دوشنبه, 09 مهر 1397 ساعت 11:42

گوجه چینی، جبران‌کننده طمع‌ورزی تجار ایرانی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

سونیا یزدان پناه

عصر اقتصاد: افزایش ناگهانی قیمت گوجه‌فرنگی و در ادامه افزایش بیش‌ازاندازه قیمت رب گوجه‌فرنگی سؤالات بسیاری را در اذهان عمومی به وجود آورده است. کالایی که نقش مهمی در سبد مصرفی مردم دارد. باوجود مجتمع‌های عظیم کشت و صنعت این محصولات که در کشور نیز مطرح هستند، این افزایش بی‌رویه قیمت چه توجیهی می‌تواند داشته باشد.

برخی از کارشناسان افزایش صادرات این محصول را در کنار افزایش تقاضای داخلی به‌خصوص از سوی کارخانه‌ها عامل گرانی دانسته‌اند. بر اساس آمار رسمی منتشرشده طی پنج‌ماهه نخست امسال بالغ‌بر 354 هزار تن گوجه‌فرنگی به ارزشی بالغ‌بر 180 میلیون دلار به کشورهای مختلف صادرشده است که ازنظر وزنی 87.3 درصد و ازنظر ارزشی 65.82 درصد بیشتر از همین بازه زمانی در سال گذشته بوده است.

بر اساس آخرین آمار رسمی منتشرشده از سوی بانک مرکزی نیز هر کیلوگرم گوجه‌فرنگی به‌طور متوسط 4524 تومان در سطح شهر تهران در هفته منتهی به 30 شهریورماه فروخته‌شده است که نسبت به هفته قبل 15.6 درصد نسبت به هفته مشابه ماه قبل 42.1 درصد و نسبت به هفته مشابه سال قبل 106.7 درصد گران‌تر شده است.

این افزایش صادرات که طبیعتاً در پی افزایش چند برابری نرخ ارز اتفاق افتاده در حالی به ثبت رسیده است که قیمت گوجه‌فرنگی در بازار داخلی رو به افزایش بوده و به گفته کارخانه‌های تولیدکننده رب گوجه‌فرنگی این محصول نیز به دنبال گرانی گوجه‌فرنگی با افزایش قیمت مواجه شده است، چراکه گوجه‌فرنگی در سال گذشته و در همین بازه زمانی حداکثر کیلویی 2000 تومان قیمت داشت. حال‌آنکه قیمت آن در سطح شهر به کیلویی 5000 تا 8000 تومان رسیده است.

در اشاره به عوامل طبیعی و غیرطبیعی گران شدن این محصول می‌توان به کم‌آبی و کاهش کشت از سویی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل از سوی دیگر نام برد، اما در بین این عوامل سودجویی تجار ایرانی برای افزایش درآمد ارزی خود شاید مؤثرتر از همه عوامل باشد. آنچه این روزها بازار گوجه‌فرنگی را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است نوسانات نرخ ارز و بالا بودن سود صادرات نسبت به فروش داخل این محصول است.

اعتراض کارخانه‌های رب سازی عامل اصلی ممنوعیت صادرات

سید حمید حسینی، دبیر کل اتاق مشترک بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و عراق در خصوص آمار صادرات صورت گرفته از ایران به عراق گفت: آمار صادرات ایران به عراق ۳ میلیارد و هشت‌صد میلیون دلار است که شامل نفت و گاز و ترانزیت نمی‌شود.

وی ادامه داد: هفت میلیون و ۱۰۰ هزار تن کالا در ۵ ماه گذشته به کشور عراق صادرشده است که قیمت متوسط آن‌ها ۵۴۵ دلار بوده است.

حسینی اظهار داشت: اولویت صادرات به عراق شامل مصالح ساختمانی، میوه و تره‌بار و مواد غذایی بوده است و سهم صادرات به عراق در کل کشور از ۱۴ درصد به ۱۸ درصد افزایش داشته است که نشان از پتانسیل بالای ایران در صادرات به عراق است.

دبیر کل اتاق مشترک بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و عراق، در خصوص برقراری ممنوعیت صادرات محصولات کشاورزی به خبرنگار عصر اقتصاد گفت: عراق در فصل برداشت، واردات یکسری محصولات کشاورزی را ممنوع می‌کند و به‌محض تمام شدن محصولات در داخل واردات را آزاد می‌کند که به‌طورمعمول از اول شهریور آغاز می‌شود.

حسینی در رابطه با ممنوع شدن صادرات گوجه‌فرنگی عنوان کرد: در حال حاضر کشور ایران به خاطر مسائل داخلی ازجمله میزان بیش‌ازحد صادرات و اعتراض کارخانه‌های رب سازی داخل به کمبود گوجه‌فرنگی، صادرات این محصول را ممنوع کرده است. این تصمیمی نیست که به‌یک‌باره موفق به انجام آن شویم. اخیراً 10 کامیون بار در گمرک سوما و پرویز خان مانده بودند که با پیگیری‌های بسیار موفق به عبور آن‌ها شدیم.

وی در پاسخ به این سؤال که کشور پتانسیل تولید گوجه و رب گوجه‌فرنگی را دارد پس چرا نباید صادرت صورت گیرد، به خبرنگار عصر اقتصاد گفت: رقم گوجه بسیار افزایش‌یافته است. مملکت به حالت چانه‌زنی افتاده است. کارخانه‌های رب سازی فشار آورده‌اند و دولت نیز پذیرفته است که صادرات را ممنوع کند.

