یکشنبه, 13 آبان 1397 ساعت 23:00

اطلاعات تکميلي

  • کاهش مصرف اصل اول تبدیل چالش ها به فرصت در زمان تحریم؛

اتلاف انرژی سالانه کشور معادل 780 میلون بشکه نفت است  

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

هاتف فرج اللهی

عصراقتصاد: تبدیل تهدید به فرصت در زمان تحریم، موضوعی است که در سال های اخیر به صورت جدی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. اما این بار که تحریم ها صنعت نفت ایران را هدف گرفته اند باید تهدید های این صنعت تعیین کننده را به فرصت تبدیل کرد. یکی از مهم ترین مسائلی که مطرح می شود، این است که سهم ایران باید در بازار های بین المللی نفت و گاز افزایش یابد تا تحریم توانایی مقابله با این صنایع را نداشته باشد. برای این کار یا باید افزایش مصرف داشته باشیم، یا کاهش مصرف. این در حالی است که میزان قابل توجهی از تولید، در داخل مصرف می شود و مهم تر آن که مقدار زیادی از آن نیز پیش از این که به دست مصرف کننده برسد تلف می شود.

در همین راستا موسسه مطالعات بین المللی انرژی نشستی با عنوان تبدیل چالش ها به فرصت در صنعت نفت برگزار کرد که در این نشست مطرح شد: در حال حاضر تولید کل انرژی در کشور ما ۹.۳۲ میلیون بشکه معادل نفت خام است که ۵.۴۵ میلیون بشکه وارد سیستم انرژی می شود از این میزان فقط ۳.۶۸ میلیون بشکه به دست مصرف کننده نهایی می رسد و اگر تفاوت ۵.۴۵ و ۳.۶۸ را حساب کنیم و گازهای فلر را نیز به آن اضافه کنیم ۲.۱۴ میلیون بشکه معادل نفت خام تلفات داریم که قبل از رسیدن به مصرف کننده نهایی است.

حال اگر متوسط هر بشکه نفت را در حدود 65 دلار در نظر بگیریم، می بینیم که روزانه حدود 140 میلیون دلار در در حوزه انرژی کشور هدر می رود و این رقم در سال به حدود 50 میلیارد دلار می رسد. این در حالی است که در حوزه مصرف هم بد مصرفی به صورت جدی جریان دارد و با این محاسبات می توان دریافت که با مصرف بهینه و کاهش تلفات می توانیم تهدید ها را به فرصت تبدیل کنیم و با افزایش سهم خود در بازار های بین المللی نفت و گاز، اثر تحریم ها را از بین ببریم.

علی مبینی دهکردی، رئیس موسسه مطالعات بین المللی انرژی در این نشست اظهار داشت: ما در آستانه ۱۳ آبان هستیم و آمریکا تلاش کرده که شرایط تحریم را برای ما به وجود آورد و در راس آن نیز انرژی ایران است. تلاش دارند که مبادلات کالا و دانش را مختل کنند تا به اهدافشان برای پیشبرد مسائل جهانی برسند اما ما چگونه باید ظرفیت های درونی کشور را سازمان دهیم؟  اینکه تهدیدها تبدیل به فرصت شوند مطالعات جامعی را می طلبد.

وی افزود: در حال حاضر بخش انرژی مسیر دگرگون و پیچیده ای پیدا کرده که عناصر اقتصادی، فنی، محیط زیست، امنیت، انرژی، واردات و صادرات در آن نقش ایفا می کنند. همچنین کمبود منابع رقابت های ملی – منطقه ای، یکپارچگی شرکت ها و کشورهای چندملیتی و علاوه بر آن تلاش کشورها برای تصاحب بازار دیگران را نیز نباید فراموش کرد. وقتی به اینها نگاه می کنیم شرایط ویژه ای را پیش روی خود داریم شرایط نوینی که از یک زاویه نمی توان به انرژی نگریست.

رئیس موسسه مطالعات بین المللی انرژی خاطرنشان کرد: آلایندگی جهان، پیمان ها، خروج و ورود برخی کشورها به این پیمان ها، اقتصاد کشورها، وابستگی به انرژی، میزان تولید انرژی و کاربرد آن همه باهم دست به گریبان بوده و پیچیده شده اند.

وی افزود: موضوع دیگر این است که تنوع در منابع و فرآیند تولید و مصرف و چگونگی انتقال، تمرکز و عدم تمرکز نیز امروز مدنظر قرار گرفته است.

مبینی گفت: البته ما به عنوان یک کشور تولیدکننده علاقمندیم که محصولاتمان با قیمت بالا به فروش برسد. همچنین مساله ذخیره انرژی در اولویت مان است. در مقابل کشورهای مصرف کننده سعی می کنند که روی عدم تمرکز، روی یک منبع انرژی  کار کنند؛ یعنی به دنبال متنوع سازی هستند.

وی خاطرنشان کرد: کشورهای چین، هند و آسیای جنوب شرقی اکنون تلاش می کنند که یکپارچگی در بازار ایجاد کنند، یعنی هم در بالادست و هم در بخش انتقال و توزیع فعال باشند.

