شنبه, 28 مهر 1397 ساعت 02:00

اطلاعات تکميلي

  • یک کارشناس اقتصادی در گفت و گو با عصراقتصاد :

بانک‎ها از خلق پول‌های خیالی دست بردارند

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

سمیه بابایی

 عصر اقتصاد: بانک مرکزی طی هفته‌های گذشته با انتشار گزیده آمارهای اقتصادی مردادماه سال جاری ، میزان نقدینگی را یک هزار و ۶۴۶ هزار میلیارد تومان اعلام کرد. بر اساس این گزارش حجم نقدینگی در مردادماه سال جاری، بیش از هزار و ۶۴۶ هزار میلیارد تومان اعلام شده بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۰.۵ درصد افزایش نشان می‌دهد.

این حجم نقدینگی نسبت به اسفند ماه سال گذشته ۷.۶ درصد و نسبت به مدت مشابه سال قبل (تیر ۹۷ نسبت به تیر ۹۶)، ۲۰.۵ درصد افزایش نشان می‌دهد. حجم پول در این دوره ۲۳۱۵.۹ هزار میلیارد ریال با ۳۹.۷ درصد افزایش نسبت به مردادماه سال قبل بوده و حجم شبه پول نیز با ۱۷.۹ درصد رشد، ۱۴۱۵۱.۰ هزار میلیارد ریال است.

در این راستا شهریور ماه امسال رئیس جمهوری، رشد نقدینگی را بویژه وقتی با منشأ پایه‌پولی باشد، مشکل‌آفرین برای اقتصاد کشور دانست و با تأکید بر برنامه‌های دولت برای مدیریت نقدینگی به سمت تولید و اشتغال، افزود: بخش‌ قابل ملاحظه‌ای از افزایش نقدینگی در سال‌های اخیر مربوط به فعالیت مؤسسات مالی و اعتباری غیرمجاز بود، در حالی که علیرغم روال گذشته، این دولت هرگز برای اداره کشور در پی استقراض از بانک مرکزی نشد.

همچنین رئیس کل بانک مرکزی، بر عزم نظام برای کنترل رشد نقدینگی در کشور تاکید و گفته بود : اتفاقات اخیر بازار ارز محصول ناترازی عمیق در سیستم بانکی و رشد نقدینگی است. «عبدالناصر همتی» معتقد است تا زمانی که رشد نقدینگی با این روند ادامه داشته باشد و برای مهار آن اقدامی صورت نپذیرد، فشار نقدینگی بر بازار ارز و سایر بازارهای موازی برای حفظ دارایی‌های افراد وجود خواهد داشت.

رئیس کل بانک مرکزی در همین جلسه به رهنمودهای مقام معظم رهبری در جهت کنترل و هدایت نقدینگی اشاره و بیان کرد دولت عزم جدی برای کنترل نقدینگی دارد. همتی پیش از این نیز بارها به این مشکل اشاره و تصریح داشته بود تلاش چندانی برای کنترل رشد نقدینگی صورت نگرفته است. وی مسوولیت این اوضاع را متوجه بانک‌ها دانسته و تاکید کرده که رفتار خلاف بانک‌ها در این خصوص را تحمل نخواهد کرد.

ضرورت اجتناب از اقتصاد دستوری در سیاست‌های پولی

درخصوص دلایل افزایش میزان نقدینگی در کشور با بهزاد خسروی از کارشناسان مسائل اقتصادی به گفت وگو پرداختیم. خسروی معتقد است بخشی عمده ای از افزایش حجم نقدینگی به دلیل بدهی دولت به بانک مرکزی است که به ازای هر اندازه بدهی دولت به بانک مرکزی، حجم نقدینگی چند برابر می‌شود.

«بهزاد خسروی» کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به دلایل مختلف افزایش حجم نقدینگی در اقتصاد، درباره افزایش پایه پولی و دلایل رشد آن، گفت: بخشی عمده ای از افزایش حجم نقدینگی به دلیل بدهی دولت به بانک مرکزی است که به ازای هر اندازه بدهی دولت به بانک مرکزی، حجم نقدینگی چند برابر می‌شود. برای مثال افزایش یک ریال بدهی دولت به بانک مرکزی باعث افزایش چهار تا پنج ریال نقدینگی در اقتصاد خواهد شد.لذا باید درشرایط فعلی بانک مرکزی از دولت مستقل شود تا از اقتصاد دستوری در حوزه سیاست‌های پولی اجتناب کرد.

بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی عامل افزایش پایه پولی

وی با اشاره به بدهی سیستم بانکی به بانک مرکزی به عنوان یکی‌ از دلایل افزایش حجم نقدینگی، افزود: اینکه بانک‌ها در سال‌های گذشته توانستند فراتر از مقررات و ضوابط بانک مرکزی تسهیلات پرداخت کنند و اعتبارات خود را در جامعه توسعه دهند، موجب افزایش بدهی آن‌ها به بانک مرکزی شد که این مساله در نهایت باعث افزایش پایه پولی و حجم نقدینگی شده است.بخش عمده ای از خلق روزانه بیش از هزارمیلیارد تومان پول توسط بانک‌ها ناشی از همین عامل است.

این اقتصاددان با بیان اینکه افزایش حجم نقدینگی به خودی خود در اقتصاد معضل محسوب نمی شود، اظهار کرد: اگر افزایش حجم نقدینگی با رشد اقتصادی همراه نباشد، می‌تواند موجب تلاطم در بازارهای ارز، سکه، مسکن ، اقلام خوراکی و در نهایت ایجاد تورم شود.

چاره اندیشی دولت و بانک مرکزی برای افزایش نقدینگی

 خسروی تاکید کرد: رشد نقدینگی در سال به بیش از 30درصد رسیده است این در حالیست که رشد اقتصادی قبلا حدودا چهاردرصد بوده است و در حال حاضر به صفر رسیده و در پایان سال 97نیز منفی خواهد شد.

به گفته وی، دولت و بانک مرکزی باید این بی تدبیری را چاره اندیشی کند وگرنه تورم موجود چند برابر خواهد شد.

بانک‎ها از خلق پول‌های خیالی دست بردارند

این کارشناس اقتصادی در ادامه این گفت وگو اظهارداشت: بانک‌ها با افزایش تعداد وام‌ها ،بطور مرکب نقدینگی کشور را افزایش می دهند.طی سال‌های دولت دهم و یازدهم شاهد بودیم که بانک‌ها پرداخت‌هایی داشته که در توان آن‌ها نبوده است و با خلق پول‌هایی که واقعیت نداشته ، در مجموع باکسری منابع مواجه شدند و دست به دامن بانک مرکزی شده تا پایه پولی را افزایش دهند.

این کارشناس ارشد مسائل اقتصادی در پایان خاطرنشان کرد : دولت امسال نیز کسری خواهد داشت و اگر بخواهد از محل کسری بودجه ، سرمایه درگردش خود را تامین کند، قطعا مشکل ساز خواهد بود. بنابراین اگر سرمایه در گردش و کسری بودجه را از محل فروش ارز تامین کند ، قیمت کالا و خدمات افزایش یافته و این افزایش قیمت‌ها متوجه مردم خواهد شد . درنتیجه سطح عمومی قیمت‌ها افزایش یافته و منجر به تورم بیشتر خواهد شد. رکود اقتصادی و در نهایت رکود تورمی موجود تشدید خواهد شد.

در پایان گفتنی است به مجموع پول و شبه پول، نقدینگی گفته می شود. هرچه رشد نقدینگی بیشتر شود، تقاضا برای کالا و خدمات بیشتر می شود. در واقع به دلیل آنکه در کوتاه مدت عرضه کالا و خدمات محدود است، منجر به تورم می شود. از این رو یکی از ابزارهای سیاستگذاران پولی برای مقابله با تورم، کاهش رشد نقدینگی در جامعه است.

با این حال نسبت پول و شبه پول که اجزای نقدینگی را تشکیل می دهند، باید متناسب باشد. هرچه میزان شبه پول که همان حساب‌های دیداری نزد بانک‌ها و موسسه‌های اعتباری است، بیشتر باشد، یعنی منابع بیشتر نزد بانک‌ها حبس شده است.

براساس آمارهای بانک مرکزی، سهم پول از ترکیب نقدینگی در پایان تیرماه به عدد 2 هزار و 149 میلیارد و 100 میلیون ریال و سهم شبه پول به 13 تریلیون و 873 هزار و 400 میلیارد ریال رسیده است.

هرچه سهم شبه پول در نقدینگی کمتر شود و سپرده‌های بانکی با بهبود فضای کسب و کار به سمت تولید هدایت شوند، می توان به تحقق رشد اقتصادی و اشتغال پایدار امیدوار بود و اثر تورمی نقدینگی بر اقتصاد نیز کمتر می شود.

 

 

 

 

 

خواندن 136 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395