 حسینی به افزایش قیمت گوجه‌فرنگی در روزهای اخیر اشاره کرد و گفت: صادرات در این افزایش قیمت بسیار تأثیرگذار است. تقاضای کشور عراق نیز برای این محصول به‌قدری بالابود که موجب اعتراض شد. روزانه 500 تا 600 کامیون گوجه‌فرنگی به کشور عراق صادر می‌شد.

وی در پایان اظهار داشت: ایجاد تعادل و توجه به رقیبان عملاً باید در این حوزه صورت گیرد که متأسفانه تاکنون راهکاری برای کاربردی نمودن این موضوع مطرح نشده است.

واردات گوجه‌فرنگی این بار از چین

هم‌زمان با این جریانات دبیر سندیکای صنایع کنسرو ایران از درخواست مطروحه برای واردات گوجه‌فرنگی از کشور چین خبر داد.

سید محمد میررضوی، به ثبات قیمت این محصول از زمان اعلام ممنوعیت صادرات اشاره کرد و افزود: برای واردات گوجه‌فرنگی از چین درخواست داده‌ایم چراکه بیشتر گوجه داخل به عراق صادرشده است.

وی اظهار داشت: از ابتدای فصل اعلام کردیم میزان گوجه کم است و باید صادرات آن ممنوع شود ولی این کار دیر انجام شد و وزارت صنعت در شهریورماه این مسئله را اعلام کرد.

دبیر سندیکای صنایع کنسرو ایران گفت: وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد اگر گوجه گلخانه‌ای باشد، برای صادرات منعی ندارد و همین امر موجب شد در مرزها گوجه روی بار را گلخانه‌ای و زیر بار را گوجه معمولی قرار می‌دهند.

میررضوی بابیان اینکه قیمت گوجه از زمان اعلام ممنوعیت صادرات تغییری نکرده است، ادامه داد: بخشی از گرانی رب گوجه‌فرنگی به بسته‌بندی ارتباط دارد؛ چراکه درب و مواد مصرفی بکار رفته در قوطی‌های کنسرو نیز گران شده است.

واردات گوجه از کشور چین عقلانی نیست

 اما نائب رئیس اتاق ایران و چین واردات گوجه‌فرنگی از کشور چین را به‌صرفه ندانست و این امر را رد کرد. مجید حریری به سابقه همکاری ایران و چین اشاره کرد و گفت: یکی از دلایلی که ایران با غرب چین مراودات داشت به خاطر واردات رب در 12 سال قبل بوده است. چین مشکلی برای صادرات این محصول ندارد اما باید مجوز آن در داخل داده شود.

وی در خصوص درخواست سندیکای صنایع کنسرو مبنی بر واردات گوجه‌فرنگی از چین اظهار کرد: واردات گوجه از چین به ایران عقلانی نیست و قاعدتاً اگر واردات هم انجام شود طبق سابقه قبلی باید رب گوجه باشد.

حریری در ادامه افزود: واردات گوجه از چین هم زمان‌بر است و هم صرفه اقتصادی ندارد. چین بزرگ‌ترین تولیدکننده گوجه‌فرنگی در دنیا است. پیش‌ازاین هم در چند سال گذشته رب گوجه را وارد می‌کردند و سابقه این کار رادارند اما اینکه برای واردات خود گوجه مجوزی داده شود نمی‌دانم.

نائب رئیس اتاق ایران و چین در ادامه تصریح کرد: یکی از دلایلی که ایران با غرب چین مراودات داشت به خاطر واردات رب در 12 سال قبل بوده است.

وی گفت: چین مشکلی برای صادرات این محصول ندارد اما باید مجوز آن در داخل داده شود.

افزایش قیمت و سردرگمی دولت در کنترل بازارها

در همین رابطه، مهدی کریمی تفرشی، رئیس هیئت‌مدیره محصولات غذایی کشور افزایش قیمت گوجه را ناظر بر بی‌تدبیری دولت دانست و افزود: افزایش قیمت رب گوجه‌فرنگی باید زنگ خطری باشد تا برای دیگر محصولات برنامه‌ریزی مناسب صورت گیرد.

وی افزود: کشاورزان در یک سال به‌قدری گوجه می‌کارند که برداشت آن حتی به‌صرفه نیست و باید روی زمین امحا شود ولی در سال بعد کشاورزان به دنبال کاشت گوجه نمی‌روند و قیمت آن افزایش می‌یابد.

علیرضا متبحری، عضو هیئت‌مدیره اتحادیه بارفروشان میدان بزرگ تره‌بار تهران نیز اظهار داشت: قیمت گوجه 1000 تا 1500 تومان در میدان تره‌بار کاهش‌یافته و گوجه خوب، کیلویی 3500 تومان است.

همچنین عباسعلی پوربافرانی، نماینده مجلس با اشاره به توجیه ممنوعیت صادرات گوجه ادامه داد: وقتی نیاز کشور را تأمین نمی‌کنیم، نباید تبصره خاص در نظر بگیریم که امکان صادرات گوجه گلخانه‌ای فراهم شود.

وی افزود: متأسفانه تصمیمات و عدم نظارت و نیز القائات در جاهای مختلف سبب این اتفاقات می‌شود و امیدواریم نظارت بیشتری [در امر صادرات و تخلفات] صورت گیرد.

پوربافرانی افزود: در بحث کشت گلخانه‌ای مجوزها ماه‌ها با مشکل روبه‌رو می‌شود؛ درحالی‌که کشت گلخانه‌ای در منابع مالی کشور ایجاد بهره‌وری می‌کند اما متأسفانه برخی افراد در صف دریافت مجوز برای احداث گلخانه هستند.

خواندن 177 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395