دوشنبه, 07 آبان 1397 ساعت 00:00

اطلاعات تکميلي

  • مسابقه افزایش نرخ سود در جریان است

چاشنی انفجار دوباره نقدینگی در دست بانک ها

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

سمیه بابایی

عصراقتصاد: طبق آخرین آمارها، حجم نقدینگی در پایان تیرماه امسال به 16 تریلیون و 22 هزار و 500 میلیارد ریال رسید که از ابتدای سال 4.7 درصد و در مقایسه با مدت مشابه پارسال 20.1 درصد رشد داشته است. این درحالی است که همزمان با افزایش حجم نقدینگی، بانک مرکزی درحال بررسی ساز وکار تجدید نظر در نرخ سود بانکی است. در این خصوص شهریورماه امسال بخشنامه ای منتشر شد که بر اساس آن قراردادهای منحصر به سپرده‌ های سرمايه‌گذاری 2 الی 11 شهریور 96 يک‌ماه تمديد می شوند. این در شرایطی است که همزمان با بخشنامه بانک مرکزی مبنی بر تمدید یک ماهه نرخ سود سپرده های بانکی، برخی از بانک ها شروع به پرداخت سودهای بالا نموده و به نوعی بار دیگر وارد مسابقه افزایش نرخ سودسپرده های بانکی شدند.

نکته مهم این است که با وجود غول دارایی‌های سمی و نقدینگی عظیم درکشور، افزایش نرخ سود سپرده های بانکی می تواند علاوه بر بالابردن حجم نقدینگی، در شرایطی که اقتصاد کشور به شدت دچار رکود است، منجر به افزایش نرخ هزینه تولید در اقتصاد شود. این درحالی است که برخی از بانک ها اقدام به افزایش نرخ سود سپرده های بانکی داشته اند که این موضوع می تواند تبعات منفی برای اقتصاد کشور به همراه داشته باشد. اینکه با هدف کنترل نقدینگی نرخ سود سپرده بانکی افزایش یابد موجب رشد نرخ سود تسهیلات و در نهایت منجر به افزایش هزینه های تولید می شود .

امکان افزایش نرخ سود بانکی نیست

بر اساس این گزارش همزمان با بخشنامه بانک مرکزی، "کوروش پرویزیان" مدیرعامل بانک پارسیان درخصوص نرخ سود بانکی،گفته بود: بعید می‌دانم در مقطع کنونی امکان افزایش نرخ سود بانکی باشد چون منابع و وضعیت تسهیلات‌دهی بانک‌ها به گونه‌ای نیست که نرخ سود سپرده افزایش یابد. یکی از پیشنهادات ما به بانک مرکزی بازگشت سپرده‌های دو و سه ساله بود تا منابع سیستم بانکی بیشتر قابل مدیریت شود.

هفته گذشته نیز پرویزیان در گفت وگویی اعلام کرد: اغلب بانک ها بر مبنای این مجوز بانک مرکزی، حساب های سپرده را به صورت بلند مدت یکساله تمدید کرده اند.

نامه بانک های خصوصی به بانک مرکزی

در این راستا، دبیرکل کانون بانک های خصوصی و موسسه های اعتباری از ارسال نامه ای به بانک مرکزی خبر داد که براساس آن خواسته شده تا نرخ سود حساب هایی که شهریورماه یک ماهه تمدید شده اند، تعیین تکلیف شود.

طبق صحبت های دبیرکل کانون بانک های خصوصی و موسسه های اعتباری، در اطلاعیه بانک مرکزی به بانک ها اجازه داده شده بود که به مدت یک ماه حساب ها را تمدید کنند. اکنون یک ماه دیگر از این مهلت گذشته و هیچ اطلاعیه ای برای تعیین تکلیف حساب ها صادر نشده است. بانک ها اکنون براساس قرارداد منعقده با مشتریان، بر مبنای نرخ های پیشین سود به حساب مشتریان واریز می کنند در حالی که مشخص نیست برنامه بانک مرکزی در خصوص نرخ سود چیست.

«محمدرضا جمشیدی» می گوید: این نامه دوم آبان ماه با امضای کوروش پرویزیان رییس کانون بانک های خصوصی به رئیس کل بانک مرکزی ارسال شد.به گفته جمشیدی، نهاد تصمیم گیر درباره نرخ سود در نظام بانکی «شورای پول و اعتبار» است که هنوز در این زمینه ورود نکرده است.

وی یادآور شد: نظرات مختلفی درباره تعیین نرخ سود در نظام بانکی وجود دارد. مخالفان افزایش نرخ سود اغلب نمایندگان مجلس هستند و در مقابل برخی کارشناسان نیز می گویند که برای کاستن از التهاب در بازار سکه و ارز، افزایش نرخ سود اجتناب ناپذیر است.

