یکشنبه, 18 شهریور 1397 ساعت 08:55

سوء استفاده اخلال گران از ناآگاهی مردم

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

نیلوفر فروهیده

عصر اقتصاد: آشنایی با حقوق شهروندی از جمله مهمترین راهکارهای مقابله با مشکلات اجتماعی است؛ بطوری که کارشناسان و صاحب نظران معتقدند که آگاهی عمومی به حقوق شهروندی، مهمترین عامل پیشگیری از معضلات و مشکلات اجتماعی است.

ناآگاهی، ریشه بسیاری از تنش‌های فردی و اجتماعی است. در این میان ناآگاهی نسبت به حقوق شهروندی، می‌تواند نتایجی با ابعاد مختلف در ساختار و متن جامعه در پی داشته باشد. این ناآگاهی از حقوق، انسان را نه تنها از نهاد قدرت، بلکه از هر آنکه در آن سوی میز است، ترسان می‌سازد.

برخی مردم به دلیل ناآشنایی با قوانین و مقررات، بسیاری از حقوق اجتماعی خود را از دست می دهند و آن را تضییع می کنند.

در دنیای امروز اصطلاحی و جود دارد که برای عموم ساکنین شهر آشنا می‌باشد اما متاسفانه عده اندکی یافت می‌شوند که با مفهوم و محتوای آن آشنایی کامل داشته باشند. این اصطلاح حقوق شهروندی می‌باشد. بر طبق اسناد و مدارک موجود، ایران پایه گذار اولین قوانین حقوق بشر که به منشور حقوق بشر کوروش کبیر، مشهور است، می باشد. لکن بر طبق آمار های جهانی موجود، شهروندان ایرانی از کمترین آگاهی نسبت به  حقوق  خود برخوردار هستند. این گونه به نظر می رسد که آگاهی نسبت به حقوق شهروندی امری ضروری بوده و باعث می شود جامعه از شهروندان فعال و آگاه در زمینه های مختلف بهره مند گردد و مشارکت شهروندی در کلیه عرصه ها افزایش یابد.

راه های مختلفی برای جهت افزایش آگاهی شهروندان وجود داشته و درافراد مختلف سطح این آگاهی متاوت می باشد. در کشور های اروپایی ، آموزش شهروندی به یکی از موضوعات مهم در بحث آموزشی بدل شده است که دارای یک بعد مهم از سیاست های آموزشی و هدایت نظام آموزشی به سمت مجموعه ای از ارزش های مشترک می باشد. آموزش کودکان، جوانان و بزرگ سالان برای تبدیل شدن به یک شهروند فعال و مسئول، یک هدف اساسی محسوب می شود.

یکی از مولفه های مهم اجتماعی، سیاسی و حقوقی دولت مدرن، جایگاه و حقوق و امتیازات شهروندان است. اصطلاح حقوق شهروندی اولین بار در اعلامیه حقوق بشر و شهروندی سال 1789 در فرانسه مطرح شد که پس ازتصویب در صدر قانون اساسی در سپتامبر 1791 قرار گرفت.

امروز در دنیا برای این که کشوری از بابت دموکراسی محک زده شود، در ابتدا امر آیین دادرسی کیفری و چگونگی رعایت حقوق شهروندی در محاکم آن‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ زیرا پذیرفتن، حفظ و رعایت حقوق شهروندی یکی از بارز ترین نشانه های وجود دموکراسی است.

 پر واضح است که آگاهی، اولین و اساسی‌ترین گام در این راه است. اما  کشور های در حال توسعه در این زمینه پیشرفت چندانی نداشته اند. انسان در هر جامعه ای که زندگی می‌کند به عنوان شهروند آن جامعه دارای حقوقی است که رعایت آن توسط هم نوعان و سیستم حکومتی حاکم بر آن جامعه، الزامی و انکار ناپذیر است. پرداختن به فلسفه حقوق شهروندی از آن جهت حائز اهمیت است که زوایای مختلف حقوق شهروندی را بررسی نموده تا این که ضمن آشنایی شهروندان جامعه با این موضوع، کارگزاران دولت ها و مدیران نیز جایگاه این مقوله را درک نموده، و بر رعایت حقو ق شهروندان جامعه بیش از پیش همت کنند.

از سویی جوهره دولت - ملت نهاد شهروندی است که خود به معنای ادغام همه ساکنان یک قلمرو در قالب اجتماع سیاسی و برابری سیاسی آنان به عنوان شهروندی است. آگاهی از حقوق شهروندی، به معنای شناخت شهروندان از وظایف حکومت و شهرداری در قبال شهروندان، و تلاش برای تحقق حقوق و اجرای تعهداتشان است. آگاهی از حقوق شهروندی موجب می‌شود که مشارکت شهروندان در امور شهری از مراتب پایداری، استمرار، و مسئولیت‌پذیری بیشتری برخوردار گشته، مثمر ثمرتر گردد.

