یکشنبه, 09 دی 1397 ساعت 06:00

اطلاعات تکميلي

  • مهدی تقوی: با حذف سود روزشمار بانکی؛

نقدینگی در بانک ها ماندگارتر شد

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

سمیه بابایی

عصراقتصاد:  مهدی تقوی معتقد است نباید به منابع در جریان بانک ها ، سودی به صورت روزشمار تعلق گیرد که موجب سفته بازی در سایر بازارها شود. اگر بانک ها به جای روزشمار، سود ماهانه و سالانه پرداخت کنند، نقدینگی مدت زمان بیشتری در سیستم بانکی مانده و بانک می تواند به بخش های تولیدی تسهیلات بیشتری پرداخت کند.

طبق بخشنامه اخیر بانک مرکزی، پرداخت سود روزشمار به سپرده‎های کوتاه‌مدت متوقف شده است. این موضوع در جلسه شورای پول و اعتبار در تاریخ بیستم آذرماه مطرح و براساس آن مقرر شد معیار پرداخت سود سپرده های سرمایه گذاری کوتاه مدت عادی از روزشمار به ماه شمار تغییر یابد، به گونه ای که حداقل مانده حساب در ماه مبنای محاسبه سود سپرده‌های مزبور باشد. براساس مصوبه شورای پول و اعتبار، حداکثر سود بابت حساب های سپرده سرمایه گذاری کوتاه مدت بانک ها 10 درصد است، این درحالی است که در چند سال اخیر، بانک ها برای جذب مشتری و تامین مالی خود، اگر نقدینگی مشتری کمتر از یک ماه در حساب کوتاه مدت باقی می ماند نیز بابت آن سود پرداخت می کردند.

هدف اعضای شورای پول و اعتبار از تصویب این طرح ،کاهش فعالیت‌های سفته‌بازی بوده است؛ بانک مرکزی معتقد است این طرح منافع بسیاری از سوداگران را به خطر می‌اندازد. موضوع مهم دیگر در بخشنامه بانک مرکزی این است که سود سپرده‌های کوتاه‌مدت تنها در صورتی باید به حساب سپرده‌گذار واریز شود که برداشتی از این حساب در طول ماه انجام نشده باشد.

از این روکارشناسان معتقدندپرداخت سودهای روزشمار، عملا پارک پول برای سفته بازی بوده و موجب به هم ریختن بازار ارز و طلا می شود و با اینکه این حساب‌ها بلندمدت نبود، سود و امتیاز بلندمدت به آنها تعلق می‌گرفت و عاملی برای عدم تزریق پول از سوی بانک‌ها به تولید و صنعت کشور شده بود.

به گفته این کارشناسان، با تغییر سود روزانه به ماهانه در واقع ماندگاری پول در حساب  بانکی بیشتر می شود و می توان نقدینگی را در جامعه مهار کرد تا در صورتی که زمینه های مساعد برای تولید فراهم شد، نقدینگی به آن بخش سوق داده شود.

از این رو با تغییر در رویه سپرده های کوتاه مدت، رشد نقدینگی مهار می شود و می توان سرمایه ها را به سمت سپرده های بلندمدت برده و هدایت آنها به سمت تولید را رقم زد.

به همین منظور به سراغ مهدی تقوی، اقتصاددان و استاد دانشگاه علامه طباطبایی رفته و با وی به گفت وگو نشستیم . مهدی تقوی، درخصوص حذف سودهای روز شمار بانکی، معتقد است: با توجه به اینکه تورم فعلی کشور بیش از 10 درصد است ، مقایسه آن با نرخ سود بانکی نشان می دهد که نرخ سود 10 درصدی برای سپرده های کوتاه مدت، تورم را نمی تواند جبران کند .

رواج سفته بازی با پرداخت سود روزشمار

وی درخصوص نرخ سود سپرده های بلندمدت که درحال حاضر حدود18 درصد است، افزود: نباید به پولی که در بانک ها در جریان است، سودی به صورت روزشمار تعلق گیرد که موجب سفته بازی در سایر بازار شود. اگر بانک به جای روزشمار، سود ماهانه و سالانه پرداخت کند، ماندگاری نقدینگی بیشتر شده و بانک می تواند تسهیلات بیشتری به بخش های تولیدی پرداخت کند.

استاد دانشگاه علامه طباطبایی اظهار کرد: در هیچ کشوری، به سپرده گذاران به صورت روز شمار سودی پرداخت نمی شود، به دلیل اینکه بانک ها از طریق سپرده های روزشمار، نمی تواند تسهیلات با بازپرداخت بلندمدت بدهند؛ بنابراین در این کشورها، سپرده ها به صورت بلندمدت است .

افزایش نرخ ارز با حذف سود روز شمار مرتبط نیست

وی در پاسخ به این سوال که آیا حذف سودهای روزشمار بانکی می تواند عاملی بر افزایش نرخ ارز باشد، تصریح کرد: ارز مقوله ای جداگانه بوده و با سپرده های روزشمار مرتبط نیست. خوشبختانه درحال حاضر نرخ ارز از قیمت های بیش از 20 هزار تومان کاهش یافته و به کانال 10 هزار تومان رسیده است.

تقوی درخصوص وضعیت سپرده های ارزی در بانک ها با کاهش نرخ ارز، تصریح کرد: افرادی که دلارهای خود را در بانک ها سپرده گذاری کرده اند، قطعا با کاهش نرخ ارز دچار ضرر می شوند؛بنابراین سود کمتری به آن ها تعلق خواهد گرفت .

