شنبه, 27 خرداد 1396 ساعت 13:59

حمایت تمام قد ترکیه از قطر

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

برخی رسانه های عربی در روزهای گذشته با محور قرار دادن موضع گیری های رسمی ترکیه در حمایت از قطر پس از قطع روابط کشورهای عربی با دوحه به تحلیل و بررسی علت ها، زمینه ها و پیامدهای این موضع گیری ها پرداختند.

«رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری ترکیه در سخنانی در جمع اعضای حزب عدالت و توسعه در آنکارا منزوی کردن قطر از سوی برخی کشورهای همسایه را محکوم کرد و گفت: منزوی کردن قطر در تناقض با ارزش های اسلامی و به مثابه صدور حکم اعدام علیه دوحه است.

عربستان، مصر، امارات و بحرین دوشنبه گذشته در اقدامی مشترک و هماهنگ روابط دیپلماتیک خود را با قطر به دلیل آنچه حمایت این کشور از تروریسم می خوانند، قطع کردند و مرزهای هوایی و زمینی خود را بر روی این کشور بستند. در شرایطی که عربستان به همراه متحدانش تلاش دارند قطر را بیش از پیش منزوی کنند، اردوغان رییس‌جمهوری ترکیه لایحه‌ای را امضا کرده که اجازه می‌دهد این کشور تا 5 هزار مستشار نظامی به قطر اعزام کند. آنکارا و دوحه در بیش از یک دهه گذشته و به‌ویژه پس از تحولات موسوم به بهار عربی، روابط نزدیکی برقرار کرده‌اند. هر دو کشور با حمایت از اخوان‌المسلمین مواضع مشترکی درباره برخی مسائل منطقه‌ از جمله درگیری‌های لیبی، تنش‌ها در مصر و تحولات سوریه دارند. حمایت ترکیه از قطر در برابر کشورهای عربی، طی روزهای گذشته یکی از محورهای بررسی و تحلیل رسانه های عربی بوده است که در این گزارش به آن پرداخته می شود.
** واکنش اردوغان درباره بحران در روابط کشورهای عربی و قطر
روزنامه «الاخبار» لبنان و صفحه عربی تارنمای «بی بی سی» موضع گیری ترکیه در حمایت از قطر را در کانون توجه قرار دادند.
به نوشته روزنامه الاخبار، اردوغان در سخنرانی خود در برابر اعضای حزب عدالت و توسعه تصمیم عربستان، امارات، بحرین و مصر برای قطع روابط با مصر و منزوی کردن این کشور را محکوم کرد و این تصمیم را به منزله مجازات اعدام به شمار آورد. او گفت اشتباه بزرگی در حق قطر می شود. محاصره فراگیری هر ملتی موضوعی غیرانسانی و مخالف با ارزش های اسلامی است.
به نوشته صفحه عربی تارنمای بی بی سی، به نظر می رسد اردوغان به نتیجه رسیده زمینه مانور برای ترکیه تا حدودی کاهش یافته است و او باید درباره بحران در روابط کشورهای حاشیه خلیج فارس با قطر موضع آشکاری در پیش گیرد و به حمایت از یکی از دو طرف بپردازد. در نتیجه ترکیه با ریسک روابط با عربستان که در دوره «سلمان بن عبدالعزیز» بهبود یافته است، قطر را برگزید. شتاب پارلمان ترکیه در تصویب توافق نظامی میان ترکیه و قطر به مثابه پیامی از سوی ترکیه به قدرت ها منطقه ای و از جمله عربستان بود. محتوای این پیام آن است ترکیه که به این بحران توجه ویژه ای دارد و در شرایطی که اوضاع منطقه ناگوار شود دست بسته نخواهد ماند.
به موجب تصمیم ترکیه، این کشور می تواند نیروهای نظامی به ترکیه اعزام کند. اردوغان هم دو روز پس از تصمیم پارلمان ترکیه بر ضرورت پایان دادن به محاصره قطر توسط عربستان و قطر تاکید کرد.
