ازدواج پیچیده ترین مراوده اجتماعی

وحید حاج سعیدی

عصر جدید را می توان عصر تغییرات و تحولات در بسیاری از مقولات و مناسبات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی علمی نامید. در واقع ساختار شکنی و تنوع یکی از مشخصه های بارز زندگی در عصر جدید می باشد که این چالش جدید با وجود داشتن آثار و تبعات مثبت از برخی جهات، خود باعث بروز گرفتاری ها و مشکلات عدیده نیز شده است.

به عنوان مثال پر رنگ شدن برخی رویکرد ها و تفکرات نظیر گرایشات ماتریالیستی در جامعه باعث شده است لذت جویی به یک اصل اساسی در زندگی افراد بدل شود و بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران نیز در برنامه ها، نوشته ها، سمینار ها و … دائم از حال خوب و لذت بردن از زندگی دم می زنند و سایر نیاز های اجتماعی و عاطفی نوع بشر را نادیده می گیرند.

بدون شک لذت جویی یک بخش از نیازهای اجتماعی بشر است و اگر فرد تمام تلاش و حواس خود را معطوف کسب لذات دنیوی کند، نه تنها به سر منزل مقصود نخواهد رسید بلکه در این نگرش تنها مسیر پوچ گرایی و نهیلیسم را ریل گذاری خواهد کرد.

اما در میان مراودات اجتماعی ازدواج یکی از پیچیده ترین تعاملات بشری در همه اعصار و دوران بوده و هست. کارکرد های عاطفی، جنسی، اجتماعی، اخلاقی و روانی ازدواج آن را در زمره یکی از حیاتی ترین و اصولی ترین مراودات جامعه بشری قرار داده است تا جایی که بسیاری از کارشناسان علوم اجتماعی از ازدواج سالم به عنوان زیر بنای یک جامعه سالم یاد می کنند.

ازدواج سالم را می توان سر منشا بسیاری از تحولات اجتماعی نظیر ازدیاد نسل، خلق خانواده، حمایت مادی و معنوی از همنوع، تکامل فردی و اجتماعی و … قلمداد کرد. در واقع ارتباط جسمانی، تخالف جنسی، پایایی و قرارداد اجتماعی، چهار خصلت اساسی ازدواج محسوب می شوند که هر کدام از این موارد نقشی سازنده و اثر گذار در تعاملات جوامع انسانی ایفا می کنند.

علی رغم تفاوت های ظاهری در بین ملل و اقوام، مقوله ازدواج و تشکیل خانواده در همه ادیان و فرهنگ ها، امری طبیعی و رایج تلقی می شود و فصل مشترک همه اقوام و ملیت ها به شمار می رود. در حقیقت بنیان جامعه بر اساس موقعیت و ساختار خانواده ها قوام و دوام می یابد و اگر خانواده ها دارای ساختار بی عیب و محکمی باشند، بدون شک گرایش جامعه نیز به سمت هنجاری ها و تبری از ناهنجاری ها خواهد بود.

اولین گام در تشکیل خانواده نیز ازدواج می باشد. ازدواج همچنین در تکامل شخصیت فردی و اجتماعی افراد، مسئولیت‌پذیری، بهداشت روانی و کاهش رفتارهای مخرب اجتماعی نقش بسزایی دارد. اما با وجود تعدد کارکرد های مثبت و تاثیر گذار ازدواج ، در عصر حاضر به دلیل تغییر نگاه افراد به این مقوله و پررنگ تر جلوه دادن بحث لذت جویی، ارج و منزلت ازدواج در برخی مواقع از خرید یک دست پوشاک نیز پائین تر آمده است و زوجین به آسانی شمردن یک تا ده آتش جدایی از یکدیگر را باد می زنند.

چرا که تنوع اساس و پایه لذت جویی است و اگر نگاه فرد به مقوله ازدواج لذت جویی صرف باشد، صدای خرد شدن پایه های چنین ازدواجی را می توان از همان روزهای اول ازدواج شنید!

امید که در دنیای جدید بتوانیم مانع از فروپاشی ساختارها و کارکرد های ازدواج باشیم و همچنان شاهد کارکرد های مثبت عاطفی، جنسی، اجتماعی، اخلاقی و روانی آن در جامعه باشیم.