استراتژی روباه یا خارپشت در کسب و کار 

دکتر حسین چناری؛ مشاور کسب‌وکارهای آموزشی

روباه یا خارپشت؟ استراتژی شما در برابر مشکلات چیست؟ آیا مانند روباه همه راه‌های حل یک مسئله را به کار می‌برید یا مانند خارپشت تنها یک راه مهم را برای تضمین بقای خود در نظر دارید. بیایید با هم این موضوع را بررسی کنیم.

داستان معروف روباه و خارپشت

در داستان روباه و خارپشت دو حیوان با ویژگی‌های متفاوت با یکدیگر روبرو می‌شوند. روباه، حیوانی زیرک و حیله‌گر است و همیشه به دنبال فرصتی برای شکار خارپشت است. خارپشت، حیوانی ساده و بی‌تکلف است و همیشه از خودش دفاع می‌کند.

روزی روباه، در حال گشت و گذار در جنگل، خارپشت را می‌بیند. روباه بلافاصله نقشه‌ای می‌چیند تا خارپشت را شکار کند. او شروع به تعریف کردن داستان‌های شیرین و جذاب برای خارپشت می‌کند. خارپشت که از شنیدن داستان‌های روباه لذت می‌برد، کم‌کم حواسش پرت می‌شود. روباه این فرصت را غنیمت می‌شمارد و به سمت خارپشت حمله می‌کند.

خارپشت که متوجه حمله روباه می‌شود، سریعاً خود را به شکل یک توپ در می‌آورد. روباه که با این صحنه روبرو می‌شود، دست و پایش را گم می‌کند. او نمی‌داند که باید چه کار کند. خارهای خارپشت، بدن روباه را می‌خراشد و او را مجبور می‌کند که فرار کند.

این داستان، استعاره‌ای از دو نوع استراتژی در کسب و کار است. در تحلیل کسب و کار، می‌توان از داستان روباه و خارپشت برای بررسی استراتژی‌های مختلف کسب و کارها استفاده کرد. برای مثال، یک کسب و کار می‌تواند از استراتژی پیچیده و حیله‌گرانه برای جذب مشتریان جدید استفاده کند. این استراتژی ممکن است در کوتاه‌مدت موفق باشد، اما در دراز‌مدت، ممکن است باعث نارضایتی مشتریان شود.

یک کسب و کار دیگر می‌تواند از استراتژی ساده و بی‌تکلف برای ارائه محصولات و خدمات با کیفیت بالا استفاده کند. این استراتژی ممکن است در کوتاه‌مدت ساده به نظر برسد، اما در دراز‌مدت، ممکن است باعث موفقیت کسب و کار شود.

در نهایت، انتخاب استراتژی مناسب برای یک کسب و کار، به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله نوع کسب و کار، اهداف کسب و کار و شرایط بازار. با این حال، داستان روباه و خارپشت می‌تواند یک منبع مفید برای کسب و کارها باشد تا در انتخاب استراتژی مناسب خود، دقت بیشتری داشته باشند.

خارپشت کسب وکار خود را بشناسید

از خصوصیات بارز روباه حیله‌گری است. او برای دستیابی به شکار از انواع روش‌های فریبنده استفاده می‌کند. در مقابل، خارپشت در زمان خطر تنها از یک روش استفاده می‌کند و آن هم تبدیل کردن خود به یک توپ خاردار است تا بدینوسیله بقای خود را تضمین کند و همواره روباه در شکار این موجود ضعیف ناتوان است. از این روش در کسب و کار با عنوان مفهوم خارپشتی یاد ‌می‌کنند. جیم کالینز در کتاب خود باعنوان، خوب به عالی به مفاهیم ذیل اشاره دارد:

در چه زمینه‌ای می‌توانیم بهترین باشیم؟

ممکن است در زمینه‌ای مهارت داشته ولی نتوانیم در آن به بالاترین سطح ممکن برسیم؛ یا مهارت لازم را نداشته ولی بتوانیم در آن به بهترین شکل بدرخشیم.

عامل حرکت موتور اقتصادی ما چیست؟

انتخاب راهکار هوشمندانه که بیشترین فایده را با کمترین آورده تضمین کند.

به چه کاری علاقه داریم؟

کسب وکارهای موفق، اهداف و استراتژی‌های خود را بر پایه درک واقعی از علایق و توانمندی‌های خود بنا می‌کنند. اما کسب وکارهای معمولی اهداف و استراتژی خود را بر مبنای اعتماد به نفس کاذب، یا صرفاً گزینه‌ها و موقعیت‌های در دسترس پایه‌ریزی می‌نمایند.

گرچه سؤالات فوق ساده به نظر می‌رسند اما پاسخگویی به آن‌ها فوق‌العاده سخت است.

سؤال اول «انگیزه» ما را می‌سنجد.

سؤال دوم به سراغ «مهارت» ما می‌رود.

سؤال سوم نحوه ایجاد نقطه اشتراکی بین انگیزه و مهارت را بیان می‌کند.

مفهوم خارپشت بدین معناست که در کسب و کار خود مهارت و اشتیاق لازم را دارا باشید و در مسیر دستیابی به اهداف، رویکرد مشخص را انتخاب و بر روی آن تمرکز کنیم. چرا که صرف انرژی و وقت روی مسائل مختلف، ما را از مسیر اصلی دور می‌کند.

تفاوت روباه و خارپشت در همین موضوع نهفته است، روباه همه راه‌های شکار را استفاده می‌کند اما خارپشت تنها یک راه مهم را برای تضمین بقای خود به کار می‌گیرد.

معامله‌گر روباه چه خصوصیاتی دارد؟

روباه در بورس، بسیاری از روش‌ها و تحلیل‌ها را به‌طور هم‌زمان دنبال و استفاده می‌کند. بورس را با تمام پیچیدگی که دارد قبول می‌کند. او به‌گونه‌ای پراکنده و متفرق، بسیاری از روش‌های معاملاتی را در پیش می‌گیرد. هرگز تفکر خود را روی یک سیستم و استراتژی کلی متمرکز نمی‌کند.

به همین دلیل هر روز به دنبال روش‌ها و تحلیل‌های جدید و عجیب‌وغریب می‌گردد. پس از اولین شکست دوباره مسیر خود را عوض کرده، به دنبال روش‌های دیگر می‌رود و همیشه سردرگم و گیج به مسیر خود ادامه می‌‌دهد تا جایی که سرمایه زیادی را از دست می‌‌دهد.

معامله‌گر خارپشت چه ویژگی‌هایی دارد؟

این در حالی است که خارپشت بازار پیچیده بورس را تا حد یک استراتژی سازمان‌یافته ساده می‌کند. یک سیستم یا استراتژی ابتدایی که همه‌چیز را یکپارچه و منسجم کرده و هدایت می‌کند.

بازار بورس هرقدر که پیچیده باشد، یک خارپشت تمام چالش‌ها و تنگناها را، درواقع تقریباً به‌گونه‌ای ساده‌انگاران، خلاصه کرده و به یک استراتژی معاملاتی ساده تبدیل می‌کند. ازنظر یک خارپشت، هر چیزی که تا اندازه‌ای به استراتژی او در بورس مربوط نباشد، یک موضوع بی‌ربط است. در نتیجه به دنبال آن نمی‌‌رود. به همین سادگی.