان، راقم این سطور از ابعاد سیاسی، اجتماعی و حتی امنیتی که پیشنهاد دهندگان توسعه مناطق آزاد قایلند بی اطلاع نیست، اما چنین هزینه ای به چنان سودایی نمی ارزد و راه حل‌های بهتر، قوی تر و کم هزینه تری وجود دارد.
خواندن 216 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395