شنبه, 28 مهر 1397 ساعت 08:47

وقتی فوکویاما تواب می شود

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

فرانسیس فوکویاما در مقالاتی تحت عنوان پایان تاریخ و آخرین انسان که در سال 1989 منتشر کرد و بعد از در سال 1992 به صورت کتاب در آمد، با پیشبینی فروپاشی شوروی سابق اعلام کرد که کاپیتالیسم با مرگ سوسیالیسم به عنوان تنها نسخه حاکم بر مقررات بشر خواهد بود و دیگر هیچ اندیشه ای قادر به هم آوردی با کاپیتالیسم نبوده و تاریخ مخالفت با این ایدئولوژی به پایان رسیده است و چون بلافاصله یک سال بعد از انتشار این مقالات شوروی سابق فروپاشید، این پیشبینی برای وی شهرت مضاعف جهانی به دنبال داشت.

اما همان زمان پل سویزی سردبیر فقید مانتلی ریویو طی مقاله ای در پاسخ فوکویاما نوشت: سوسیالیسم همزاد قهری کاپیتالیسم است و هر زمان اقدامات کاپیتالیستی به تعمیق بی عدالتی بیش از حد دامن بزند، شعار های سوسیالیستی شدت خواهند گرفت و تنها راه حل آن بازگشت کاپیتالیسم به ملاحظات عدالت جویانه خواهد بود.

اما لیبرالیست های سرخوش از فروپاشی شوروی سابق پیام پل سویزی را در نیافته تا زمانی که بحران 2008 بازار های مالی غرب را در نوردید و در نتیجه آن بیش از 150 میلیون نفر در امریکا دارایی های خود را از دست دادند و کمتر از 5 درصد دهک بالای امریکایی حدود 45 درصد از دارایی های این کشور را در اختیار گرفتند که نتیجه آن پیدایش نهضت «وال استریت را اشغال کنید» بود و باراک اوباما که از سال 2009 سکان ریاست جمهوری امریکا را به دست گرفت، با برنامه رفاه عمومی «اوباما کر» به تعدیل شرایط پیش آمده از بی عدالتی بحران 2008 پرداخت که دونالد ترامپ با وجود مخالفت جدی با این طرح اوباما هنوز هم قادر به حذف آن نشده است.

نکته جالب توجه اینکه در زمانی که طرفداران «نهضت وال استریت را اشغال کنید» خیابان های نیویورک را به اشغال خود در آورده بودند، FBI و سیستم امنیتی و سیاسی امریکا به دنبال عناصر مارکسیستی در گردانندگان نهضت بود اما هیچ وقت چنین عناصری را پیدا نکرد.

در واقع بزرگترین اشتباه فوکویاما و لیبرالیست ها این بود که سوسیالیسم را لزوماً مترادف مارکسیسم تلقی کردند؛ در حالیکه تفکرات سوسیالیستی به اوایل قرن 18 در انگلستان و هم زمان با انقلاب صنعتی بر می گردد و این نوع تفکر شهرنشینی در مقابل خوی فئودالیته مهاجرت کرده از روستا به شهر و تعدیل برخورد های مالکانه با نفوس طبقات فرودست بود که تلاش می کردند مالکیت مطلق اربابان کارخانه دار شده در جهان صنعتی را به رفتاری مدنی و انسانی سوق دهند.

اما گویا اکنون فوکویاما تواب شده است و نظریه قبلی خود را اصلاح کرده و معتقد است سوسیالیسم باید برگردد.

فراز هایی از آخرین مصاحبه وی با مجله «نیو استیتمن» انگلیسی ارائه می شود:

وی در گفتگوی تازه‌ای که با مجله نیواستیت‌من در لندن انجام داده، حرف‌های تازه‌ای زده است.

نویسنده مجله نیواستیت‌من از او پرسیده نظرت درباره بازگشت چپ سوسیالیستی در امریکا و انگلیس چیست؟

فوکویاما پاسخ داده «بستگی دارد منظورت از سوسیالیسم چه باشد؟ اگر منظور [اجتماعی‌شدن] مالکیت ابزار تولید باشد، فکر نمی‌کنم سوسیالیسم موفق باشد.

اما اگر منظورت برنامه‌های بازتوزیعی است که تلاش می‌کنند عدم تعادل وسیع میان درآمدها و ثروت‌ها را جبران کنند، بله! فکر می‌کنم نه تنها می‌توانند [به سیاست] برگردند بلکه باید هم برگردند.

فوکویاما گفته این دوره طولانی که با ریگان و تاچر شروع شد و طی آن مجموعه‌ای از ایده‌ها درباره مزایای بازار بدون قاعده‌مندی [دولت] اجرا شد، از جهات گوناگون اثرات مخربی داشته است.

فوکویاما که خبرنگار را متعجب دیده، تعارف را کنار گذاشته و گفته به نظر می‌رسد در این موقعیت حرف‌های مارکس درست از آب درآمده.

فوکویاما اما این را هم گفته که رقیب لیبرال دموکراسی، سوسیالیسم نیست، بلکه سزمایه‌داری دولتی در مدل چینی آن است.

 

خواندن 129 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395