یکشنبه, 15 مهر 1397 ساعت 09:16

دلالان در کمین بازار روغن خوراکی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 عصر اقتصاد: یکی از محصولاتی که ماههای اخیر با افزایش قیمت چندباره روبرو شد محصولات تولیدی کارخانه‌های روغن نباتی و روغن مایع بود. بر همین اساس فروشندگان سطح شهر در ماه‌های اخیر بارها اعلام کردند که توزیع روغن با کمبود مواجه شده و با این کمبود عرضه قیمت روغن رشد داشته است. در روزهای گذشته برخی از گفته‌ها حکایت از آن داشت که قرار بر آن است تا میزان عرضه روغن برای بار دیگر کاهش یابد و این گفته به دلیل آن بود که برخی از شرکت‌های پخش به واحدهای فروش سطح شهر اعلام کرده بودند اگر روغن به روز و به صورت نقدی خریداری نکنید در روزهای آینده روغنی برای خرید وجود نخواهد داشت.

روغن خوراکی را باید یکی از تولیدات صنعت غذایی دانست که سروصداهای فراوانی در این چند وقت اخیر به پا کرده است. این در حالی است که افزایش تقاضا برای روغن‌های خوراکی و کمبود عرضه از سوی تولیدکنندگان، باعث افزایش قیمت‌ها و نگرانی‌های عمومی با احتکار این ماده غذایی از طرف واسطه گران دو چندان شده است. اما، دلایل کمبود عرضه روغن نباتی در بازار چیست؟

برای ریشه‌یابی این مسأله، مشکلات صنعت روغن نباتی را در چهار ماهۀ اول سال ۹۷، بین تولید کنندگان و مصرف کنندگان مرور می‌کنیم. اردیبهشت ماه سال جاری، تولیدکنندگان روغن خوراکی، افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمت حلب‌های روغن، افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت مواد اولیه تولید بطری(PET)، افزایش ۴۰ درصدی هزینه حمل و نقل نسبت به مدت مشابه سال قبل را بخشی از دلایل کاهش تولید در کارخانه‌ها ذکر کردند و خواهان افزایش قیمت تمام شده روغن‌های خوراکی از سوی ستاد تنظیم بازار شدند.

گرچه در این بازه زمانی سیاست دولت بر کنترل و تعدیل قیمت‌های روغن خوراکی بود و با ارائه بسته‌ای حمایتی تولیدکنندگان روغن به نوعی خواهان افزایش تولید بیشتر و مانع از افزایش قیمت‌ها شود که این امر با وجود واسطه جویان چندان محقق نشد.

بیش از ٩٠‌درصد نیاز کشور به روغن از طریق واردات تأمین می‌شود و کاهش میزان واردات روغن خام مورد نیاز کارخانه‌های روغن نباتی تا ۵۳ درصد؛ باعث کاهش تولید روغن خوراکی به صورت محسوس شد و این امر که با کمبود عرضه در بازار نمود پیدا کرد سبب افزایش قیمت‌ها و بعضاً احتکار را به دنبال داشت.

مواد اولیه در تولید روغن: سویا، کلزا، آفتابگردان و تا حدی روغن پالم هستند که در ایران بصورت محدودی کلزار و آفتابگردان تولید می‌شود. مشکل عدم تولید دانه‌های روغنی و همچنین قیمت بالای این دانه‌ها نسبت به مشابه وادراتی چالش دیگری است که کاهش تولید روغن خوارکی را در پی داشته است. قیمت دانه‌های روغنی ایران نسبت به نرخ‌های جهانی فاصله زیادی دارد. قیمت خرید هر کیلوگرم کلزا از کشاورزان ایرانی ٢٧٠٠ تومان است اما واردات یک کیلوگرم دانه کلزا با تمام عوارض و تعرفه‌های آن کیلویی ١٦٠٠ تومان تمام می‌شود.

با این وجود واردات روغن خام به جای واردات دانه و کنجاله برای کارخانجات روغن‌گیری به صرفه‌تر و سودآورتر بود است چرا که میزان ارزش‌افزده کمتری نسبت به روغن‌گیری دانه‌ها پرداخت و سود بیشتری حاصل می‌کنند. با این وجود عدم رغبت کشاورزان به کشت دانه‌های روغنی در نتیجه عدم تمایل خرید کارخانجات بوده است.

