یکشنبه, 29 مهر 1397 ساعت 10:56

اطلاعات تکميلي

  • روسیه کشورهای جهان را به استفاده از سیستم جایگزین سوئیفت دعوت کرد

SPFS، سلاح مسکو علیه واشنگتن

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

محمد حسن گودرزی

عصر اقتصاد: بعد از خروج آمریکا از برجام، تکاپوی کشورهای حاضر در 1+5 که حالا بدون حضور امریکا به 1+4 تغییر کرده بود برای پایدار نگه داشتن این معاهده بیشتر از گذشته شد. در این میان تحریم ایران از نظام پرداخت بین المللی به نام سوئیفت که از سوی آمریکا در دستور کار این کشور است هم مزید بر علت شده که کشورهای اروپایی حاضر در این معاهده به دنبال جایگزینی برای این سیستم باشند تا نقل و انتقالات مالی با ایران که از سوی هر کشوری انجام شود با مانع تحریم آمریکا برخورد نکند.

این موضوع با توجه به احتمال استثنا قرار گرفتن چند کشور از تحریم های آمریکا برای واردات نفت از ایران به طور جدی در دستور کار کشورهای اروپایی قرار گرفت. اتحادیه اروپا با محوریت آلمان نیز در پی طراحی جایگزینی برای سوئیفت است تا بتواند تحریم‌های یک جانبه آمریکا علیه ایران را دور بزند. سوئیفت شبکه‌ای مهم در گستره جهانی است که امکان ارتباط ۹۷۰۰ بانک از ۲۰۹ کشور دنیا را فراهم و امنیت مبادله میان آنها را تامین می‌کند.

همه هنوز از جزئیات این برنامه چیزی منتشر نشده اما با توجه به اظهارات مختلفی که از سوی منابع مختلف سیاسی اعلام شده این سیستم  قرار است همزمان با شروع مرحله دوم تحریم ها علیه ایران و از تاریخ 13 آبان به مرحله اجرا برسد. با این همه تنها ایران و کشورهای اروپایی برجام نیستند که به فکر سیستم جایگزین برای سوئیفت و معاملات مالی مستقل از این سیستم هستند، بلکه روسیه هم به دنبال عملی کردن این سیستم و رواج آن در دنیای نقل و انتقالات مالی است.

 تنش مسکو-واشنگتن و ماجرای SPFS

روابط آمریکا و روسیه بعد از روی کار آمدن دونالد ترامپ در آمریکا به سرعت در حال رسیدن به مرزهای تنش جدی بین دو کشور است و این در حالی است که ترامپ یکی از وعده های خود را در دوران انتخابات ریاست جمهوری آمریکا رفع تنش ها بین واشنگتن و مسکو اعلام کرده بود. اما با پیدا شدن شواهدی مبنی بر دخالت روس ها در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا،  روابط بین دو کشور که به دلیل مسئله شبه جزیره کریمه با بحران مواجه شده بود بیش از پیش با تنش رو به رو شد.

این موضوعات باعث شد که برخی از شرکت ها و اشخاص  روسی از سوی آمریکا با تحریم های گوناگونی مواجه شوند که در نهایت روسیه را به سوی تشویق طرف های مورد معامله خود با ارزهای ملی به جای دلار کرد.

اما روز گذشته خبری در رسانه های جهان به نقل از منابع روسی منتشر شد که در آن روسیه از بانک‌های خارجی برای پیوستن به جایگزین سوئیفت دعوت کرد

براساس این خبر که راشا تودی منتشر کرد روسیه اعلام کرده که به زودی بانک‌های خارجی می‌توانند به شبکه انتقال پول این کشور (SPFS) بپیوندند. این شبکه جایگزینی برای سوئیفت محسوب می‌شود. مقام‌های روس می‌گوید از طریق این سیسم شرکت‌های خارجی می‌توانند با شرکت‌های روسی که تحت تحریم هستند، معامله کنند.

سیستم انتقال پیام های مالی (System for Transfer of Financial Messages) یا به طور اختصاری  (SPFS) سیستم مالی روسیه است که برای نقل و انتقالات مالی در نظر گرفته شده است. این سیستم به طور کامل توسط بانک مرکزی روسیه  ابداع و توسعه یافته و از سال 2014  و بعد از تهدیدات آمریکا مبنی بر قطع دسترسی روسیه از سیستم سوئیفت، وارد چرخه اقتصاد جهانی شده است.

