شنبه, 31 شهریور 1397 ساعت 08:59

اطلاعات تکميلي

  • با 40 درصد موجودی سدها به استقبال سال آبی جدید می‌رویم؛

«کم‌آبی» واژه‌ای برای ترس

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نیلوفر جمالی

عصراقتصاد: این روزها تبلیغ برای صرفه جویی در مصرف آب به قدری است که ترس را در وجود جامعه حک کرده به گونه ای که باور خشکسالی در اذهان عمومی تبدیل به امری بدیهی شده است اما در پایان سال آبی از کنار سدها که عبور می‌کنیم شاهد وجود آب با کمی پایین‌تر از خط نصف ظرفیت سدها هستیم.

به گزارش عصراقتصاد، طی چند هفته گذشته اخباری مبنی بر اینکه اکثر سدهای کشور نزدیک به 40 درصد آب دارند، منتشر شد که این رقم در نزدیکی پایان سال آبی، عدد ترسناکی نیست بلکه این موضوع را به ذهن متبادر می کند که ممکن است با وجود بارندگی هایی که اکنون نیز در شهرهای شمالی کشور آغاز شده است، ظرفیت سدها برای سال آینده با سرعت هر چه تمام تر تکمیل شود.

رشد 12 درصدی بارش ها در فصل بهار امسال کمی از نگرانی مردم از کم آبی پیش روی را کاهش داد و باعث شد تا حجم ذخیره آب سدهای موجود در 6 حوضه آبریز دریای خزر، خلیج فارس، دریاچه ارومیه، فلات مرکزی، هامون و سرخس به 24.59 میلیارد مترمکعب برسد هرچند که این میزان از بارندگی در مقایسه با سال گذشته  باز هم 16 درصد از مخازن سدهای کشور را کمتر پر کرده بود اما ترساندن جامعه از بحران کم آبی با وجود پر بودن 40 درصدی سدهای کشور مناسب نیست و باعث ایجاد بحران روانی در کشور می شود.

اخبار ارسالی از وضعیت سدها حاکی از ان است که کاهش بارش‌ها در سال گذشته موجب شده تا حجم مخازن سدهای پنجگانه استان تهران نسبت به مدت مشابه سال گذشته 25 درصد کاهش داشته باشد و ورودی آب به سدهای پنجگانه استان با یک میلیارد و 81 میلیون مترمکعب افت 32 درصدی را تجربه کنند اما با این وجود اکنون که به پایان سال آبی نزدیک می‌شویم در هنگام سفرها و عبور از کنار سدهای بزرگ به وضوح شاهد وجود آب در سدها بیش از حد نرمال پایان سال آبی هستیم.

اکنون در شهرهای شمالی کشور شاهد بارندگی‌های پیاپی هستیم و وجود این میزان آب در سدها نیز باعث می‌شود تا زودتر از حد، ظرفیت سدها پر شده و سر ریز شوند. نکته قابل توجه در شرایطی که مکرراً واژه کم آبی و احتمال خشکسالی به گوش می رسد این است که در اواسط سال آبی شاهد بارش های شدید و کم سابقه در منطقه غرب کشور بودیم مه این امر باعث رشد حجم بارش ها در مدت زمان کوتاهی شد و افزایش قابل توجه آب جریانی در رودخانه های غرب کشور شد که با وجود سدهای منطقه، سیلاب ها در پشت سدها مهار شد.

اما همچنان بحث کاهش بارندگی ها در کشور مطرح است و کاهش ارتفاع و ذخیره آب سدهای دارای نیروگاه برقابی موجب شده تا این مراکز نیز با کاهش تولید انرژی روبه رو شوند به طوری که انرژی تولیدی 53 نیروگاه‌ برق‌آبی کشور از ابتدای امسال تا 22 تیرماه به سه هزار و 641 گیگاوات ساعت برسد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 41 درصد کاهش داشته است.

همچنین اکنون حجم ذخیره آب در سدهای پنجگانه استان تهران (لار، طالقان، امیرکبیر، لتیان و ماملو) به 821 میلیون مترمکعب رسیده و در شرایط فعلی 57 درصد مخازن این سدها خالی است.