** چرایی حمایت ترکیه از قطر
روزنامه های «صدی البلد» مصر و «العرب» چاپ لندن، صفحه عربی تارنمای بی بی سی و تارنمای «اضاءات» مصر با اشاره به بحران در روابط عربستان و متحدان آن با قطر دلایل حمایت ترکیه از عربستان را واکاوی کردند.
به نوشته روزنامه صدی البلد، «سرهات ایرکمین» پژوهشگر ترک، در گفت و گو با «دویچه وله» علت نزدیکی ترکیه به قطر در بحران کنونی خلیج فارس را تشریح کرد. او گفت روابط ترکیه و قطر مدت ها است شاهد شکوفایی است و قطر در ترکیه به طور گسترده سرمایه گذاری می کند. افزون بر این، مسائل دیگری درباره سیاست مشترک ترکیه و قطر به ویژه درباره بحران سوریه وجود دارد. سرهات گفت علت اصلی حمایت ترکیه از قطر این است که آنکارا به خوبی درک کرده است در صورتی که قطر در منطقه خاورمیانه به حاشیه رانده شود ترکیه نیز منزوی خواهد شد. از این رو، ترکیه تا آخرین لحظه از قطر دفاع خواهد کرد. این تحلیلگر درباره تصمیم مجلس نمایندگان ترکیه برای گسترش نیرو در قطر گفت این پیام آشکاری در حمایت ترکیه از قطر است.
به نوشته صدی البلد، «اسحاق انجی» سردبیر روزنامه «الزمان» ترکیه هم گفت اردوغان با اعزام نیروهای ترکیه به قطر و اشاره به پایگاه ترکیه در قطر می خواهد در جهان این گونه وانمود کند که قدرت بزرگی است و در منطقه دست برتر را دارد. او گفت دلیل منطقی برای اعزام نیروهای نظامی به قطر وجود ندارد. زیرا هیچ کشوری امنیت قطر را تهدید نکرده است و فقط موضوع قطع روابط دیپلماسی مطرح است. در نتیجه این موضوع باید از راه دیپلماسی و نه از طریق نظامی حل شود.
او گفت اردوغان در شرایط سختی به سر می برد. زیرا قطر از راه ترکیه از تروریسم حمایت می کرد و ترکیه اکنون می ترسد. زیرا احتمال اینکه ترکیه هم به حمایت از تروریسم و سرنوشت قطر دچار شود، بسیار است.
به نوشته تارنمای بی بی سی، «فهمی طاشتکین» روزنامه نگار ترک گفت: ترکیه معقتد است اقدامات ضد قطری ترکیه را هدف قرار خواهد داد. ترکیه به نتیجه رسیده است این موضوع به درازا نخواهد کشید و این کشور نیز مانند قطر هدف حمله کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس قرار خواهد گرفت. زیرا ترکیه به طور آشکار از گروه اخوان المسلمین، جنبش حماس حمایت می کند و رهبران این دو گروه در سرزمین های ترکیه حضور دارند. همه بهانه هایی که عربستان و امارات برای متهم کردن قطر درباره حمایت از تروریسم در اختیار داشتند به راحتی می تواند درباره ترکیه هم مطرح شود.
به نوشته تارنمای اضاءات مصر، ترکیه با چالش های مزمن و ناگواری دست پنجه نرم می کند. این کشور در داخل با حزب کارگران کردستان، داعش و گروهای مسلح کرد در مرزهای سوریه روبرو است. روابط این کشور با اتحادیه اروپا، ناتو و آمریکا پرتنش است. بحران اقتصادی ترکیه را آزار می دهد. عراق و سوریه به عنوان دو کشور همسایه ترکیه ملتهب هستند. پرونده مبارزه با گروه های وابسته با «فتح الله گولن» رهبر مخالفان ترکیه هنوز هم در جریان است و کودتای نافرجام این کشور هنوز هم دارای پیامدهایی در داخل ترکیه است. ترکیه برپایه سیاست های «بینالی یلدریم» نخست وزیر این کشور به دنبال برقراری ثبات، کاهش بحران ها، افزایش دوستان و کاهش دشمنان است. روابط این کشور به تازگی تا حدودی با روسیه، امارات و رژیم صهیونیستی بهبود یافته بود. هنوز هم نظام ترکیه اولویت را به مبارزه با رژیم موازی در داخل و طرح جدایی طلبانه کردها در خارج داده است. از این رو، به نظر می رسد ترکیه با مشکلات بسیاری روبرو است و این مشکلات به سیاست خارجی آنکارا اجازه نخواهند داد با وجود اهمیت و تاثیر قطر برای ترکیه به ماجراجویی تازه ای دست زدند.
