سه شنبه, 30 خرداد 1396 ساعت 03:29

اطلاعات تکميلي

  • کارشناسان جهانی مطرح می کنند:

انقلاب انرژی نزدیک است

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

هاتف فرج اللهی-ریحانه تهامی

عصراقتصاد: مدت هاست که جهان تلاش بر این دارد که جایگزینی مناسب برای منابع هیدروکربوری به جهت تولید انرژی پیدا کند و گویی حالا به این جواب رسیده است. رشد و توسعه تولید روز افزون تولید برق از منابع تجدید پذیر خبر از این می دهد که این دو منبع انرژی می توانند جایگزینی اصلی برای نفت و گاز باشند. اما در عین حال منبعی که در سال های آتی به مرز حذف صد در صدی از سبد انرژی جهان می رسد زغال سنگ است. استفاده از منابع فسیلی علی الخصوص زغال سنگ از آنجا که آلودگی های شدیدی را به جهان تحمیل می کنند، بر باور تحلیل گران آینده انرژی، باید از سبد مصرفی انرژی جهان حذف شوند، چرا که اگر بشر بر این اقدام ادامه دهد، دلیل خواهد شد بر نابودی خویش.

گفتنی است مهم ترین پیامد استفاده از منابع فسیلی به شکل عمده، گرم تر شدن زمین و تغییر اقلیم است که بازخورد های این موضوع را هم اکنون در تمام نقاط جهان مشاهده می کنیم. آب شدن یخ های قطبی که در پی گرم تر شدن زمین صورت می گیرد، باعث شده است تا اقلیم جهان با تغییراتی اساسی رو به رو شود. گفته می شود هم اکنون باران های سیل آسا و گرمای شدید که جدیدا در ایران در خارج از فصل های معمول مشاهده می شود از پیامد های این تغییر اقلیم است.

از این رو بسیاری از سازمان های تصمیم گیرنده جهان برنامه هایی مدون تنظیم کرده اند تا وابستگی خود را به منابع فسیلی کاهش دهند و انرژی خود را از منابع پاک و قابل اتکا تری مانند منابع خورشیدی و بادی تامین کنند.

در این راستا موسسه مالی انرژی های نو بلومبرگ در آخرین چشم انداز خود از آینده انرژی های تجدید پذیر نوشته است: اقلاب صنعت انرژی که متکی به توسعه و رشد روز افزون انرژی های بادی و خورشیدی است و عاملی برای حذف زغال سنگ  است، بسیار نزدیک تر از آن جایی است که انتظارش را داشتیم داشتیم.

این گزارش که شامل پیش بینی آینده انرژی های تجدید پذیر تا سال 2040 نیز هست، برآورد کرده است: هزینه تجهیزات ساخت تاسیسات بهره برداری از انرژی های نو با روندی بسیار سریع تر از آنچه انتظارش می رفت در حال اتفاق افتادن است که این موضوع ترانسپورت از انرژی های فسیلی به انرژی های تجدید پذیر را سریع تر از پیش بینی های موجود محقق خواهد شد.

"سب هنبست" (Seb Henbest) مدیر موسسه مالی انرژی های نو بلومبرگ در گزارش سالیانه این موسسه از چشم انداز این انرژی ها در سال 2017 گفته است:  گزارش سال جاری حاکی از این است که سبز شدن برق جهان امری اجتناب ناپذیر و غیر قابل توقف است و این موضوع را می توان مرهون کاهش هزینه های تولید برق از انرژی های خورشید و باد و همچنین نقش بی بدیل باتری های مدرن در خودرو های برقی دانست که این روند در حال متعادل ساختن عرضه و تقاضا در این حوزه است.

شایان ذکر است هزینه انرژی خورشیدی در حال حاضر در بخش هایی از اروپا و آمریکا با هزینه های زغال سنگ و گاز طبیعی تقریبا برابری می کند و بر اساس داده های موجود، هزینه تولید برق از انرژی خورشیدی تا سال 2021 در مناطقی مانند هند، برزیل، چین و مکزیک کم تر از هزینه تولید برق از منابع فسیلی خواهد شد.

"هنبست" در ادامه می گوید: نکات مذکور بسیار سریع تر از آن چه پیش بینی شده بودند در حال اتفاق افتادن هستند و این موضوع غیر قابل انکار است که هزینه تامین تجهیزات این انرژی های جدید به صورت قابل توجهی در حال کاهش است.

بر اساس این گزارش، جهان تا سال 2040 حدود 10.2 تریلیون دلار روی نسل جدید صنعت برق سرمایه گذاری خواهد کرد که سه چهارم این میزان به انرژی های تجدید پذیر تخصیص داده خواهد شد. در نتیجه برق تجدید پذیر تولید شده از منابع بادی و خورشیدی تا سال 2040 با رشدی برابر با 36 درصد، 48 درصد برق مورد استفاده در جهان را تشکیل خواهد داد که این رقم در حال حاضر در حدود 12 درصد است.

بر اساس داده های موجود هزینه تجهیزات تولید برق از منابع خورشیدی طی ده سال گذشته 75 درصد کاهش یافته است و پیش بینی می شود این هزینه تا 25 سال آینده 66 درصد دیگر نیز کم شود. علاوه بر این این پیش بینی به گونه ای محاسبه شده است که بر اساس آن یارانه های مربط به این هزینه ها منقضی شده باشد.