در همین حال وزارت جهاد کشاورزی برای حمایت از کشاورزان و سیاست‌های تشویقی جهت افزایش کشت دانه‌های روغنی طی ابلاغیه‌ای به کارخانه‌های اجازه واردات دانه‌های روغنی و روغن خام را داد که از کشاورزان ایرانی کلزار را به قیمت ۲۷۰۰ تومان خریداری کرده باشند و این مسئله با اعتراض تولیدگنندگان رو‌به‌رو شد. بهره‌وری پایین، کشاورزی سنتی و ماشین‌آلات فرسوده، زمین‌های خرد و... همه و همه باعث شده است هزینه تولید کشاورزی در ایران افزایش داشته و با کشاورزی جهان قابل رقابت نباشد.

آمارهای تفکیکی منتشر شده واردات روغن توسط انجمن صنفی روغن‌نباتی مشخص می‌کند که حدود ٩٥‌درصد حجم روغن وارداتی شامل روغن خام، پالم و سویا می‌شود که بی‌کیفیت‌ترین روغن‌های جهانی است؛ در ‌سال گذشته ٤٠٠‌هزار تن روغن خام، ٤٠٠‌هزار تن روغن پالم و ٢٠٠‌هزار تن روغن سویا وارد کشور شده است که یک‌میلیون تن واردات روغن از مجموع نیاز یک و‌میلیون ٤٠٠‌هزار تنی کشور به واردات را تشکیل می‌دهد.

ادامه روند کنونی؛ افزایش ۴۰ درصدی مواد اولیه، هزینه‌های بسته‌بندی و سایر مولفه‌های تولید طی یک سال گذشته، کاهش میزان واردات روغن خام مورد نیاز کارخانه‌های روغن نباتی تا ۵۳ درصد، تعطیلی و کاهش تولید برخی واحدهای تولیدی، سودجویی واسطه‌ها، عدم رغبت کشاورزان به کشت دانه‌های روغنی در نتیجه عدم تمایل خرید کارخانجات از این محصولات، افزایش احتکار توسط مردم و سودجویان، قطعا منجر به کاهش تولید، کمبود روغن‌نباتی و همچنین تعدیل نیروی انسانی در کارخانه‌های صنعت روغن نباتی خواهد شد.

*گرانی مواد اولیه برای بسته‌بندی

سعید درخشانی  رییس اتحادیه سوپرمارکت‌داران گفت: عرضه محصولات روغن در سطح شهر مناسب است و هر زمان که نیاز به روغن داشته‌اند شرکت‌ها محصولات روغن را در اختیار آنها گذاشته است.

همچنین بیرشک رییس انجمن صنایع روغن  در واکنش به این سوال که برخی از حواشی گویای آن است که شرکت‌های تولیدی از حجم تولید روغن کاسته است و محصولات خود را به بازار عرضه نمی‌کنند، اظهار کرد: از عرضه محصولات کارخانجات تولیدی روغن جلوگیری نشده و مشکلی در توزیع روغن وجود ندارد و تمامی شرکت‌ها در حال تولید هستند و در صورت نیاز محصول به واحدهای سطح شهر توزیع می‌شود.

وی تصریح کرد: البته در مسیر تولید و عرضه در برخی موارد نیاز به تدبیر دولت برای جلوگیری از برخی اتفاقات احساس می‌شود.

رییس انجمن صنایع روغن تاکید کرد: در سه تا چهار ماه گذشته قیمت مواد اولیه بسته‌بندی توسط پتروشیمی‌ها تولید می‌شود ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصد رشد داشته است.

*نیاز بازار در عرضه روغن به زودی تکمیل می شود

در همین خصوص نیز اتحادیه بنکداران مواد غذایی در چند روز گذشته خبر از تکمیل شدن عرضه روغن به مقدار مورد نیاز بازار با تامین مواد اولیه کارخانه‌ها داد.

آقاطاهر گفت: تاخیر در واردات مواد اولیه تولید روغن به کشور، سبب کاهش تولید این کالا شد که با تامین مواد اولیه کارخانه ها در حال تولید هستند و نیاز بازار به زودی بصورت کامل تامین می شود.

خواندن 173 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395