سه شنبه, 26 شهریور 1398 ساعت 08:27
کد خبر: 61709

مالیات به جای یارانه

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

علی پاکزاد

مالیات و یارانه یک رویکرد اصلی در اقتصاد بخش عمومی دارند و آن هم کاهش شکاف طبقاتی و اصلاح نظام توزیع درآمد است. در ساختارهای مختلف اقتصاد نیز بر همین مبنا از هریک از این دو ابزار استفاده می شود. به طور مثال در برخی از کشورها حجم بالای مالیات اخذ و در مقابل با ارایه گسترده خدمات اجتماعی سطح رفاه عمومی را مدیریت می کنند و در گوشه ای دیگر ساختارهای اقتصادی با کمترین میزان یارانه و مبتنی بر مالیات بر درآمد هدایت شده و حداقل های رفاه اجتماعی را تامین می کنند.

اما در ایران از یکسو به دلیل ناکارآمدی نظام مالیاتی و آشفتگی کل ساختار اقتصاد کشور در سوی دیگر، شاهد این معضل هستیم که دولت برای تامین منابع خود به فروش دارایی های سرمایه ای مانند نفت و منابع طبیعی اقدام می کند و برای تامین رفاه نیز مجبور به پرداخت یارانه های گوناگون از همین محل است. برای پایان دادن به این وضعیت که سالهاست مانند یک مدار بسته اقتصاد کشور را در خود سرگردان کرده، نیاز است نظام مالیات اصلاح شود. ولی سئوال اینجاست که این اصلاح می تواند شامل نظام یارانه ای نیز باشد؟ یعنی نظام مالیاتی به گونه ای ساماندهی شود که نتیجه آن کاهش شکاف طبقاتی و بی نیاز بودن کشور از تخصیص یارانه ها باشد؟
در پاسخ به این سئوال باید گفت بله، از زاویه نگاه کارشناسان نظام مالیاتی می تواند ضمن تامین هزینه های دولت به گونه ای هدایت شود که نتیجه آن تضمین حداقلهای رفاه اجتماعی و کاهش شکاف درآمدی و طبقاتی باشد.
در سالهای اخیر در ایران شاهد پوست اندازی نظام مالیاتی هستیم، اقداماتی که زمانی به نظر عملی نبود به مرور در ساختار اقتصادی ایران عملی شده اند از جمله مباحثی مانند مالیات بر ارزش افزوده که با وجود انتقادات بسیاری که به آن وارد است تحولی جدی در نظام مالیاتی کشور ایجاد کرده است و می توان امیدوار بود با برداشته شدن گام های بعدی در زمینه تکمیل و اصلاح نظام مالیاتی شاهد یک ساختار کارآمد در این بخش باشیم.
اما اگر قصد این است که در این مسیر اقتصاد ایران از یارانه های مستقیم و غیر مستقیم نیز بی نیاز شود باید مبحث مالیات بر درآمد را به صورت جدی در این نظام دنبال کنیم. هدفی که به نظر می رسد پایه ریزی نظام مالیاتی به آن توجه ویژه دارد ولی به هر دلیلی از بیان آن پرهیز می شود.
در صورتی که ساختار مالیات هوشمند که تمامی تراکنش های مالی در اقتصاد کشور را پوشش می دهد به مرحله اجرا گذاشته شود به طور حتم می توان از آن طریق مالیات بر درآمد را با کمترین میزان خطا به کل جامعه ایران تعمیم داد و از این طریق مالیات اخذ شده را بر مبنای کسب واقعی درآمد افراد محاسبه کنیم و هرچه درامد افزایش پیدا می کند میزان مالیات اخذ شده را افزایش و در مراتب پایین درآمدی با لحاظ کردن معافیت های مالیاتی در عمل شکاف درآمدی را مدیریت کرد و به حتی اگر در این ساختار نیازی به تخصیص یارانه به خانوارها احساس شود هم می تواند دقیق تر صورت گیرد و هم می توان مطمئن بود کمترین میزان یارانه در چنین شرایطی به دولتها تحمیل خواهد شد زیرا در عمل به جای هرنوع پرداخت انتقالی دولت ها از محل معافیت ها یا مشوق های مالیاتی یارانه مربوطه را در سبد درآمدی افراد لحاظ می کنند. سوی دیگر این روند نیز کاهش هزینه های توزیع یارانه است که در عمل با چنین ساختاری از فهرست هزینه های ضروری دولتها خارج خواهد شد.
روندی که در حال حاضر در حال پیگیری است، یعنی اصلاح نظام مالیاتی باید با جدیت پیگیری شود، وجود ایرادات در آن محرز است و باید آنها را رفع کرد ولی نباید آنرا متوقف کرد و البته باید امیدوار بود بعد از رفع معضلات درآمدی دولت که بخش عمده آن ناشی از تحریم هاست، تقویت نظام مالیاتی به فراموشی سپرده نشود، مانند آنچه در سالهای قبل بارها اتفاق افتاده است.

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395