مدتی است روزنامه عصراقتصاد به آسیب شناسی نرخ سود سپرده های بانکی پرداخته و این موضوع را با تعدادی از مدیران و کارشناسان ارشد سیستم بانکی در میان گذاشته است که بخشی از آن در ادامه آمده است .

افزایش نرخ سود سپرده ها به صلاح نیست

"مرتضی اکبری "مدیرعامل بانک قرض الحسنه مهر ایران در پاسخ به افزایش نرخ سود سپرده های بانکی به خبرنگارما، گفته است : در حال حاضر برخی افراد در بازارهای سفته بازی مانند طلا، سکه، مسکن، خودرو و دلار فعالیت و بازده بیش از 27 درصد به دست می آورند. لذا در صورت افزایش نرخ سود سپرده های بانکی، فقط سپرده های بلند مدت و 15 درصدی بانک ها تبدیل به سپرده های با سود بیشتر می شود . بنابراین زمانی که بازارهای رقیب سودی بیش از بانک ها پرداخت می کنند، نقدینگی به سمت سیستم پولی نخواهد رفت. حتی در بازار سرمایه، عده ای اوراق خود را باز خرید و تبدیل به پول نقد می کنند.

اکبری تاکیدکرد: در شرایط فعلی نه تنها افزایش نرخ سود سپرده های بانکی، کمکی به جذب نقدینگی نمی کند، بلکه فقط شاهد جا به جایی منابع و سپرده های موجود بانک ها خواهیم بود. درنهایت سپرده های با سود 15 درصد که همچنان در سیستم بانکی مانده، تبدیل به سپرده های با سود بیشتر می شود. این جابه جایی منابع فقط قیمت تمام شده پول در بانک ها را افزایش می دهد.

این مدیر بانکی تصریح کرد: افزایش نرخ سود سپرده ها، قیمت سپرده های موجود را افزایش می دهد و در این شرایط بانک ها ناچارند تا نرخ سود تسهیلات را نیز افزایش دهند. بنابراین تولید از این قضیه متضرر می شود ، لذا در شرایط فعلی افزایش نرخ سود سپرده ها به صلاح نیست . زمانی افزایش نرخ سود بانکی امکان پذیر است که تقاضای سفته بازی و بازده های ناشی از دلالی در بازار از بین برود و از فرصت ها استفاده نموده و با بازی نرخ سود، نقدینگی به سیستم بانکی برگردد.

تغییر در ساختار نظام بانکی به صلاح نیست

همچنین معصومه آقاپور علیشاهی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس معتقد است: در زمان جنگ اقتصادی، حفظ وضع موجود می تواند یک قدم به سمت پیروزی باشد، لذا در حال حاضر هرگونه تغییر در ساختار نظام بانکی به صلاح کشور نیست .

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی می گوید: اکنون به دلیل حجم نقدینگی بالای کشور، نباید نرخ سود سپرده های بانکی افزایش یابد. حتی حجم نقدینگی فعلی با تولید ناخالص داخلی کشور هماهنگی نداشته و می تواند تورم زا باشد.

وی با اشاره به مضرات افزایش نرخ سود سپرده های بانکی، تصریح کرد: درصورت افزایش نرخ سود، بانک ها ناچار به خلق پول خواهند بود که در نهایت به حجم نقدینگی کنونی افزوده می شود. لذا افزایش نقدینگی مانند سیلی عمل خواهد کرد که به هر قسمتی از اقتصاد کشور وارد شد منجر به ویرانی آن بخش می شود.

افزایش نرخ سود بانکی توجیه ندارد

این نماینده مجلس عنوان کرد: درحال حاضر افزایش نرخ سود سپرده های بانکی هیچ گونه توجیهی ندارد و فقط تکرار آزمون و خطاهایی است که در گذشته آن را تجربه کرده ایم.

وی با اشاره به انتشار اوراق گواهی سپرده بانکی، گفت: سال گذشته با انتشار این اوراق حدود4 هزار میلیارد تومان هزینه بر دولت تحمیل شد که هیچ گونه نقدینگی جدیدی نیز وارد سیستم بانکی کشور نشد.

ضرورت جذب نقدینگی مردم توسط بانک مرکزی

حیدر مستخدمین حسینی از مدیران و کارشناسان ارشد بانکی به خبرنگار ما ،گفت: بانک مرکزی باید توانایی جذب نقدینگی مردم را داشته باشد و اقدام اخیر درخصوص سپرده‌های ارزی و ریالی می تواند مثبت ارزیابی شود . اما اگر در کنار این امر سایر سیاست‌های دولت، مورد بازنگری قرار نگیرد، بخشنامه جدید نه تنها اثر مثبتی نخواهد داشت بلکه معضلاتی را نیز ایجاد خواهد کرد . به گفته وی انتشار اوراق گواهی سپرده ارزی نمی تواند کمکی به حفظ ارزش ریال کشور کند، بلکه باید سایر سیاست‌ها مانند نرخ سود بانکی و برخی قوانین اصلاح شوند تا به حفظ ارزش پول ملی کمک شود .