جذب نقدینگی بانک ها با انتشار اوراق گواهی سپرده

این اقتصاددان در خصوص انتشار اوراق گواهی سپرده و تاثیر آن در جذب نقدینگی، تاکید کرد: با توجه به اینکه در حال حاضر خرید و فروش دلار با ریسک و نوسانات بالایی رو به رو است، انتشار این اوراق می تواند به جذب نقدینگی در بانک ها کمک کند.در صورت تمدید نشدن این اوراق در سررسید ، نقدینگی از بانک ها خارج شده و به سمت سایر بازارهای غیرمولد مانند خودرو ، طلا و ارز خواهد رفت .

بانک مرکزی ثبات را به بازارها برگرداند

استاد دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به عملکرد موفق بانک مرکزی در کنترل بازار ارز، خاطرنشان کرد: درحال حاضر بانک مرکزی باید ثبات را به بازارها برگرداند. اقدامات اخیر بانک مرکزی از جمله کاهش نرخ سود سپرده های بانکی، نباید تاثیر منفی بر عملکرد سایر بازارها و درنهایت خروج منابع از سیستم بانکی شود .

تغییر ترکیب سپرده‌های بانکی

لازم به ذکر است معاونت بررسی های اقتصادی اتاق بازرگانی تهران در گزارشی با اشاره به آمارهای بانک مرکزی اعلام کرده است که تغییر ترکیب سپرده‌های بانکی در سال جاری به سمت افزایش سهم سپرده‌های کوتاه‌مدت بوده است.

بررسی روند مانده سپرده های بانک ها و موسسات مالی و اعتباری طی یک سال اخیر نشان می دهد در سال ۱۳۹۷ همزمان با شوک های ارزی، ترکیب سپرده های بانکی نیز تغییر کرده است.

با افزایش تمایل افراد برای نگهداری وجوه با نقدشوندگی بالاتر و همچنین افزایش جذابیت سایر بازارها، مانده سپرده های کوتاه مدت افزایش و حجم سپرده های بلندمدت طی هفت ماهه نخست ۱۳۹۷ کاهش یافته است.

آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد در مهرماه ۱۳۹۷، با ثبات نسبی بازار ارز، سپرده های بلندمدت یک درصد نسبت به شهریورماه افزایش یافته اند. با توجه به اینکه توان اعتباردهی بانک ها تحت تاثیر استمرار روند افزایشی این نوع از سپرده ها قرار خواهد گرفت، افزایش جذابیت سپرده گذاری بلندمدت برای سرمایه گذاری اشخاص غیردولتی ضروری به نظر می رسد.

سپرده های بانکی عمدتا شامل سپرده های دیداری و غیردیداری می شود که در پایان مهر ۱۳۹۷، حدود ۱۶۴۹ هزار میلیارد تومان بوده است. سپرده های دیداری که شامل حساب های جاری اشخاص، بستانکاران موقت، خالص چک های صادره توسط بانک ها، حواله های عهده بانک مرکزی و مانده های مطالبه نشده نزد بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی می شود، سهم نسبتا کوچکی از مانده سپرده های بانکی دارد و بخش عمده سپرده های بانکی (۸۸ درصد در مهر ۱۳۹۷) را سپرده های غیر دیداری تشکیل می دهد.

سپرده های غیر دیداری نیز عمدتا شامل سرمایه گذاری های مدت دار می شوند. در سال ۱۳۹۶، بخش عمده سپرده های مدت دار مربوط به سپرده های بلندمدت بوده اما در سال ۱۳۹۷ با افزایش حجم سپرده های کوتاه مدت بانک ها و کاهش سپرده های بلندمدت، ترکیب سرمایه گذاری های مدت دار تا حدی روبه تغییر بوده است.

براساس آخرین گزارش بانک مرکزی، حدود ۶۲ درصد سرمایه گذاری های مدت دار اشخاص غیردولتی نزد بانک ها (معادل ۸۳۲ هزار میلیارد تومان) مربوط به سپرده های بلندمدت بوده که در مقایسه با رقم مشابه در پایان سال ۱۳۹۶، حدود ۶ واحد درصد کاهش یافته است.

از ابتدای سال ۱۳۹۷، مانده سپرده های کوتاه مدت در بانک ها شروع به افزایش کرده و سپرده های بلندمدت با سرعت نسبتا کمتری کاهش یافته است.

در این شرایط از یک طرف این احتمال وجود دارد که برخی افراد پول خود را از حساب های بلندمدت خارج کرده و به سپرده کوتاه مدت تبدیل کرده باشند که چنین رویدادی به دلیل نوسانات شدید ارز و عدم اعتماد عمومی دور از ذهن به نظر نمی رسد.

از طرف دیگر، کاهش حساب های بلندمدت می تواند به دلیل بسته شدن حساب ها و خروج کامل اشخاص از سیستم بانکی و هدایت نقدینگی به سمت سایر بازارها به ویژه ارز باشد.

با توجه به اینکه نرخ ارز از فروردین ۱۳۹۷ شروع به افزایش کرده و در بهار و تابستان با شوک های قیمتی همراه بوده، طبیعتا نرخ سود بانکی جذابیت خود را از دست داده و تمایل افراد برای نگهداری وجوه با نقدشوندگی بالاتر افزایش یافته است.

پس از چند ماه متوالی شیب نزولی در مانده سپرده های بلندمدت، با ثبات نسبی قیمت دلار در مهرماه ۱۳۹۷، مانده سپرده های بلندمدت حدود یک درصد نسبت به شهریور افزایش یافته است.

با توجه به اینکه توان تامین مالی بانک ها با حجم سرمایه گذاری بلندمدت اشخاص غیردولتی در ارتباط است، استمرار روند صعودی این نوع سپرده ها در ماه های آتی برای حفظ توان خلق پول بانک ها ضروری به نظر می‌رسد.

 

 

 

خواندن 117 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395