چهارشنبه, 14 شهریور 1397 ساعت 08:49

اطلاعات تکميلي

  • لایحه پلیس قضایی در مجلس خاک می‌خورد؛

دستگاه قضا خواستار احیای طرح بهشتی شد

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

نیلوفر فروهیده

عصراقتصاد: معاون حقوقی قوه قضاییه در رابطه با ضرورت احیای پلیس قضایی در کشور گفته است که یکی از نیاز‌های دستگاه قضایی داشتن پلیس قضایی است، پلیسی تخصصی که در جهت اجرای احکام در کنار همکاران قضایی ما باشد.

این لایحه اکنون تهیه و توسط ریاست محترم قوه قضاییه به مجلس ارسال شده است، اما متاسفانه این لایحه در کمیسیون قضایی مجلس باقی مانده است. انتظار ما این است که نمایندگان مجلس این لایحه را در دستور کار قرار دهند تا هرچه سریعتر به نتیجه برسد.

اهمیّت چگونگی کشف جرم و تحقیقات پلیسی از یک سو به لزوم حفظ حقوق شهروندان و از سوی دیگر به لزوم عملکرد دقیق و سریع در این باره به ‌منظورِ تأمین امنیت اجتماعی، باز می‌گردد. با وجود تقسیم‌بندی تخصصیِ نیروهای پلیس در برخی کشورها، در قانونگذاری ایران، این تقسیم‌بندی مورد نظر نبوده است. با این ‌همه، مقررات قانون آیین دادرسی کیفری نو به ویژه ماده 30 آن به معیار‌های پلیس قضایی نزدیک شده است. آنچه از لزوم تشکیل پلیس قضایی مدنظر است، تحقق معیارهایی مشخص است که پلیس قضایی باید واجد آن باشد.

پیرو قانون پیش‌گفته، لایحه تشکیل پلیس قضایی توسط قوه قضائیه به مجلس شورای اسلامی ارائه شد اما این لایحه تنها به تشکیل پلیس قضایی به عنوان یک سازمان جداگانهِ تحت اشراف قوه قضائیه اشاره نموده و به معیارهای بایسته تشکیل این نهاد توجه نداشته است.

برقراری امنیت عمومی و عدالت قضایی از مولفه های اساسی هر جامعه ای می‌باشد که تامین و تضمین کننده این رسالت خطیر از وظایف دولت‌ها است که از سوی سازمان پلیس و دستگاه قضایی در هرکشوری صورت می‌پذیرد که این مهم نیز در قانون اساسی ایران  مورد اشاره قرار گرفته است.

از آنجایی که فلسفه وجودی سازمان پلیس حفظ جان، مال و آبروی مردم و به طور کلی استقرار نظم و امنیت در جامعه است موجب می‌گردد پلیس نیز همانند سایر سازمان‌های دولتی از قدرت عمومی لازمه برخوردار باشد تا در این رهگذر بهتر بتواند خدمات ویژه انتظامی را به نحوی شایسته در جامعه برقرار نماید، لذا پلیس به منظور ارائه خدماتی مطلوب مستلزم ایجاد ساختارهایی با تخصص ویژه می‌باشد و بدین منظور طبقه بندی های مختلفی را ایجاد نموده و فراگیری دانش مخصوص آن زمینه را نیز بر افراد انتخابی خود ملزم دانسته است.