اولین معاملات در شبکه SPFS ، یک شرکت غیر بانکی می شد که در دسامبر 2017 انجام شد. از مارس 2018 تاکنون بیش از 400 مؤسسه (بیشتر بانکها) بخشی از این شبکه شده اند و پیش بینی می شود که با توجه به رخدادهای اخیر تعداد این شرکت ها افزایش پیدا کند.

با این همه در مقایسه با سیستم سوئیفت، این سیستم تبادل مالی با چالش هایی، به ویژه هزینه های نقل انتقال مالی مواجه است. این سیستم در حال حاضر تنها در روسیه کار می کند، هرچند طرحی در دست مقامات روسی هست که نتیجه آن ادغام این شبکه با سیستم پرداخت بین بانکی بین مرزی در چین را شامل می شود.

دولت روسیه همچنین در حال مذاکره برای گسترش SPFS به کشورهای سوم مانند ترکیه و ایران است. با این وجود به دلیل محدودیت های که وجود دارد، سیستم SPFS به عنوان جایگزینی برای شبکه SWIFT  و به عنوان آخرین راه حل دیده می شود.

ارز دیجیتال برای خروج از سلطه  دلار

علاوه بر این طرح ها، استفاده از ارز مجازی هم راهی برای دور زدن و مقاومت در مقابل اقدامات آمریکا بوده است.

مجله فوربس هفته گذشته در گزارشی به این موضوع پرداخت. در این گزارش آمده که دلار آمریکا از زمان پایان جنگ جهانی دوم، ارز مسلط جهانی بوده است و بخش اعظم مبادلات فرا مرزی با دلار انجام می شود. این مساله، اهرمی سیاسی و مالی را در اختیار آمریکا قرار می دهد. قطع ارتباط با بانک های نیویورک، حکم اعدامی برای اکثر موسسات مالی خارجی است. آمریکا از این اهرم برای فشار بر اتحادیه اروپا به منظور قطع دسترسی ایران به سیستم سوئیفت استفاده کرده است.

در این میان، قدرت های نوظهوری چون چین خواستار سیستم ارزی جایگزینی شده اند. در بحبوحه مناقشات تجاری بین چین و آمریکا، برخی کارشناسان آسیایی اعلام کردند که سیستم ارز دیجیتال می تواند روشی ایده آل برای رشد این سیستم جایگزین باشد. هیچ جای شگفتی نیست که کشورهایی چون روسیه، ونزوئلا و ایران درصدد ایجاد فناوری بلاک چین برای افزایش مقاومت در برابر تحریم ها برای بخش مالی شان باشند.

مقام های این کشورها می گویند ارزهای دیجیتال دولتی در نهایت از تاثیر فشار مالی واشنگتن می کاهد. اما مساله ای که به آن تا حدود زیادی پرداخته نشده، این است که عنصر اصلی فناوری این نوع تمهیدات، منابع آزاد و نرم افزارهای قابل دسترسی در اینترنت است.

فوربس در ادامه این گزارش آورده است: راه اندازی سیستم های پرداخت موثرتر و مبتنی بر بلاک چین، امر اشتباهی نیست. آنچه مساله ساز می شود این است که روسیه، ایران و ونزوئلا از قصد خود برای استفاده از فناوری بلاک چین برای دور زدن تحریم ها خبر داده اند.

موضوع دیگر این است که مقام های مالی در برابر راهبرد مقاومت در برابر تحریم ها، بی توان نیستند. برای مثال، چنانچه ایران یک سیستم ارزی دیجیتال را به کار اندازد، همان تحریم هایی که پول رایج ایران را هدف قرار داد، در مورد ریال دیجیتال نیز به کار گرفته می شود.

هنوز زود است که بگوییم سیستم های بلاک چین به چه نحو کنترل اوضاع را در دست می گیرد. هیچ کس نمی تواند پیش بینی کند که آیا روش های تمرکززدایی همچون بیت کوین، به امور مالی جهانی ارتباط بیشتری پیدا می کند یا اینکه ارزهای دیجیتال ظرف چند سال اهمیت خود را از دست می دهد یا نه.

 

 

خواندن 101 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395