دوشنبه, 16 مهر 1397 ساعت 10:47

اطلاعات تکميلي

  • خسروی در خصوص نحوه ورود به بازار آشفته ارزی ؛

بانک مرکزی باید پاسخگوی اقدامات خود باشد

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

سمیه بابایی

 عصر اقتصاد: بازار آشفته دلار که از اوایل روز شنبه هفته گذشته ایجاد شده و در روز دوشنبه آشفتگی به اوج خود رسیده بود،متاسفانه با ورود ناموجه و بی موقع بانک مرکزی و هدایت سیستم بانکی به سوی تثبیت نرخ ارز در فضای 10 الی 12 هزار تومانی منجر شد.

در بخشنامه بانک مرکزی از تمام بانک های مجاز به عملیات ارزی خواسته شده بود، نسبت به خرید ارز از مردم اقدام کنند. اشتباهی که روسای بانک مرکزی در سال 67 و 92 ، دو بار تکرار کردند و این بار هم شاهد کار غلط مشابه هستیم .متاسفانه همان گونه که قبلا هم تاکید کردیم رفتارهای عملی و گفتارهای ضمنی بانک مرکزی و سیاست گذاران اقتصادی دولت نشان می دهد که به شدت نسبت به الزامات اقتصاد مولد و تعادل بازارها، غفلت می ورزند و حفظ منافع سوداگران صادراتچی نما و سرمایه های رانتی دلالان ارز در اولویت این سیاست گذاری ها قرار دهد .

در خصوص بخشنامه اخیر بانک مرکزی مبنی بر خرید ارزهای خانگی به سراغ بهزاد خسروی از کارشناسان و مدیران ارشد اقتصادی رفتیم تا نظرات وی را جویا شویم .خسروی معتقد است اگر بانك مركزي وارد بازار نمي شد و ارز مردم را خریداری نمي كرد، قطعا دلار به كمتر از ٧هزار تومان مي رسيد ولي بانك مركزي اجازه اين كار را نداد.

خسروی گفت: درتمام كشورها نقش بانك مركزي به عنوان تنظيم كننده نرخ ارز پذيرفته شده است. نرخ تسعير ارز هم يكي از پارامترهاي مهم و تاثيرگذار در اقتصاد كلان و خرد هر كشوري است. اما نكته مهم اين است كه مداخله بانك مركزي بايد به گونه ای باشد كه از يك طرف شوك هاي وارد شده به بازار ارزي را مهار كند و از طرف ديگر اجراي اين مداخلات شوك آفرین نباشد .

وی افزود: مداخله بانك هاي مركزي در اكثر كشورها با توجه به ساختار اقتصادي، تحريم ها و نظام نظارتي با كشور ما قابل مقايسه نيست. به وضوح مي توان اذعان كرد كه هيچ كشوري شرايط فعلي ما را دارا نيست.بنابراين شرايط فعلي در كشور نياز به اجراي سياست هايي دارد كه متاثر از عوامل بسيار زيادي است .

خسروی در ادامه با اشاره به مشکلات حاکم بر سیستم بانکی تصریح کرد: ركود ،تورم ،تحريم ،حجم نقدينگي بيش از ١٦٠٠تريليون تومان ،خلق روزانه بيش از هزار ميليارد توماني پول توسط بانك ها، موسسات اعتباري مالي مشكل افرين، اقتصاد دستوري،عدم وجود سياست هاي پيشگيرانه و همچنين نظارت هاي نوش دارويي پس از مرگ سهراب و ده ها عامل ديگر،رسالت بانك مركزي را سنگين تر مي كند .

این کارشناس ارشد اقتصادی ادامه داد: در مورد عوامل اشاره شده در بالا بارها هشدارهاي لازم داده شده است ولي متاسفانه در شرايط درمان براي آن ها گاها اقدام شده است . بد نيست مروري هر چند مختصر بر سياست هاي ارزي كشور در طول حدودا یکسال پيش داشته باشيم تا بهتر بتوانيم سياست هاي كنوني بانك مركزي براي خريد ارز از مردم را بررسي كنيم .