شناخت امکانات موجود در سطح شهر برای رفاه شهروندان، آشنایی با وظایف، اهداف و ماموریت های شهرداری، و نیز آشنایی با وظایف هر یک از واحد های زیر مجموعه این نهاد و ساز و کارهای استیفای حقوق در آن ها، شهروندان را دربهره برداری بهتر از فرصت ها و موقعیت های رفاه و پیشرفت یاری خواهد کرد. اگاهی از حقوق و تعهدات شهروندی، زمینه انجام وظایف دو جانبه را فراهم می کند و باعث پاسخ خواهی و حساب کشی شهروندان از مدیریت شهری خواهد شد.

 حقیقت این است که یک مفهوم واحد وجهانی برای مفاهیم شهروندی و شهروندی فعال، وجود ندارد؛ یعنی باور ها درباره آن چه شهروندی فعال فراهم می کند، به طور گسترده ای متفاوت است؛ بنابراین مفهوم شهروندی فعال تحت حمایت افرادی با ذهنیت های متفاوت قرار دارد. به طور کلی، شهروند فعال  فردی است مشارکت جو که سرنوشت حیات شهر و محیطی که در آن زندگی می کند، برای او در ساسله مراتب ارزشی، جایگاه والایی داشته و تلاش می کند تا با مشارکت فعال و داوطلبانه خود، چنین سرنوشتی را بیشتر به سعادت و خوشبختی نزدیک کند.

در واقع شهروند فعال، متقاضی مشارکت هدفمند است. هدف از به کار بردن این مفهوم آن است که مردم را در بهتر ساختن جامعه برای خود و اطرافیانشان درگیر کند. در حقیقت شهروندی فعال معطوف به در گیر کردن مردم در فراگرد تصمیم گیری است؛ مردمی که فرصت پیدا می کنند تا در زمینه های برنامه ریزی و انجام خدمات عمومی سخن گفته، به ارتقای نتایج و خدمات بیندیشند؛ در واقع برای شهروند بودن در کامل ترین معنای آن، باید موثر و فعال بود.

با توجه به مطالب ذکر شده نتیجه می گیریم که افزایش سطح آگاهی فردی و شهروندی به صور مختلف در جامعه امکان پذیر است. یکی از این روش ها آموزش در سطح تحصیلات افراد می باشد. روش دیگر انتشار این حقوق است،که این روش می تواند به طرق مختلف با توجه به امکانات موجود و بکه های ارتباطی مختلفی صورت گیرد.

همچنین جهت آموزش شهروند فعال، به یک راهبردی که آموزش رسمی شهروندی را به یک فرآیند آموزشی غیر رسمی برای تمام طول زندگی تبدیل کند احتیاج داریم. این فرهنگ سازی آموزشی، برای توسعه شهروندی فعال لازم و ضروری است. در نتیجه این روش ها و این آموزش ها ارتباط مستقیمی به سن، جنس و تحصیلات افراد دارد. و می توان گفت که سطح یادگیری افراد متفاوت بوده و میزان آگاهی و مشارکت افراد نیز به اراده و خواست افراد متفاوت می باشد.

مشور حقوق شهروندی، بدون آموزش حقوق شهروندی به کارگزاران حکومتی و همه شهروندان جامعه، قطعاً آغاز حرکت در راهی است که به مقصد نخواهد رسید. آگاهی می‌تواند بهترین(و البته نه تنها) تضمین برای حقوق شهروندی باشد. این نوع ضمانت از حق، بدون شک نقشی هم پیشگیرانه و هم مهار‌کننده خواهد داشت. با یک شهروند آگاه، بیشتر می‌توان به یک جامعه نوعدوست واهل مدارا، امید داشت. شهروند آگاه، اگر در کنار دانستن حقوق، حاکمیت قانون(اجرای برابر و بی‌تبعیض و قطعی قانون) را نیز مشاهده کند، کمتر به خود اجازه نقض حقوق دیگران، چه به‌عنوان یک «شهروند-مراجع» و چه در مقام یک«شهروند- کارگزار» خواهد داد.

چنین شهروندبــــانـــانی همچون مرزبانان غیور، حراست از حریم حقوقی خود و دیگران را تکلیفی اخلاقی و مسئولیتی حقوقی خواهند پنداشت. شهروندبانی چنین، پاسدار یکپارچگی و توسعه پایدار میهن خواهد بود. نهاد قدرتی  را که پایبند حقوق بنیادین و اساسی همه شهروندان باشد  تنها شهروندان قانون مدار اداره خواهند کرد، دیگرانی در کار نخواهد بود.

خواندن 122 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395