شنبه, 31 شهریور 1397 ساعت 00:00

بوروکراسی‌های پیچیده، دست و پای استارت آپ‌ها را بست

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

الهه فابریکی اورنگ

عصر اقتصاد:  این مقاله کوتاه، سعی دارد به برخی از موانع و مسائلی که فعالیت های استارتاپ ها را در ایران نشانه گرفته، اشاره کند و در این میان با ارائه مقایسه ای درباره نحوه فعالیت آنها در ایران با سایر کشورهای توسعه یافته، به برخی از اشکالاتی که برای کسب و کارهای نوین در ایران وارد است، نیز اشاره داشته باشد.

روند فعالیتهای برخی از استارتاپهای ایران

اهمیت توجه به بومی سازی روند موجود در برخی نسخه های  کپی شده از نمونه های استارتاپها در ایران، یا منتج به بهبود برخی فیچرهای برنامه‌ها و استارت‌آپ‌های خارجی شده یا در برخی موارد با توجه به فرهنگ ایرانی، نیازهای ایرانی را هم در نظر گرفتند. درک بهتر از بازار ایرانی باعث شده نسخه‌های ایرانی برنامه‌ها و استارت‌آپ‌ها بین کاربران محبوب هم بشوند.

علاوه بر موارد فوق، با توجه به مسائلی که در شرایط اقتصادی و نظام سیستماتیکی کشور وجود دارد، وضعیت کسب و کار در کشور، از ابعاد مختلف از جمله تاسیس و راه اندازی یک شرکت، دریافت مجوز، استخدام و اخراج نیروی کار، پرداخت مالیات ها به دولت، حجم تجارت برون مرزی و سایر متغیر های تاثیر گذار، قابل تامل در بررسی چرایی عدم رشد ناکافی و حمایت از کسب و کارهای نوین مختلف بالاخص از انواع استارتاپها می باشد. مشکل عمده استارت‌آپ‌ها در ایران آن است که زیرساخت‌های مناسب برای پذیرش استارت‌آپ فراهم نشده است و بوروکراسی پیچیده برای گرفتن مجوزهای متعدد از دستگاه‌ها و سازمان‌های متعدد دشوار و گاهی ناممکن است.

با اینکه استارتاپها از جمله کسب و کارهای نوین قرن حاضر است اما در ایران شاید قدمتش به حدود یک دهه برسد. با این حال، با توجه به قدرت رقابت در بهره گیری از دانش ، این حوزه کسب و کار در ایران توانسته با پشت سر گذاشتن موانع مسیر، در فرایند یادگیری، بارگذاری و بهره وری از تکنولوژی روز دنیا، فاصله گستردگی و توسعه خود را با نقاط برتر دنیا در این زمینه کم کند و د رداخل کشور نیز با جلب اعتماد مردم، توانسته با تلاش روزانه، قدمهای محکم و بلندی را در رشد و استفاده از تکنولوژی و نزدیک شدن به بازار فعالیت این استارتاپها بردارد و بدین ترتیب فاصله خود  با فعالیت آنها حتی در آمریکا را نیز کوتاه کرده و از این جهت نیز تا حدود زیادی موفق بوده اند.

همین سرعت و موفقیت بالا است که اعتماد شرکت‌های سرمایه‌گذاری خارجی را جلب کرده تا در استارت‌آپ‌های ایرانی سرمایه‌گذاری کنند. انجام سرمایه‌گذاری ۳۸ میلیون یورویی شرکت اروپایی «اینترنشنال اینترنت اینوستمنت» (IIIC)در مجموعه هلدینگ هزاردستان (مجموعه کافه بازار و دیوار) در ازای ۱۰ درصد از سهام این هلدینگ، نمونه ای بر این ادعاست.

با توجه به اینکه، استارت‌‌آپ‌ شرکت نوپایی است با یاری گرفتن از تکنولوژی و اینترنت به‌ سرعت رشد می‌کند و با اینکه هر چند رشد این شرکت‌های نوپا با سرعت است اما در ابتدای کار هیچ قطعیتی از آینده آن وجود ندارد. البته حوزه کاری استارتاپها از خرده ترین فعالیت های مبادله ای، تولیدی- خدماتی در جامعه گرفته تا فعالیتهای مختلف زیر مجموعه نانوتکنولوژی و حتی تولید مواد غذایی ضروری می باشد.

روند و روایت ظهور فعالیت استارتاپ های ایران

منتقدان وتحلیل‌گران فضای مجازی و کسب و کار ایرانی، به کرات تاکید می‌کنند که بسیاری از استارت‌آپ‌های ایرانی مشابه ایده‌های موفق سیلیکون‌ولی، اروپا و آسیا هستند. در دفاع از این نوع فعالیتها درایران، این نکته وجود دارد که کاری که حتی بسیاری از استارتاپها در ایران انجام می دهند هرچند مشابه نمونه خارجی آنها بوده، ولی با توجه به اینکه که در محدوده جغرافیایی دیگر و ارائه خدمات در آن محدوده خاص است، پس مغایرتی با نفس عمل کپی کردن نخواهد داشت. در تصدیق آن با اذعان به گفته استیو جابز می توان به مستند «پیروزی درسخوان‌ها» در سال ۱۹۹۶ اشاره کرد که گفته بود «در نهایت همه چیز به سلیقه بر می‌گردد. به تلاش برای این بر می‌گردد که خود را در معرض بهترین چیزهایی که بشر انجام داده، قرار دهید و سپس تلاش کنید آن چیزها را وارد  کاری کنید که دارید انجام می‌دهید. پیکاسو جمله مشهوری داشت: هنرمندان خوب، کپی می کنند، هنرمندان بزرگ، می دزدند. و ما همواره از اینکه ایده های عالی را بدزدیم احساس شرمندگی نکرده‌ایم«.