رئیس موسسه مطالعات انرژی با بیان اینکه عدم تمرکز روی منابع تامین انرژی، شرایط نوینی را برای همکاری کشورها پیشرو قرار می دهد، تصریح کرد: تکنولوژی، گستردگی را بیشتر کرده و میزان کربن را کاهش داده است. اکنون رقابت انرژی بین ماشین و انسان مدیریت می شود در حالی که قبلا روی محصولات بایومس حرکت می شد. ما تاکنون تصور می کردیم که با حفاری باید به دنبال پیشبرد اهداف مان باشیم اما اکنون دیجیتال کردن و آنلاین بودن حرف اول را می زند.

مبینی اظهار داشت: امروز روی حوزه انرژی ما تمرکز کرده و آن را تهدید می کنند و می گویند نفت را نفروشید و ما آن را صفر خواهیم کرد. به دنبال این هستند که مبادلات مالی مختل شود ممکن است تا حدی این اهداف شدنی باشد اما همه چیز را نمی توان کنترل کرد.

وی در ادامه به بحث روند تولید نفت کشور پرداخت و گفت: بر اساس عملکرد واقعی ما روزانه ۹.۲ میلیون بشکه معادل نفت و گاز تولید می کنیم و نزدیک ۶.۲ میلیون بشکه مصرف می کنیم و این در حالی است که GDP کشور ۴۰۰ میلیارد دلار و بر اساس نرخ جاری ۶۸۰ میلیارد دلار است.

رئیس موسسه مطالعات انرژی در مقایسه تولید نفت خام در سال های ۹۴ و ۹۵ بیان کرد: میزان تولید نفت خام ایران از ۱.۸۴ میلیون بشکه به ۳.۲۱ رسیده و این نشان می دهد که ما افزایش سریعی در تولید داشته ایم و  آمریکا تلاش می کند که این عدد رشد نکند.

وی ادامه داد: بخش حمل و نقل در مقایسه سال های ۹۴ و ۹۵ ، ۴.۸ درصد رشد داشته، خوراک پتروشیمی ۱۴.۲۶ درصد رشد داشته این ارقام بیانگر رونق اقتصادی کشور است که ارزش افزوده بالایی داشته و نشانگر این است که از خام فروشی فاصله می گیریم.

رئیس موسسه مطالعات انرژی اظهار داشت: رشد اقتصاد کشور در سال ۹۵ نسبت به ۹۴ ، ۸ درصد بوده که باعث شده ۲.۴ درصد کاهش مصرف انرژی داشته باشیم که البته این رقم کاهش در مصرف به دلیل رشد اقتصادی است و نه صرفه جویی در انرژی.

وی در ادامه به همکاری موسسه مطالعات انرژی با یک موسسه انرژی در آلمان بر اساس تاکید وزیر اشاره و اظهار داشت: بر این اساس قرار است که نقشه انرژی ایران تهیه شده و سرمایه گذاری خوبی انجام شود تا فرصت های جدیدی در راستای صرفه جویی و بهبود مصرف انرژی حاصل شود.

مبینی به بحث راندمان نیروگاه ها اشاره کرد و گفت: اگر ما راندمان نیروگاه های موجود را به اندازه شاخص متوسط اروپا تا سال ۱۴۰۴ برسانیم، نزدیک ۱۷ میلیارد دلار صرفه جویی انرژی خواهیم داشت و از محل این صرفه جویی می توانیم تولید برق داشته باشیم ضمن اینکه زمینه ای برای تبدیل تهدیدها به فرصت  خواهد بود.

وی همچنین گفت: در میادین بالادست هم با روش های مدرن می توانیم افزایش تولید داشته و بازارسازی جدید و افزایش ظرفیت تولید را داشته باشیم.

رئیس موسسه مطالعات انرژی در ادامه خاطرنشان کرد: با اعمال تحریم ها سرمایه گذاری خارجی در بالادست نفت محدود می شود اما با تدابیری که دولت و اروپا به کار بسته احتمالا قابل حل خواهد بود این را نیز باید در نظر داشت که قبلا هم ما شرکت های آمریکایی را در کشورمان نداشتیم همکاری های ما با اروپا بود بنابراین از این منظر نگرانی وجود ندارد.

مبینی به برنامه چینی ها و هندی ها اشاره کرد و گفت: این ها در تلاشندTOTALTRDE داشته باشند یعنی اینکه اگر به عنوان مثال چهار میلیون بشکه واردات داشته باشند، از یک کشور این واردات انجام نشود ما نیز در توسعه میادین و استفاده از  مخازن مشترک می توانیم چنین سیستمی را پیاده کنیم یعنی در مخازن مشترک با عراق از روش نوین TOTALTERDE استفاده کنیم و به این ترتیب علاوه بر جذب سرمایه گذاری بازارسازی هم خواهیم کرد.

وی ادامه داد: در حال حاضر بخش اقتصاد جهانی از آمریکای شمالی و غرب آتلانتیک به شرق و آسیا میل می کند و عمده مصارف در این مناطق است ما می توانیم با این کشورها همکاری مشترک داشته باشیم.

