شنبه, 12 مرداد 1398 ساعت 09:23
کد خبر: 59582

اطلاعات تکميلي

  • دولت بر آرایش پول ملی پافشاری می کند؛

حذف صفر از صورت ریال

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

فهیمه ملک محمدی

عصراقتصاد: چند سال پیش یعنی اواسط دهه 80 حذف سه صفر از پول ملی برای اولین بار رسانه‌ای شد. در آن زمان گروهی از کارشناسان موضع‌گیری منفی کردند و گفتند این امر در شرایط موجود (دهه 80) به نفع کشور نیست، چرا که اقتصاد به جهت تحریم در مسیر تنزل است. هزینه چاپ اسکناس هم دلیل دیگری بود که منتقدان مطرح می‌کردند. گروهی دیگر هم در برابر این اتفاق یعنی حذف سه صفر روی خوش نشان دادند و گفتند این مهم باعث کاهش تورم خواهد شد و ارزش پول ملی هم حفظ می‌شود. برخی دیگر معتقد بودند اجرای این برنامه بالغ بر یک میلیارد تومان هزینه دارد.

اما هیات دولت در جلسه چهارشنبه ۹ مرداد ۹۸ به ریاست حسن روحانی رئیس جمهور، لایحه پیشنهادی بانک مرکزی مبنی بر تغییر واحد پول ملی از ریال به تومان و حذف چهار صفر را به تصویب رساند. در واقع، آنچه که دولت را ترغیب به تصویب این لایحه کرده، حفظ کارایی پول ملی، تسهیل و بازیابی نقش ابزار های پرداخت نقد در تبادلات پولی داخلی و هماهنگی با آنچه در فرهنگ و عرف جامعه درباره واحد پول ملی رواج یافته، بوده است.
در عین حال، دولت کاهش هزینه چاپ و نشر اسکناس و سکوک و نیز رفع مشکلاتی از قبیل استفاده از ارقام بزرگ در مبادلات ساده روزمره، معضلات شمارش و حمل حجم بالای اسکناس و سکه و خارج شدن مسکوکات از چرخه مبادلات اقتصادی کشور، از دیگر اهداف لایحه یاد شده، اعلام کرده است.
واقعیت اما آن است که به این زودی ‌ها، اتفاقی مبنی بر حذف چهار صفر از پول ملی رخ نخواهد داد و آن گونه که مقامات بانک مرکزی می‌گویند، باید مقدمات کار فراهم شود واین موضوع به این زودی ها عملیاتی نخواهد شد.
البته این موضوع در دی ماه سال گذشته نیز مجدد در دولت بررسی و مصوب شده بود اما همان زمان مقرر شده بود بانک مرکزی بررسی بیشتری روی موضوع انجام دهد. در آن مقطع زمانی، رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرده بود که این موضوع ، تنها کار بانک مرکزی نیست و پس از تصویب در دولت، باید مصوبه مجلس را بگیرد.
براین اساس،  مصوبه دولت فعلا قرار نیست تغییر جدیدی را بر روی واحد پول ملی یا تعداد صفرهای آن ایجاد کند.
عبدالناصر همتی دی ماه سال گذشته پس از داغ شدن نقد و نظرها پیرامون حذف صفر از پول ملی گفته بود: حدف چهار صفر، پیشنهادی برای تسهیل امور است تا برخی از هزینه‌ ها را کاهش داده و ارتباط پول ملی کشور با ارز های بین ‌المللی را متناسب کند؛ این در حالی است که رابطه پول ملی ایران با ارز های خارجی، نیاز به اصلاح دارد و نرخ مبادله پول ملی ما با سایر ارز ها خیلی بالا است.
البته رئیس کل بانک مرکزی دی ماه سال گذشته اعلام کرده بود که این بانک، پیشنهادات خود در رابطه با تغییر واحد پول ملی را به دولت اعلام کرده و باید بررسی ‌های لازم از سوی دولت صورت گیرد، بنابراین به نظر می‌ رسد این مصوبه دولت، مبتنی بر طرح پیشنهادی بانک مرکزی در گذشته بود و اتفاق جدیدی رخ نداده است.
همان گونه که رئیس کل بانک مرکزی هم پیشتر تاکید کرده است، حذف چهار صفر از پول ملی موضوعی ظاهری و اسمی است و اجرای این فرآیند بعد از اینکه در مجلس هم تصویب شود، از نظر قانونی به مقررات، تغییرات ، اصلاحات و بررسی های زیادی نیاز دارد و از این جهت به نظر می ‌رسد که از زمان تصویب در مجلس، اجرای آن دو سال طول بکشد.
در این باره عباس شاکری استاد اقتصاد دانشگاه علامه معتقد است: هدف از حذف صفر چیست؟ اضافه یا کم کردن صفر در شرایط امروز هیچ فایده‌ای ندارد. مردم زمانی آرامش پیدا می‌کنند که قیمت ‌ها متناسب با درآمد شان تغییر کند نه مثل امروز که 70 درصد قدرت خریدشان کم شده است .