در این راستا، هوشنگ ملائی مدير عامل شركت آب منطقه‌اي هرمزگان از اتمام آب سد نيان و خشكي كامل سد شميل تا پايان شهريورماه امسال خبر داد و گفته است که استان هرمزگان به عنوان خشک‌ترین استان کشور به دلیل کمترین میزان بارندگی در سال گذشته نام برده می‌شود. متوسط بارش استان در درازمدت حدود 185 میلیمتر بوده که البته در سال گذشته با بارش متوسط تنها 52 میلیمتر بارش که عمده آن در حوزه غرب و جزایر استان اتفاق افتاده سال آبی خوبی را تجربه نکردیم همچنین با توجه به اینکه بیشترین منابع آب شیرین در حوزه شرق استان قرار دارد حدود 92 درصد کاهش بارندگی و 100 درصد کاهش روان آبها در رودخانه‌های بالا دست را داشتیم.

اما نکته قابل توجه در چنین شرایطی این است که ما هرگز واقعیت‌های اقلیمی و جغرافیایی کشور را به رسمیت نشناختیم و همچنان در انتظار نزولات اسمانی نشسته ایم. این بحران کم آبی که پی در پی بیان می شود به این دلیل است که در برخی نقاط کشور ما شاهد کمبود آب و در برخی دیگر شاهد سرریز آن هستیم اما مدیریتی در این خصوص صورت نمی گیرد.

این در حالی است که مشکل کم آبی در تمام خاورمیانه مشهود است اما آن ها هیچ نگرانی از این خشکسالی و کمبود باران ندارند چراکه چیدمان توسعه خود را بر مبنای اقتصادی طراحی کرده‌اند که کم ترین وابستگی را به آب و خاک دارد و سرمایه گذاری های خود را بر بازرگانی، تجارت، گردشگری، صنایع “های تک” و انرژی های نو انجام می دهند که ایران خیلی خود را درگیر انها نمی کند.

در واقع می توان گفت خطری بزرگ تر از خشکسالی ایران را تهدید می کند و آن هم عدم دیریت و برنامه ریزی صحیح در این خصوص است و به هیچ عنوان حاضر به تغییر نیستند و همچنین قصدی برای درک موقعیت فعلی کشور ندارند.

ما در کشوری زندگی می کنیم که به طور متوسط ۱۰ هزار متر مکعب آب در هر هکتار برای کشاورزی استفاده می شود و این یکی از بالاترین رقم ها در دنیاست اما محصولاتی را در ایران کشت می کنیم که بسیار آب‌بَر هستند.

همچنین بنا به گفته کارشناسان در ایران  صنایعی مستقر شده اند که درباره استفاده از آب جزء پرمصرف‌ترین‌ها به حساب می‌آیند به این معنی که هیچ «صنعت آب‌بَری» در جهان وجود ندارد که ما آن را نداشته باشیم. سه صنعت فولاد، آهن و اتم، به شدت آب ‌َر هستند. تمام نیروگاه‌های اتمی در دنیا در کنار رودخانه‌ها و دریا‌ها قرار گرفته اند؛ اما ایران در مرکز کشور -قم و اصفهان-، نیروگاه اتمی ساخته ایم؛ و یا این که استحصال اورانیوم را از یزد انجام می‌دهیم و مجبور هستیم با تانکر‌های بزرگ برای مردم آن منطقه آب شیرین ببریم که نشان دهنده عدم توجه به ملاحظات کشور و انجام نگرفتن آمایش سرزمینی برای مستقر کردن این صنایع است.

لازم به ذکر است که کل نیاز آب شرب ایرانیان، ۸ میلیارد متر مکعب است. یعنی ۸۰ میلیون ایرانی فقط به ۸ میلیارد متر مکعب آب شرب نیاز دارند و این ۸ میلیارد متر مکعب یعنی ۸ درصد آب قابل استحصال کشور که در سخت‌ترین خشکسالی ها نیز همیشه اتفاق می افتد. این در حالی است که عربستان سعودی برای تامین آب شرب مردم خود نیازمند ۳ میلیارد متر مکعب آب است اما کل موجودی آب قابل استحصالش فقط ۱ میلیارد متر مکعب است و مشکلی در خصوص کم آب در آن دیده نمی شود.

پس به این نتیجه می رسیم که بد رفتاری ما با منابع طبیعی کشور و همچنین سوءمدیریت در استفاده از آب باعث شده تا این میزان از ترس و دلهره برای مردم کشور ایجاد شود و این درحالی است که منابع اب ایران در بدترین شرای می تواند آب شرب جامعه خود را تامین کند.

خواندن 167 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395