تصمیم گیری‌های جزیره ای در اقتصاد

مستخدمین حسینی اظهار داشت : بانک‌ها در شرایط فعلی چاره ای جز انتشار این اوراق ندارند و تصمیم گیری‌های جزیره ای در اقتصاد ، نتیجه همین سیاست‌های اشتباه است . سال گذشته نیز تجربه انتشار اوراق گواهی سپرده را داشتیم که اکنون سررسید آن‌ها فرا رسیده  است و مردم برای تبدیل این اوراق به بانک‌ها مراجعه می کنند.

عدم استقبال مردم از اوراق گواهی سپرده 18 درصدی

این کارشناس بانکی خاطرنشان کرد : اگر نرخ سود سپرده‌های بانکی متناسب نشود، قطعا مورد حمایت مردم قرار نخواهد گرفت.درحال حاضر نرخ سود 18 درصدی بانک‌ها نیز تاکنون نتوانسته است مورد استقبال مشتریان قرار گیرد، چرا که در گذشته سابقه نرخ‌های سود بیش از 20 درصد را هم داشتیم. بانک مرکزی اواخر سال گذشته حدود 240 هزار میلیارد تومان اوراق گواهی سپرده 20 درصدی منتشر کرد . بنابراین در حال حاضر بانک‌ها در چرخه ای قرار گرفته اند که نجات از آن باید با کمک سایر سیاست‌ها باشد. اگر این سیاست‌ها به کمک بانک‌ها نیاید و بانک‌ها بخواهند به تنهایی مشکلات خود را حل و فصل کنند ، قطعا با معضلاتی مواجه شده و شاهد افزایش بحران‌های فعلی کشور خواهیم بود.

ضرورت جذابیت در نرخ سود بانکی

در شرایطی که برخی از کارشناسان اقتصادی براین باورند که افزایش نرخ سود بانکی در شرایط حاضر به صلاح اقتصاد کشور نیست، اما گروهی از کارشناسان تاکید دارند اگر نرخ سود بانکی خیلی پایین باشد، تمایل کمتری برای سپرده‌گذاری در بانک‌ها در مردم ایجاد و سرمایه‌ها در ملک و خودرو و طلا و ارز انباشت می‌شود.

یکی از این تحلیلگران تاج محمد قجاوند از کارشناسان بانکی است که با تاکید بر جمع آوری نقدینگی جامعه توسط دولت، به خبرنگار ما گفته است: بهتر است بانک مرکزی با ایجاد جذابیت در نرخ سود سپرده های بانکی و انتشار اوراق با سررسیدهای بلندمدت، نقدینگی را به سمت بانک ها سوق دهد، تامنابع بانک ها افزایش یافته و بانک ها برای جبران کسری بودجه خود به سمت اضافه برداشت از بانک مرکزی نرفته و شاهد قرمز شدن حساب بانکها در بانک مرکزی نباشیم .

نرخ سود بانکی باید متناسب با تورم باشد

همچنین هادی حق شناس از کارشناسان ارشد اقتصادی به خبرنگار ما، گفت : نرخ مناسب برای سود بانکی، بایدمتناسب با تورم و نرخ بازدهی در بخش‌های مختلف اقتصادی باشد. هرچند نرخ ایده آل سود بانکی در نهایت به عرضه و تقاضا در بازار بستگی دارد، اما همانطور که قیمت کالا را بازار مشخص می کند، قیمت پول را هم بازار تعیین می کند، با این حال مهمترین متغیر بر قیمت پول یا همین نرخ سود، متغیرهایی چون نرخ تورم و نرخ بازدهی در بخش های واقعی اقتصاد است.

در هیچ اقتصاد توسعه یافته ای نرخ ها دستوری تعیین نمی شوند

 این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: در هیچ اقتصاد توسعه یافته ای نرخ ها دستوری تعیین نمی شوند بلکه گیرندگان تسهیلات و پرداخت کنندگان آن در این بازار نقش دارند، البته این به معنی عدم نظارت بانک مرکزی نیست.

حق شناس یادآورشد: البته نرخ سود بالا منجر به افزایش هزینه سرمایه‌گذاری و کاهش قیمت تمام شده کالا و خدمات می‌شود،اما در شرایطی که بازار سفته بازی ارز شکل گرفته،کاهش نرخ سود بانکی می تواند بر سایر بخش های اقتصادی مثل مسکن تاثیر بگذارد.

خواندن 88 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395