با حذف صفر ساده سازی عددها صورت می گیرد

همچنین محمدرضا پور ابراهیمی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به مصوبه هیئت دولت درباره حذف 4 صفر از پول ملی تصویب شد، گفت: از روز نخست که بحث حذف یک صفر مطرح شده بود، پیشنهاد شد که 4 صفر حذف شود چراکه با توجه به  هزینه های سنگین حذف صفرها، این اقدام منطقی تر است.
 نماینده مردم کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه با حذف 4 صفر از پول ملی نحوه محاسبه ساده تر می شود، افزود: با این اقدام، تمام محاسبه های بخش حسابداری تغییر یافته و اسناد و مدارک عوض می شود.
وی ادامه داد: با حذف 4 صفر ساده سازی عدد ها صورت می گیرد و تقریبا محاسبه عددها آسان تر می شود، بر این اساس مجلس با حذف 4 صفر موافق بوده و در طرح بانکداری به آن توجه کرده است.
پور ابراهیمی با بیان اینکه حذف چهار صفر از پول ملی در راستای امور ثبتی و حسابداری است و نگهداری حساب ‌ها را راحت ‌تر خواهد کرد، تاکید کرد: با حذف 4 صفر از پول ملی مراودات بورس و شبکه بانکی کشور ساده سازی می شود و این اقدام برای کشور مفید خواهد بود.

لایحه حذف 4 صفر باید به مجلس ارسال شود

وی با اشاره به تبدیل ریال به تومان در مراودات روزمره، افزود: حذف 4 صفر که در هیئت دولت به تصویب رسیده باید به مجلس ارسال و پس از بررسی و تصویب اجرایی شود.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، تصریح کرد: با توجه به کاهش ارزش پول در سال‌ های گذشته حتما باید اصلاح اعداد و ارقام در دستور کار قرار بگیرد.

کارشناسان چه می گویند

در این باره محمد شریفی اقبال کارشناس مسائل اقتصادی ، با بیان اینکه حذف چهار صفر از واحد پولی کشور نمی‌تواند عملکرد ضعیف دولت در اقتصاد را پنهان کند، اظهار کرد: اعمال تغییرات در واحد پولی به منظور بهبود عملکرد اقتصادی مانند این است که یک دانش‌آموز نمره ۶ را کسب کرده باشد اما برای اینکه عملکرد خود را خوب نشان دهد یک خط کنار آن بکشد و آن نمره ضعیف را به ۱۶ تبدیل کند.
وی با اشاره به تاثیرات تصمیم جدید دولت بر تعویض دفترهای حسابرسی، این تاثیرات را بسیار اندک توصیف و اضافه کرد: برای حذف چهار صفر از پول ملی دولت مجبور است حجم عظیمی از اسکناس‌ ها، سکه ‌ها و دیگر اوراق بهادار فعلی را تعویض کند که این مساله خود می‌تواند بار مالی زیادی را بر دولت تحمیل کند.

حذف صفر می‌تواند گرانی دلار را کم‌رنگ کند

این کارشناس مسائل اقتصادی همچنین به اثرات مثبت تصمیم جدید دولت در صورت اجرایی شدن آن هم اشاره کرد و گفت: واقعیت این است که ریال فعلی به دلیل تعداد بالای صفرهایی که دارد در اقتصاد جهانی وجه چندان خوبی ندارد چرا که این تعداد بالای صفرها در واحد پولی هر کشوری می‌ تواند باعث بی ‌اعتباری آن واحد پولی شود.
شریفی اقبال همچنین به تاثیرات روانی تغییر واحد پولی روی بازار ارز هم اشاره کرد و گفت: تصور کنید لایحه دولت تا چند ماه دیگر به قانون تبدیل شود آنگاه یک کارمند به طور متوسط حدود ۳هزار تومان حقوق خواهد گرفت و دلار نیز ۱۲ تومان خواهد بود؛ در آن صورت قیمت بالای دلار چندان بزرگ جلوه نمی‌کند و این می‌ تواند به لحاظ روانی هراس از گرانی دلار را کاهش دهد.