امروزه پلیس قضایی به عنوان یکی از شاخه‌های مهم پلیس انتظامی در ایران مطرح می‌باشد حال اینکه در اکثر کشورهای جهان نیروهای این پلیس که اصولا دارای تحصیلات حقوقی می‌باشند، به عنوان یک ضابط خاص نقش بسیار تعیین کننده ای در دستگاه قضایی از زمان وقوع جرم تا تعیین تکلیف نهایی پرونده به منظور تسریع در روند دادرسی منصفانه دارند و در انجام اقدامات قضایی مانند ابلاغ و اجرای احکام قضایی، حکم جلب، و انجام تحقیقات  مقدماتی ایفای نقش می نمایند، و این در صورتی است که در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی ایران، شهید بهشتی که تصدی دستگاه قضایی را بر عهدا داشتند، وجود پلیس قضایی را بنا به نگاه علمی و برآمده از هوش حقوقی جزء جامعه مهم قضاوت دانسته و اختصاص آن را به دستگاه قضایی در قالب لایحه ای به مجلس شورای اسلامی ارائه نمودند و مورد تصویب مجلس وقت هم واقع گردید، ولی بعد ها با تصویب قانون ادغام نهادهای مسلحی که در سطح جامعه امورات انتظامی را انجام می‌دادند موجب سلب وظیفه و حذف این نهاد نو پا از قانون ایران گردید لذا در سال‌های اخیر علی رغم وجود تردید های فراوانی که در رابطه با اصل وجود پلیس قضایی در قانون ایران وجود دارد سعی شده است با استفاده از منابع موثق و سایت های معتبر ضرورت احیای مجدد پلیس قضایی و نقش آن در فرآیند رسیدگی به پرونده های قضایی مورد توجه و تاکید قرار گیرد.

در حقوق جزای ایران، پیشگیری از جرم، مقابله با مجرم و اجرای عدالت قضایی یا دادرسی منصفانه بر عهده دستگاه قضا نهاده شده است و پلیس قضایی به عنوان بازوان دستگاه قضایی نقش بسیار تعیین کننده ای در جریان تشکیل پرونده های کیفری و انجام تحقیقات مقدماتی بر عهده دارند.

نقش پلیس قضایی همواره بعد از وقوع جرم ظاهر می‌شود و در فاصله زمانی وقوع جرم تا مرحله صدور حکم و اجرای کامل آن، میان پلیس و دستگاه قضایی رابطه غیر رسمی برقرار می‌شود و آن‌ها به عنوان بخشی از دستگاه عدالت کیفری با پرونده‌های اتهامی درگیر هستند و تحت امر دادسرا و مراجع قضایی وظایف مهمی چون کشف جرایم، تعقیب و رسیدگی متهمین و مجرمین و اجرای مقتدرانه احکام صادره را ایفا می نمایند.

البته نکته ای که در این جا باید توجه شود این است که منظور از نقش پلیس قضایی در اصل انجام امور تخصصی حقوقی است و وظیفه آن بیشتر در انجام و اجرای قوانین نسبت به دیگران کاربرد دارد که وظایف آن هم بعد از وقوع جرم رخ می دهد، و همچنین می بایست توجه داشت که پیشگیری از وقوع جرایم بیشتر در وظایف عملکردی پلیس اداری تعریف شده است.

امروزه با توجه به تعداد جرایم و پیچیدگی جرم و افزایش پرونده‌های ورودی به دستگاه قضایی ضرورت تشکیل پلیس قضایی دو چندان شده است. اگر چه لایحه تشکیل پلیس قضایی به دلیل مغایرت با برنامه چهارم توسعه رد شده بود اما می توان با یک نگاه تخصصی ضرورت تشکیل پلیس قضایی توسط دستگاه قضا و دولت را به خوبی تبیین و مورد توجه قرار داد تا بر مبنای آن نمایندگان مجلس نیز بر اساس این ضرورت بر احیا ی پلیس قضایی اقدام کنند.

امروز در داخل کشور پلیس‌های تخصصی مانند پلیس دیپلماتیک، پلیس فضای مجازی، پلیس مواد مخدر و غیره داریم اما پلیس قضایی فقط بحث تخصصی بودن نیست بلکه از این نظر که تحت امر قوه قضائیه باشد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. متأسفانه انحلال این نهاد در سال‌های قبل زیان فراوانی به کشور وارد کرد. امیدواریم نمایندگان مجلس شورای اسلامی هر چه زودتر این لایحه را تصویب کنند تا پلیس قضایی به عنوان بازوی کارآمدی برای قوه قضائیه ایجاد شود.»به عقیده کارشناسان روند تصویب بیشتر امور در کشور ما به دلایل مختلف از جمله وجود نظرهای مخالف و موافق و ناتوانی در رسیدن به یک جمع‌بندی واحد باعث تأخیر در نتیجه‌گیری می‌شود.

 

خواندن 695 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395