وی با اشاره به التهابات ارزي بازار ارز در اواخر سال ٩٦، عنوان کرد : دلار ٣٥٠٠توماني كه توسط دولت متناسب با نرخ تورم در طول سه سال قبل تعديل شده بود، با ابزار و مكانيزم هاي خاص سركوب شده بود كه توسط حجم نقدينگي و افزايش بي رويه آن از يك طرف و فقدان بازارهاي اقتصادي مناسب ميل بازار به خريد ارز و سكه در اوج قرار گرفت .

متاسفانه در آن زمان بانك مركزي ارز زيادي را بدون كار كارشناسي وارد بازار كرد و موجب شد ميلياردها دلار از بانك مركزي خارج و به دست دلالان برسد. به دليل وجود نقدينگي زياد و تبليغات رواني حاكم بر كشور نه تنها ميل به خريد ارز كاهش پيدا نكرد، بلكه در ميان خريداران، هم افزايي بالا رونده اي شكل گرفت.

عملکرد ضعیف بانک مرکزی در مدیریت بازار ارز

خسروی با اشاره به سامانه های جدید بانک مرکزی همچون سنا، نيما و بازار ثانويه ،افزود: در اين شرايط دولت در قالب اقتصاد دستوري نرخ دلار را در اواخر فروردين امسال به قیمت 4200تومان اعلام و ادعا كرد تمام مشكلات ارزي كشور با این نرخ قابل حل است. دولت برنامه هايي براي جذب  نقدينگي در كشور از جمله واگذاري پروژه هاي نيمه تمام عمراني دارد ولي اين برنامه ها براي جذب نقدينگي در شرايط كوتاه مدت جواب نمي داد و تقريبا مي توان ادعا كرد كه هيچ برنامه ای كه گرايش بازار از خريد ارز به بازار ديگري در پي داشته باشد اجرايي نشد.

به گفته وی، بازارهايي مثل سكه، خودرو ،تلفن همراه به دليل ارتباط مستقيم با ارز تنها بازارهايي بودند كه بخشي از نقدينگي جامعه را به خود جذب كردند و به همين دليل ارتباط مستقيم اين بازارها با ارز، دولت با مشكلات جديدتري مواجه شد.بازار ثانويه نیز ساز وكارهاي مدنظر را به درستي اجرا نكرد و درنهايت كار به جايي رسيد كه رشد فزاينده نرخ ارز در كشور حتي به ٢٠هزار تومان نيز رسيد.

این پژوهشگر اقتصادی اظهار داشت : در شرايط ٢٠هزار تومان براي هر دلار، چنانچه ذخاير بانك مركزي را يكصد و ٥٠ميليارد دلار در نظر بگيريم ، اين ذخاير حدودا معادل٣هزار تريليون تومان يعني تقريبا معادل دو برابر نقدينگي كشور ارزش خواهد داشت.حال اگر بخواهيم با ارز بانك مركزي تمام نقدينگي فعلي جامعه خريداري شود، بنابراين نرخ دلار بيش از ده هزارتومان حباب خواهد بود.

وی با انتقاد شدید از عملکرد بانک مرکزی در بازار ارز ، تصریح کرد: چرا بانك مركزي اجازه مي دهد كه روزانه حدود هزار ميلياردتومان پول خلق شود و به نقدينگي كشور اضافه شود.اگر دولت فعلي كه كشور را با  ٦٠٠هزار ميليارد تومان نقدينگي تحويل گرفت به اندازه رشد اقتصادي ،نقدينگي را افزايش مي داد، قطعا نرخ دلار معادل سه هزار تومان تعديل مي شد .اين درحالي است كه تا قبل از افزايش نرخ ارز بسياري از دولتمردان و اقتصاددانان دولت مدعي بودند اگر نرخ ارز افزايش يابد به نفع صادر كنندگان است و عملا ديديم كه اينطور نيست چون ما كشور ژاپن يا كره جنوبي نيستيم.به عبارتي ما كشوري صادراتي (صادرات غير نفتي منهاي خام فروشي مواد نفتي و معدني)نيستيم.