روزنامه العرب نوشت: تحلیلگران معتقدند اردوغان برای برای جلوگیری از مطرح شدن پرونده هایی که قطر در آن به تروریست ها در سوریه و لیبی کمک کرده است، تلاش می کند. زیرا آنکارا نیز در این زمینه با قطر هماهنگ بود و به تروریست های خارجی کمک مالی و تسلیحاتی کرده و مرزهای خود را بر روی این تروریست ها باز کرده تا به سوریه وارد شوند. همچنین پرونده هایی وجود دارد که ترکیه به همکاری خطر در حمایت از تندروها در سرزمین های لیبی نقش داشته است.
** همکاری های اقتصادی ترکیه و قطر
روزنامه «الحیات» و «العربی الجدید» چاپ لندن و شبکه خبری «الجزیره» قطر در بخشی از گزارش های خود درباره بحران در روابط قطر و کشورهای عربی با اشاره به حمایت های ترکیه از قطر روابط اقتصادی این دو کشور را در کانون توجه قرار دادند.
به نوشته روزنامه الحیات، بحران قطر، طرح های اقتصادی اردوغان را در شرایط بغرنجی قرار می دهد. بحران قطر با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و مصر در طرح های سیاسی و اقتصادی اردوغان تاثیر خواهد گذاشت. او برای رشد اقتصاد ترکیه تلاش می کند و در بیشتر طرح های خود بر روی سرمایه گذاری های اقتصادی و سیاسی کلان قطر شرط بندی کرده است.
به نوشته روزنامه الحیات، رسانه های ترکیه مثل روزنامه «حریت» در تحلیل موضع گیری ها اردوغان درباره بحران قطر نوشته اند که سرمایه گذاری ها ترکیه در ترکیه 9.5 بیلیون دلار است.
به نوشته روزنامه العربی الجدید، بیانیه های رسمی نشان می دهد حجم سرمایه گذاری شرکت های ترکیه در قطر به حدود 11.6 ملیارد دلار رسیده است. حجم سرمایه گذاری قطر در ترکیه هم حدود 20 میلیارد دلار است که بیشتر این سرمایه گذاری ها در بخش های کشاورزی، گردشگری، املاک و بانک ها است. در این زمینه «یوسف کاتب اوغلو» کارشناس اقتصادی ترک می گوید ترکیه قطر را شریک و همپیمان اقتصادی مهمی به شمار می آورد. میان دو کشور توافق نامه های بسیاری در زمینه انرژی و بازرگانی به امضا رسیده است. ترکیه کشور پشتیبان قطر به ویژه در زمینه صادرات تولیدات کشاورزی و صنعتی به شمار می رود.
به نوشته الجزیره، مردم ترکیه در شبکه های اجتماعی از قطر حمایت کردند و نخبگان ترکیه هم با برپایی راهمپیمایی با قطر ابراز همدردی کرد. اما مهمترین حمایت ترکیه در عرصه اقتصادی خودش را نشان داد به طوری که بیشتر مراکز تجاری قطر از تولیدات غذایی ترکیه پر شد و «نهاد زیبکچی» وزیر اقتصاد ترکیه تاکید کرد که ترکیه اوضاع قطر را از نزدیک رصد می کند. رئیس اتحادیه صادر کنندگان ترکیه هم متعهد شد همه نیازهای قطر در زمینه آب، غذا و مواد زیر ساختی را تامین کند.
** همکاری نظامی ترکیه و قطر
شبکه خبری «الجزیره» قطر و صفحه عربی تارنمای «دویچه وله» آلمان هم روابط نظامی قطر و عربستان را بررسی کردند.