با این وجود، باید بپذیریم که کپی‌کاری و کلون‌سازی استارت‌آپ‌ها امری معمول است. اوبر ، لیفت  و هیلو تقریبا شبیه هم هستند و در مناطق جغرافیایی متفاوتی خدمات ارائه می‌دهند. سیم‌لس ، گراب‌هاب ، دورداش و اوبر-ایت هم کاربری و مکانیسم مشابهی در خدمات سفارش غذا دارند. پس نمی‌توان اسنپ و تپ‌سی را به کپی‌کاری از اوبر و لیفت متهم کرد یا انگشت اتهام را به سوی زودفود و ریحون اشاره گرفت که از گراب‌هاب و اوبر-ایت برای کپی کردن برنامه‌هایشان استفاده کردند. ظهور قابلیت های استوری اینستاگرام و اسنپ‌‌چت در سیلیکون ولی، به طور همزمان بود که البته شباهت‌های زیادی هم به هم دارند. اهمیت توجه به بومی سازی روند موجود در برخی نسخه های  کپی شده از نمونه های استارتاپها در ایران، یا منتج به بهبود برخی فیچرهای برنامه‌ها و استارت‌آپ‌های خارجی شده یا در برخی موارد با توجه به فرهنگ ایرانی، نیازهای ایرانی را هم در نظر گرفتند. درک بهتر از بازار ایرانی باعث شده نسخه‌های ایرانی برنامه‌ها و استارت‌آپ‌ها بین کاربران محبوب هم بشوند.

تاثیر بالا رفتن نرخ ارز بر بازار فعالیتهای استارتاپها

آنچه مسلم است، خواسته و ناخواسته بسیاری از ناکامی های پیش آمده در اقتصاد بر فعالیت همه دستگاهها و گروههای فعالیتی ضربه می زند. در این وضعیت، هر چند اگر تولید در اقتصاد داخل اهمیت داشته باشد ولی در عمل چون بسیاری از کالاهای تولیدی از مواد اولیه وارداتی تغذیه می شوند، در نتیجه ارز و نرخهای آن بر قیمت نهایی کالاهای تولید شده و نیز تاثیر بر بازار مصرف نیز خواهد داشت. استارتاپها نیز در این برهه از این روند و تاثیر گذاری مستثنا نخواهند بود.

 البته بسیاری از استارتاپهای  تازه کار نیز با کسب تجربه در روند فعالیتی خود توان این را دارند که بسیاری از مسائل ذیل مشکلات اقتصادی را با توجه به بالابردن کارایی هضم و حل کنند. البته این مستلزم وجود اقتصادی با ثبات هر چند دارای مشکل میسر خواهد بود نه در اقتصاد پر نوسان.

 باگ اصلی استارتاپ ها در ایران

بوروکراسی های پیچیده، نبود قانون مدون و حساب شده در حمایت از آنها مشکل عمده استارت‌آپ‌ها در ایران آن است که زیرساخت‌های مناسب برای پذیرش استارت‌آپ فراهم نشده است و بوروکراسی پیچیده برای گرفتن مجوزهای متعدد از دستگاه‌ها و سازمان‌های متعدد دشوار و گاهی ناممکن است.

این در صورتی است که معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با اقدامات و حمایتهایی از فعالیتهای جوانان مستعد ایرانی سعی دارد راه را برای تحقق اهداف سرمایه های انسانی ارزشمند ایران، هموارتر نموده و در حال اجرای برنامه هایی نیز برای رشد و توسعه شرکتهای دانش بنیان است. البته هنوز نگاه سنتی در بازار کسب و کار ایران حاکم است،  با این وجود مسئولان در حال رسیدن و یافتن یک نگاه مشترک و سیاستهای حمایتی محکمتری در خصوص این نوع از کسب و کارها هستند.

 چالش عمده استارت‌آپ‌ها

به رسمیت شناخته شدن توسط نهادهای موثر در سیاستگذاری ها و حمایت ها وجود فضای کسب و کار مناسب در هر کشوری می تواند بر رشد اقتصادی آن کشور تاثیر بگذارد. از این رو این فضا، اگر ناروشن، غیر شفاف و به بیانی خاکستری باشد، می تواند بر عملکرد مدیران بنگاههای تولیدی، سرمایه گذاری های اقتصادی، روند تولید، نیروی کار، رقابت در عرصه داخلی و خارجی، فرایندها و شاخص های اقتصادی تاثیر بگذارد و در نتیجه سبب خروج سرمایه از کشور شود.

با این وجود، با سالم بودن محیط کسب و کار فعالان اقتصادی می توانند به وجود بستر مناسب برای رقابت در فعالیت ها و گستره ی اقتصادی امیدوار باشند و از این محیط که منتج از سلامت اقتصاد، راهبرد و سیاست درست کشور خواهد بود، برای گسترش فعالیتهای اقتصادی، افزایش تولید، صادرات و سرمایه گذاری های بیشتر استفاده کنند.

با توجه به مسائلی که در شرایط اقتصادی و نظام سیستماتیکی کشور وجود دارد، وضعیت کسب و کار در کشور، از ابعاد مختلف از جمله تاسیس و راه اندازی یک شرکت، دریافت مجوز، استخدام و اخراج نیروی کار، پرداخت مالیات ها به دولت، حجم تجارت برون مرزی و سایر متغیر های تاثیر گذار، قابل تامل و بررسی چرایی عدم رشد ناکافی و حمایت از کسب و کارهای مختلف بالاخص از انواع استارتاپها می باشد.

خواندن 111 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395