رشد زیرپوستی قیمت دلار رسمی در کانال ۱۳۰ هزار تومان
در ادامه تحولات بازار رسمی ارز، رشد تدریجی و زیرپوستی نرخ دلار حوالهای در کانال ۱۳۰ هزار تومان در معاملات روز سهشنبه ۲۸ بهمنماه ۱۴۰۴ مورد توجه فعالان اقتصادی و تحلیلگران قرار گرفت؛ رشدی که اگرچه از نظر عددی محدود بود، اما از منظر روندی و انتظارات تورمی، حامل پیامهای مهمی برای آینده بازار ارز و سایر بازارهای دارایی محسوب میشود.
بر اساس دادههای مرکز مبادله ارز و طلای ایران، نرخ فروش دلار حوالهای در این روز با افزایش ۳۷۰ تومانی نسبت به روز قبل به ۱۳۶ هزار و ۷۳۱ تومان رسید. این افزایش، ادامه حرکت آرام اما پیوسته دلار رسمی در مسیر صعودی طی هفتههای اخیر بود؛ مسیری که بدون جهشهای هیجانی، اما با شیبی ملایم در حال طی شدن است و از آن به عنوان «رشد زیرپوستی» یاد میشود.
همزمان با دلار، سایر ارزهای مرجع نیز افزایش قیمت را تجربه کردند. نرخ فروش حواله یورو با رشد ۵۰۰ تومانی به ۱۶۲ هزار و ۵۵ تومان رسید و حواله درهم امارات نیز با افزایش ۱۳۰ تومانی در سطح ۳۷ هزار و ۲۳۰ تومان قیمتگذاری شد. همجهتی این ارزها نشان میدهد که افزایش نرخها محدود به یک ارز خاص نبوده و متأثر از شرایط کلی عرضه و تقاضا در بازار رسمی ارز بوده است.
رشد زیرپوستی نرخ دلار حوالهای در کانال ۱۳۰ هزار تومان در معاملات روز گذشته ۱۴۰۴ مورد توجه فعالان اقتصادی و تحلیلگران قرار گرفت
نمودار تغییرات یکماهه نرخ حواله دلار نیز حاکی از آن است که قیمتها در این بازه زمانی، اگرچه با نوسانات کوتاهمدت همراه بودهاند، اما در مجموع روندی صعودی و باثبات را ثبت کردهاند. این رفتار قیمتی نشان میدهد بازار رسمی ارز وارد فاز جدیدی شده که در آن، تعدیل نرخها بهجای شوکهای ناگهانی، بهصورت تدریجی انجام میشود.
ریشههای رشد تدریجی نرخ ارز رسمی
یکی از مهمترین عوامل این رشد آرام، سیاست یکپارچهسازی بازار ارز و تکنرخی شدن آن است که از ۱۵ دیماه با ادغام تالارهای اول و دوم مرکز مبادله اجرایی شد. پس از این اقدام، نرخها بیش از گذشته بر پایه معاملات پرحجم و توافقی بازرگانان واقعی و بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا کشف شدند. در چنین شرایطی، قیمتها کمتر تحت تأثیر نرخگذاری دستوری قرار میگیرند و بیشتر بازتابدهنده واقعیتهای اقتصاد کلان هستند.
از سوی دیگر، افزایش تدریجی تقاضای تجاری در ماههای پایانی سال، بهویژه برای تأمین مواد اولیه و کالاهای واسطهای، فشار ملایمی بر نرخ حوالهها وارد کرده است. هرچند طبق آمار رسمی، عرضه ارز در مرکز مبادله در سطح بالایی قرار دارد و حتی در مقاطعی مازاد عرضه نسبت به تقاضا گزارش شده، اما ترکیب تقاضا و انتظارات فعالان اقتصادی، به شکلگیری این روند صعودی آرام کمک کرده است.
پیامدهای این روند برای بازارهای موازی
رشد زیرپوستی دلار رسمی، اگرچه فاصله معناداری با نرخهای بازار آزاد دارد، اما بهطور غیرمستقیم میتواند بر انتظارات تورمی و رفتار بازارهای موازی اثرگذار باشد. تجربه ماههای گذشته نشان داده است که حرکت خزنده نرخ رسمی ارز، در صورت تداوم، بهتدریج مبنای محاسبات فعالان اقتصادی و حتی بازار آزاد قرار میگیرد و میتواند کفهای قیمتی جدیدی را در ذهن بازار تثبیت کند.
برای بازار سرمایه، این روند دو اثر متضاد دارد؛ از یکسو، افزایش نرخ ارز رسمی میتواند چشمانداز سودآوری شرکتهای صادراتمحور را بهبود بخشد و از سوی دیگر، نگرانی از رشد هزینهها برای صنایع وارداتمحور را افزایش دهد. به همین دلیل، واکنش بورس به این متغیر، اغلب بهصورت چرخش نقدینگی بین صنایع بروز میکند، نه یک رشد یا افت یکپارچه.
آیندهنگری بازار ارز رسمی
با توجه به شرایط موجود، انتظار میرود در کوتاهمدت روند نوسانی با شیب ملایم صعودی در نرخ ارز رسمی ادامهدار باشد؛ مگر آنکه سیاستگذار ارزی با افزایش معنادار عرضه یا اتخاذ ابزارهای مکمل، سرعت این رشد را کاهش دهد. ثبات نسبی در مرکز مبادله، حجم بالای معاملات و تداوم کشف قیمت بر اساس عرضه و تقاضا، همگی نشان میدهند که بازار رسمی ارز در حال نزدیک شدن به یک تعادل پویاست، نه یک نرخ ثابت و دستوری.
در چنین شرایطی، قیمتها کمتر تحت تأثیر نرخگذاری دستوری قرار میگیرند و بیشتر بازتابدهنده واقعیتهای اقتصاد کلان هستند
در افق میانمدت، مسیر نرخ دلار حوالهای بیش از هر چیز به وضعیت تورم، سیاستهای پولی، کسری بودجه و تحولات تجارت خارجی وابسته خواهد بود. در صورتی که رشد نقدینگی و فشارهای تورمی مهار نشود، حتی رشدهای زیرپوستی نیز میتوانند در نهایت به افزایشهای محسوستری منجر شوند.
در مجموع، آنچه در معاملات سهشنبه ۲۸ بهمن مشاهده شد، نه یک جهش نگرانکننده، بلکه سیگنالی آرام از تغییر تدریجی سطح تعادلی نرخ ارز رسمی بود؛ تغییری که اگرچه در کوتاهمدت کمدامنه به نظر میرسد، اما در صورت تداوم، میتواند بر تصمیمگیری فعالان اقتصادی، بازار سرمایه و حتی سیاستگذاریهای آتی دولت اثرگذار باشد.