به نوشته الجزیره، قطر در پایان سال 2014 میلادی توافق نامه همکاری نظامی و صنایع دفاع را با ترکیه امضا کرده است. به موجب این توافق نامه ترکیه در قطر یک پایگاه نظامی را تاسیس کرد. پایگاه نظامی ترکیه در قطر به زمینه برای افزایش نفوذ آنکارا در منطقه فراهم می کند و این کشور کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را زیر نظر دارد. این اقدام ترکیه نشان می دهد که سیاست خارجی این کشور به تازگی به سوی ادغام قدرت نرم و قدرت سخت گرایش پیدا کرده است.
پایگاه نظامی ترکیه در قطر دارای 3 هزار نفر ظرفیت است. به گفته مسوولان ترک قرار است این تعداد نیرو به زودی به قطر ااعزام شوند . در هنگام ضرورت و پس از توافق دوجانبه می توان تعداد نیروها را تا 5 هزار نفر افزایش داد. این تصمیم اخیر پارلمان ترکیه برای اعزام نیرو به دوحه دارای پیام سیاسی بزرگی است به ویژه این در شرایطی است که حزب عدالت و توسعه به سرعت با این تصمیم موافقت کرد و همزمان با به وجود آمدن بحران میان کشورهای عربی این موضوع مطرح شد. ترکیه با چنین اقدامی به طور آشکار از قطر حمایت کرد. ترکیه با قطر دارای روابط تنگاتنگی است و مسوولان این کشور معتقدند هر گونه هدف قرار دادن قطر به منزله هدف قرار دادن ترکیه است. در این زمینه اردوغان از بازی پشت پرده صحبت کرد و در واقع او با چنین موضعی به خوشحالی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و نقش آنها در کودتا نافرجام ترکیه اشاره کرد و مواضع قطر درباره کودتا ترکیه را ستود. تردیدی نیست تصمیم پارلمان ترکیه برای اعزام نیرو به قطر و موضعگیری های رسمی ترکیه در این زمینه به طور گسترده ای به دوحه روحیه سیاسی و معنوی داد. این موضع گیری ها سبب شد خطرات افزایش تنش نظامی و راه حل های خشونت بار از بین برود.
به نوشته تارنمای دویچه وله، پس از اینکه عربستان و همپیمانان روابط خود را با قطر قطع کردند پارلمان ترکیه با طرح اعزام نیروهای این کشور به قطر موافقت کرد. با وجود اینکه این اقدام عملی سازی توافق دفاعی میان دو کشور است که در سال 2014 میلادی بسته شده است. اما اجرایی کردن آن در شرایط کنونی در بردارند پیام حمایت سیاسی ترکیه از دوحه است آن هم در شرایطی که عربستان و همپیمانان آن تلاش می کنند قطر را از نظر سیاسی و اقتصادی منزوی کنند.
در طرحی که با موافقت پارلمان ترکیه روبرو شده است شمار و زمان نیروهایی که قرار است به قطر اعزام شوند مشخص نشده است. اما برخی ناظران این اقدام ترکیه را در شرایط کنونی نشان دهنده تشکیل ائتلاف سازی ها تازه ای به شمار آورده اند که محاسبات را در منطقه پیچیده تر می کند. در این زمینه، «سلیمان نمر» رئیس مرکر مطالعات و تحلیل مسائل سیاسی خلیج فارس گفت باید یادآوری شود نیروهای ترکیه در قطر حضور دارند و نیروهای این کشور را آموزش می دهند. اما اعلام اعزام نیروهای ترکیه به قطر در شرایط کنونی پیام حمایت سیاسی ترکیه از قطر در برابر عربستان و همپیمانان آن است.
حمایت نظامی ترکیه از قطر با توجه به ماهیت روابط میان دو کشور که از جریان های اسلام سیاسی حمایت می کنند و با ایران روابط دوستانه ای دارند، منطقی است. ائتلاف ترکیه و قطر از ائتلاف ترکیه با عربستان عمیق تر است. ائتلاف ترکیه با قطر دارای جنبه های سیاسی، امنیتی و اقتصادی است و قطر در ترکیه سرمایه های بسیاری دارد.

منبع:ایرنا

بازدید 126 مرتبه

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395