دولت نمي خواهد از رشد نقدينگي كوتاه بيايد

خسروی با طرح این پرسش که آيا تعيين نرخ دلار 10500توماني از طرف بانك مركزي و خريد دلارهاي خانگي مردم توسط بانك هاي عامل پس از امتناع صرافي ها و دلالان در خريد نرخ منطبق بر واقعيات اقتصادي است، عنوان کرد : اگر ميزان ذخاير ارزي بانك مركزي با ميزان نقدينگي كشور را در نظر بگيريم و ملاحظات سياسي و رواني موج دوم تحريم ها هم به آن اضافه شود مي توان گفت اين سياست بانك مركزي منطبق بر اين سناريو بوده است،البته اين سناريو به معناي آن است كه دولت نمي خواهد از رشد نقدينگي كوتاه بيايد.ادامه اين سناريو مي تواند مردم را فقيرتر و قطعا تورم را وسيع تر و ركود اقتصادي را شديدتر كند.

آمارهای ارائه شده عوام فریبانه است

به گفته خسروی ، اگر بخواهيم بر مبناي نرخ تورم كشور منهاي تورم كشور صاحب ارز (مثلا دلار امريكا ) نرخ ارز را تعديل كنيم باز به اين نتيجه مي رسيم يا آمارهاي ارايه شده مربوط به تورم از طرف بانك مركزي و مركز آمار اشتباه محاسباتي دارند و عوام فريبانه هستند و يا اينكه نرخ دلار ١٠٥٠٠توماني كه توسط بانك هاي عامل از مردم و دلالان در حال خريداري است بسيار بالا است.

دلار بیش از ٥٠٠٠تومان منطبق بر وضعيت فعلي كشور نيست

وی با بیان این مطلب که اگر بخواهیم از طريق فرمول محاسبه نرخ ارز بر مبناي تورم در نظر بگیریم ،دو سناريو وجود دارد ، یادآور شد : اگر بخواهيم دلار ٣٥٠٠تومان پارسال را تعديل كنيم به عددي زير ٤٠٠٠تومان خواهيم رسيد.اگر بخواهيم دلار ٤٢٠٠توماني فروردين ماه امسال را مبنا قرار دهيم باز به دلار زير ٥٠٠٠تومان خواهيم رسيد . در هر حال دلار بالاي ٥٠٠٠تومان منطبق بر وضعيت فعلي كشور نيست .اگر بخواهيم ملاحظات سياسي و تحريم ها را نيز در نظر بگيريم تحت هيچ شرايطي دلار نميتواند بالاي ٧هزار تومان قرار گيرد. استدلالي كه گفته شد مبتني بر همين ريزش شديد قيمت دلار بود.

ورود بی موقع بانک مرکزی به بازار، مانع کاهش بیشتر نرخ ارز شد 

خسروی با تاکید برحضور بی موقع بانک مرکزی در بازار ارز ، تصریح کرد : اگر بانك مركزي وارد بازار نمي شد و ارز مردم را خریداری  نمي كرد، قطعا دلار به كمتر از ٧هزار تومان مي رسيد ولي بانك مركزي اجازه اين كار را نداد.

حال سوال بنده از رييس كل بانك مركزي اين است كه بر اساس چه استدلال و فرمولي به نرخ خريد ١٠٥٠٠تومان براي هر دلار رسيده است.چرا صداو سيما ،ايشان را همراه كارشناسان خبره اقتصادي دعوت نمي كند كه مبناي تعيين هر دلار ١٠٥٠٠تومان را تشريح كند.

به گفته این کارشناس اقتصادی ، برگشت نرخ كالاهاي مورد نياز مردم ،صنايع توليدي ،حمل ونقل و...كه مبناي محاسباتشان را اساس دلار ١٨٠٠٠تومان است با تعيين دلار ١٠٥٠٠تومان امكان پذير نيست.قيمت لاستيك ،انواع قطعات مربوط به كاميون ها، قيمت انواع ديگر كالاها با نظارت مرتفع نمي شود. بلكه زماني مرتفع خواهد شد كه تمام اين كالاها با ارز كمتر از ٧٠٠٠تومان وارد و نرخ ها شكسته شود وگرنه تثبيت نرخ ارز١٠٥٠٠تومان توسط بانك مركزي تورم 200 درصدي به دنبال خواهد داشت.