با حذف صفر تورم کنترل می شود؟

در این زمینه، داریوش روزبهانی به مصوبه حذف چهار صفر از پول ملی و نیز تاثیر آن اشاره و بیان کرد: اجرای چنین تصمیمی نمی‌تواند تاثیر چندانی را در ثروت، دارایی افراد و همچنین قیمت سهام فعالان بازار در بورس داشته باشد.
وی ادامه داد: این نکته مهم را نباید فراموش کرد که فقط دولت ‌هایی می توانند چنین تصمیم را اجرایی کنند که مطمئن هستند با این اقدام موج تورمی کنترل می‌شود؛ با این حال شواهد موجود نشان می‌دهد که ایران هم اکنون از نظر تاریخی در چنین موقیعیتی قرار ندارد.
روزبهانی اظهار داشت: بانک مرکزی و دولت تصمیم برای حذف صفر از پول ملی را برای دستیابی به دو نکته مهم مانند مهار تورم و نزولی کردن نرخ بهره در دستور کار خود قرار داد.
کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: دولت برای دستیابی به چنین مسایلی باید علاوه بر جذب سرمایه‌گذار خارجی اقدام به ایجاد پیوند مابین اقتصاد ملی و اقتصاد بین‌المللی کند.
وی با بیان اینکه حدود ۲ ماه گذشته شورای پول و اعتبار عملیات بازار باز را مورد تصویب قرار داد، گفت: این موضوع می ‌تواند جزو شاخص ‌هایی باشد که سبب افزایش عمق بازار بدهی و کاهش نرخ بهره شود، در این زمینه در چند وقت گذشته اتاق معاملات باز هم راه اندازی شد.
روزبهانی خاطرنشان کرد: اگر دولت فقط تصمیم به حذف چهار صفر از پول ملی را داشته باشد این موضوع می‌تواند یک اقدام بی‌ تاثیر در اقتصاد کشور باشد و موجب ایجاد موج جدید تورم خواهد شد اما اگر هدف دولت افزایش عمق بازار بدهی همزمان با نزولی شدن نرخ بهره و کنترل تورم باشد نتیجه این اقدام تاثیرگذار می ‌تواند بهبود وضعیت اقتصاد ایران باشد.
این کارشناس بازار سرمایه به راه اندازی بازار متشکل ارزی اشاره و بیان کرد: نرخ برابری ریال در برابر دلار که از طریق بازار متشکل ارزی مدیریت می‌ شود از مسیر نرخ بهره عبور می‌کند؛ اگر دولت بتواند نرخ بهره را نزولی کند می توان راه‌ اندازی بازار متشکل ارزی را موفقیت آمیز دانست اما اگر وضعیت همانند روند کنونی باشد قیمت دلار از کنترل خارج می‌ شود و دیگر وجود و یا عدم وجود چنین بازاری در کشور فرق نمی‌کند.

تاثیری بر تورم ندارد

مرتضی سامتی، استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان ، در مورد تاثیرات حذف چهار صفر از پول ملی گفت: ‌در اقتصاد مفهومی به نام قیمت ‌های نسبی داریم و با توجه به این قیمت ‌های نسبی اساسا حذف صفر از صورت یا مخرج کسر اثر قابل توجهی نخواهد داشت. شاید بحث ساده ‌سازی عملیات حسابداری منظور باشد اما اثربخشی قابل توجهی در اقتصاد نخواهد داشت و در کشورهایی که این اقدام را انجام دادند نیز اثر بخشی مطلوبی نداشته است
وی ادامه داد: می‌توان تاثیر این موضوع را از جنبه روانی بر روی قیمت ‌هایی که سه یا چهار دهه اخیر 1300 تا 1400 برابر شده‌ اند مثبت ارزیابی کرد.
این استاد دانشگاه اصفهان در مورد تاثیر این سیاست‌ بر شاخص تورم گفت: با حذف صفر از پول ملی نمی‌توان تورم را کنترل کرد بلکه آن بستگی به افزایش قدرت خرید مردم و افزایش عرضه کالا و کنترل تقاضا دارد. مثلا با حذف چهار صفر از پول ملی همان اندازه که از حقوق کارمند حذف می ‌شود از قیمت کالایی مانند مرغ نیز حذف می‌ شود بنابراین هیچ اتفاقی نمی‌افتد.

در خوشبینانه‌ ترین حالت، سیاست خنثایی خواهد بود

کامران ندری کارشناس پولی و بانکی با بیان اینکه این سیاست تاثیر آنچنانی نخواهد داشت، گفت: به نظر من در شرایط کنونی ضرورت زیادی برای این سیاست وجود نداشت و البته اثر منفی هم ندارد. در مجموع بستگی به برداشت مردم دارد و به نظر بنده در خوشبینانه‌ ترین حالت سیاست خنثایی خواهد بود.

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395