رئیس موسسه مطالعات انرژی بورس نفت را نیز از دیگر راهکارهای وزارت نفت برای عبور از تهدیدهای کنونی و محل مناسبی برای جذب نقدینگی های بازار دانست. همچنین از سیستم های بلاک چین و بیت کوین می توانیم در نقل و انتقال منهای سوئیفت استفاده کنیم.

مبینی گفت: در حال حاضر بازار پیرامون ما تقریبا ۵۰۰ میلیون نفر غیر از آذربایجان، ترکمنستان و عراق هستند که همه واردکننده هستند و اینها زمینه هایی هستند که می توانند به ما کمک کنند.

وی اظهار داشت: ما می توانیم با کشورهای همسایه از طریق الگوی کنسرسیومی کار کنیم که در این راستا عراق یکی از زمینه های خوب است.

رئیس موسسه مطالعات بین المللی انرژی در ادامه با بیان اینکه هیچ دشمن و دوست دائمی وجود ندارد، گفت: هیچ کس برای منفعت دیگری بازی نمی کند نباید توقع داشته باشیم اگر در جایی کشوری همکاری می کند همه جا این همکاری ادامه داشته باشد باید رویکرد تحمیلی را اصلاح کنیم. مثلا در یک بازار می توانیم با ترکیه مشترک باشیم در بازاری دیگر با روسیه و این در تمامی شرایط یکسان نیست بنابراین هر چه تعداد متغیرها بیشتر باشد و روابط افزایش یابد کار آسانتر خواهد بود.

در ادامه این نشست حامد حوری جعفری رئیس پژوهشکده فناوری موسسه مطالعات انرژی نیز گفت: در حال حاضر تولید کل انرژی در کشور ما ۹.۳۲ میلیون بشکه معادل نفت خام است که ۵.۴۵ میلیون بشکه وارد سیستم انرژی می شود از این میزان فقط۳.۶۸ میلیون بشکه به دست مصرف کننده نهایی می رسد.

وی افزود: اگر تفاوت ۵.۴۵ و ۳.۶۸ را حساب کنیم و گازهای فلر را نیز به آن اضافه کنیم ۲.۱۴ میلیون بشکه معادل نفت خام تلفات داریم که قبل از رسیدن به مصرف کننده نهایی است.

حوری جعفری تصریح کرد: در حال حاضر ۸۰۵ هزار بشکه معادل نفت خام در نیروگاه ها به واسطه تبدیل به انرژی الکتریکی تلف می شود و روزانه طبق آمار سال ۹۵ ، ۵۳ میلیون مکعب نیز فلر می شود.

وی ادامه داد: تلفات پالایشگاه های نفت و گاز نیز دست کمی از نیروگاه ها نیست. همچنین ۴۰ میلیون متر مکعب گاز غنی و ۱۲.۷ میلیون مترمکعب گاز سبک در واحدهای عملیاتی هدررفت داریم.

رئیس پژوهشکده فناوری موسسه مطالعات انرژی نیز گفت: در حال حاضر تولید کل انرژی در کشور ما ۹.۳۲ میلیون بشکه معادل نفت خام است که ۵.۴۵ میلیون یادآور شد: بنابراین بعد از نیروگاه ها پالایشگاه های نفت و گاز نیز باید مورد توجه قرار گیرند ضمن اینکه در بالادست صنعت نفت و فلر نیز تلفات داریم که با استفاده از پتانسیل صرفه جویی از آنها می توانیم به عنوان فرصت یاد کنیم تا هزینه هایمان کاهش یابد.

رئیس موسسه مطالعات بین المللی انرژی همچنین در پاسخ به پرسش عصر اقتصاد مبنی بر این که برای بهینه سازی مصرف و کاهش تلفات به تکنولوژی نیاز داریم و این تکنولوژی چگونه تامین خواهد شد، گفت: ما در حال حاضر مشکل نرم افزاری نداریم و تنها در تامین برخی از تجهیزات با دشواری رو به رو هستیم.

وی ادامه داد: همچنین با برخی از شرکت های صاحب دانش بین المللی مذاکراتی داشته ایم که برنامه هایی را برای بهبود مصرف در کشور تهیه کنیم و به استاندارد های جهانی نزدیک شویم.

مبینی همچنین افزود: در حال حاضر مهم ترین منبع کشور نیروی انسانی است و نیروی انسانی متخصص می تواند بسیاری از مشکلات تکنولوژیک را برطرف کند. از این رو کشور های توسعه یافته هزینه های قابل توجهی را برای آموزش نیرو های خود صرف می کنند.

وی همچنین در پاسخ به پرسش دیگر عصر اقتصاد، مبنی بر این که چشم انداز موسسه بین المللی انرژی برای بهبود وضعیت مصرف چگونه است، گفت: به نظر می رسد که اگر اقدامات مطلوبی برای بهبود مصرف انرژی اتفاق بیافتد، در آینده بتوان مصرف انرژی در کشور را تا معادل یک میلیون بشکه نفت خام کاهش داد.

 

 

 

خواندن 109 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395