جامعه منتظر اقدامات مناسب دولت است

وی با اشاره به تورم قابل لمس فعلی درجامعه ، یادآور شد: جامعه منتظر اقدام مناسب دولت است .ضمنا بانك مركزي نبايد بگويد نرخ دلار به ١٠٥٠٠تومان كاهش يافته است . بلكه بايد اعلام كند كه از ٣٥٠٠تومان به ١٠٥٠٠تومان رسيده و افزايش حدود دويست و پنجاه درصدي داشته است . سوال بعدي اين است حال كه نرخ دلار از٣٥٠٠به ١٠٥٠٠تومان رسيده است و بر خلاف ديگر كشورها ،تورم نيز از اين تغيير نرخ دلار متاثر شده،چگونه بانك مركزي تورم را حتي در حد بيست درصد نيز اعلام نمي كند.

دلار ١٠٥٠٠تومانی،توليد و اشتغال را فلج مي كند

این پژوهشگر اقتصادی با بیان این مطلب که بانك مركزي بايد مبناي تعيين نرخ دلار ١٠٥٠٠توماني را تشريح كند، عنوان کرد: بانک مرکزی بايد بپذيرد كه تورم بيش از دويست درصدي را در اين حالت ایجاد کرده است.تعيين نرخ ١٠٥٠٠تومان ،توليد و حوزه اشتغال كشور را فلج مي كند.بانك مركزي بايد جواب دهد كه چرا اجازه نداد بازار خودش نرخ دلار را تعديل كند.اين دخالت بانك مركزي با حرف هاي دولت كه ما به دنبال تامين بودجه از طريق فروش ارز با قيمت بالا نيستيم مغايرت دارد.هيچ كشوري در جهان با افزايش نرخ ارز به دنبال تامين بودجه نيست .چون زيان هاي اين سناريو نابود كننده است .جو رواني جامعه ،در شرايط عدم اطمينان است و بايد مداخله بانك مركزي شرايط عدم اطمينان را از پر ريسك به نرمال تبديل كند.

مردم نگران جهش دوباره نرخ ارز هستند

به گفته وی ، در حال حاضر بسياري از مردم با تعيين نرخ ١٠٥٠٠تومان توسط بانك مركزي نگرانند كه دوباره نرخ دلار جهش پيدا كند و دارايي خود را بي ارزش ببيند.درنهايت وقتي پيش بيني ها نشان مي دهد قريب به ٤٠ميليارد دلار خانگي و دلالي در كشور وجود دارد، بايد منتظر بود که با نرخ 10500تومان چه ميزان از اين دلارهاي خانگي و دلالي به بانك ها فروخته مي شود .

این پژوهشگر ارشد اقتصادی ادامه داد: اگر بانك مركزي اجازه مي داد نرخ دلار ريزش بيشتري کند هم دلارهاي بيشتري از مردم خريداري مي شد و هم سپرده هاي ارزي بيشتري از طرف مردم در بانك ها شكل مي گرفت و از طرفي تثبيت قيمت ها به حالت خود تنظيمي مي رسيد و بخش هاي مختلف توليدي و...كشور دچار شوك نمي شدند .

بانک مرکزی میزان خرید ارزهای خانگی را گزارش دهد

خسروی تصریح کرد : اميدواريم در پايان مهر ماه   ٩٧بانك مركزي به درستي اعلام كند كه چه میزان از ارزهاي خانگي و دلالي توسط بانك ها خريداري و يا سپرده ارزي شده اند. لذا نتايج اين سياست بانك مركزي مطلوب نخواهد بود چون همچنان مردم را در شرايط عدم اطمينان نسبت به نرخ دلار در اينده نگه می دارد.

مردم وارد بازی دلالان ارز نشوند

این پژوهشگر ارشد اقتصادی در پایان توصیه کرد: مردم وارد بازارهاي پر ريسك و پر خطر از جمله بازار ارز نشوند. بازار ارز بازاري است كه معمولا دلالان آن را مديريت مي كنند و تجربه نشان می دهد دلالان بازار هيچ گونه ترحمي ندارند. برايشان مهم نيست كه آحاد جامعه متضرر شوند يا خير. آن ها با بازي هاي مختص دلالي، سعي در پركردن جيب خودشان دارند.توصيه مي شود مردم با فروش اموال خود وارد اين بازي ها نشوند و خود را در معرض سناريوهاي مختلف دلالان قرار ندهند.

 

 

 

 

خواندن 106 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395