در نتیجه، بدون شک مشکلاتی جدی برای صنعت زغال سنگ به وجود خواهد آمد. با این حال انرژی خورشیدی که در حال حاضر رقیبی جدی برای زغال سنگ است در آینده به رقابتی جدی تر خواهد پرداخت. در نتیجه پیش بینی می شود تا سال 2040 مصرف زغال سنگ برای تولید برق در اروپا حدود 87 درصد افت خواهد داشت و این رقم در آمریکا نیز برابر با 45 درصد خواهد بود و همچنین کل استفاده زغال سنگ برای تولید برق ئر جهان به میزان 15 کاهش خواهد یافت. موسسه "بی ان ای اف" (BNEF) برآورد کرده است که تولید برق با زغال سنگ تا سال 2040 چیزی در حدود 369 گیگاوات کاهش خواهد یافت.

این موضوع که شبکه برق سبز شود به این معنی است که انتشار گاز های گلخانه ای توسط این بخش، در سال 2026 به اوج خود برسی و پس از آن شروع به کاهش کند. با این حال این کاهش به دلیل رشد 2 درجه ای دمای کره زمین روندی کند خواهد بود. از این رو جهان برای رسیدن به اهداف تعیین شده در معاهده پاریس، سرمایه گذاری را در بخش انرژی های تجدید پذیر به میزان 5.3 تریلیون دلار افزایش خواهد یافت.

علاوه بر این گفتنی است در سال 2016 میزان تولید زغال سنگ در جهان رقمی در حدود 6 درصد کاهش یافته است و این در حالی است که کاهش مصرف این کالای اساسی در حدود 1.7 درصد بوده است.

گفتنی است مباحث ارائه شده تنها صحبت ها و دیدگاه های تحلیل گران محیط زیستی نیست. بلکه بسیاری از کمپانی های بزرگ انرژی های فسیلی نیز سرسختانه از انرژی های پاک دفاع می کنند.

در همین راستا "اسپنسر دیل" اقتصاد دان ارشد بریتیش پترولیوم می گوید: فرصت های موجود در توسعه صنعت زغال سنگ به طور قطع در حال شکست خورده اند. که در این گزاره مفاهیمی بلند مدت موجود است.

شرکت بریتیش پترولیوم همچنین پیشتر از این اعلام کرده بود که انتشار گاز های گلخانه ای توسط این شرکت، در سال 2016 نسبت به دو سال گذشته تغییری نداشته است و روندی ثابت را برای سه سال طی کرده است. این موضوع از اعلامیه ای که "بی ان ای اف" از پیک انتشار گاز های گلخانه ای در سال 2026 ، منتشر کرده است جدا نیست.

اما سوال بزرگی که در مورد ترکیب بندی آینده انرژی مطرح است، این است که نقش گاز طبیعی در این ترکیب چه خواهد بود. بسیاری از شرکت های بزرگ نفتی، آینده خود را بر سر توسعه میادین گازی و استفاده از این منبع شرط بسته اند. چرا که بر این باورند که این منبع می تواند نقشی اساسی را در سبد انرژی های جهان ایفا کند و این به آن دلیل است که کشور ها برای کاهش ایجاد آلودگی در بخش تولید برق، زغال سنگ را از سبد تولید برق حذف کرده و گاز طبیعی را جایگزین آن خواهند کرد. آنها بر این باورند که گاز طبیعی در سال های آینده قابل اتکا ترین منبع انرژی خواهد بود.

علاوه بر این نکات دیگری که در گزارش "بی ان ای اف" بسیار قابل ملاحظه است، این است که در سال های آینده گاز طبیعی نقش اصلی تامین برق آمریکا را بازی خواهد کرد و این در حالی است که این منبع انرژی در سایر نقاط جهان نقشی حمایت کننده را به عهده خواهد داشت.

این موسسه بر این باور است که در آینده از گاز طبیعی به عنوان یک منبع انرژی انعطاف پذیر استفاده خواهد شد، به گونه ای که استفاده آن در مواردی مانند جبران پیک های مصرف و ایجاد ثبات در سیستم های تجدید پذیر برق، خواهد بود.

حال باید بر این مساله تاکید داشت که اگر برنامه کشور های توسعه یافته برای دست یافتن به این منابع انرژی قابل اتکا تا این حد رشد داشته است، ما چه جایگاهی در اصلاح منابع انرژی خود داشته ایم. آیا باید برای همیشه به نفت و گاز متکی باشیم و ایجاد آلودگی را نادیده بگیریم، یا این که با تنظیم برنامه ای مدون برای رشد و توسعه انرژی های تجدید پذیر، اتکای خود را به منابعی تمام شدنی کاهش دهیم؟

از جایی که اکثر کارشناسان جهان بر این باورند که سبد انرژی بشر به زودی تغییر خواهد کرد و انقلابی در صنعت انرژی جهان رخ دهد، اکثر کشور های جهان بر این تلاشند که سیاست های انرژی خود را تغییر دهند.

هند اخیرا پروژه ای 100 میلیارد دلاری را در حوزهه انرژی های بادی و خورشیدی کلید زده است که با اجرایی شدن این پروژه تقاضای نفت در آسیا کاهش خواهد یافت و این موضوع می تواند قیمت این حامل را به شدت پایین آورد. در نتیجه معادلات نفتی جهان با تغییری رو به رو می شود که قطعا به ضرر کشور های تولید کننده نفت خواهد بود. در نتیجه می تواند دریافت که بهتر است تولید کنندگان نفت و گاز هم با تکیه بر درآمد های نفتی با این انقلاب همسو شوند تا در آینده نزدیک به انزوای انرژی دچار نشوند.

 

بازدید 112 مرتبه
محتوای بیشتر در این بخش: « سیاست های انرژی کشور آینده نگر نیست

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395