چهارشنبه, 04 دی 1398 ساعت 09:30
کد خبر: 65621

باتلاقِ سود مرکب برای تولیدکنندگان

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

مائده شیرپور

عصر اقتصاد: سود مرکب و بدهی انباشت شده، دادن تسهیلات به واحد‌های تولیدی را به باتلاقی برای کارفرمایان و صاحبان واحد‌های تولیدی تبدیل کرده است. هر چند مدیران بانک‌ها بارها و بارها اعلام می‌کنند که کارخانه‌ای یا واحد تولیدی مشغول به فعالیتی را برای نپرداختن قسط و جریمه تسهیلات مالک نشده‌اند اما کافی است در سامانه اموال مازاد بانک‌ها جست‌و‌جو کنید چندین و چند کارخانه در شهر‌های مختلف کشور برای خرید پیدا خواهید کرد!

به دنبال طرح این موضوع که بانک‌ها باید از بنگاه‌داری خارج شوند، آنها موظف شدند، اموال و دارایی‌های مازاد خود را بفروشند. مجموع این اموال و دارایی‌ها به حدود۱۰۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد و در مرحله نخست قرار است ۱۷ هزار میلیارد تومان از این اموال به فروش برسد. از این منظر که قرار است بالاخره بانک‌ها دست از بنگاه‌داری بردارند و به رسالت واقعی خود برگردند، اتفاق خوبی رخ داده است، اما وقتی کمی در ماجرا ریز شویم سوالاتی برای‌مان پیش می‌آید: این اموال و دارایی‌ها از کجا آمده؟ آیا با فروش حدود یک‌پنجم اموال و دارایی‌های مازاد بانک‌ها در آینده نزدیک شاهد کاهش حجم آنها خواهیم بود؟
واقعیت این است که بانک‌ها به دلیل معوقات بانکی، کارخانه‌ها و کارگاه‌های تولیدی را بلعیده، کارفرمایان را خانه‌نشین و کارگران را بیکار کرده‌اند. البته در یکی دو سال اخیر تلاش شده جلوی این روند گرفته شود. از طرفی مسئولان، از جمله مسئولان قضایی، تاکید می‌کنند نباید کارخانه‌ای را به بهانه معوقات بانکی بست و از طرف دیگر مجلس قانونی را گذرانده که با اجرای آن تسویه معوقات بانکی تسهیل می‌شود. با این همه و حتی اگر خوش‌بینانه تصور کنیم که فعلا روند جانشینی تملیک کارخانه‌ها و کارگاه‌های تولیدی موقتا متوقف شده، اما روند انباشت بدهی وجود دارد و علاوه بر آن کارخانه‌های تعطیل شده به دلیل جانشینی تملیک در بسیاری از نقاط کشور در حال خاک خوردن هستند.
بلایی که تسهیلات بانکی سر بنگاه‌های تولیدی آورده‌اند وحشتناک است. در سال‌های اخیر بانک‌ها موظف شده‌اند بخشی از تامین مالی واحد‌های تولیدی را برعهده بگیرند. براساس لایحه بودجه‌ای که دولت به مجلس تقدیم کرده، این روند در سال آینده نیز ادامه دارد و حتی شرایط ممکن است بدتر هم بشود. بررسی لایحه بودجه سال ۹۹ نشان می‌دهد که سهم منابع نظام بانکی در تامین مالی بودجه از سهم نفت نیز بیشتر شده است. قاعدتا بخشی از این منابع باز هم به صورت وام به کارفرمایان و صاحبان مشاغل خرد و متوسط داده می‌شود؛ کارفرمایانی که همین حالا هم زیر بار سود بالای بانکی کمر خم کرده و کار بسیاری از آنها به ورشکستگی کشیده است. داستان از این قرار است که وضعیت بد اقتصادی باعث شده بسیاری از واحد‌های تولیدی با مشکل تامین نقدینگی مواجه شوند.
به دنبال مشکلاتی که معوقات بانکی برای واحد‌های تولیدی به وجود آورد، دادستان کل کشور گفت: هرچند بانک‌ها به دلیل اینکه پول مردم دست‌شان است حق دارند اما تعطیلی نباید اتفاق بیفتد؛ بلکه باید به نحوی مشکلات حل شود.
یک کارفرما می‌گوید: «معوقات بانکی کارفرما باعث می‌شود او مشمول سود مرکب شده و با بدهی انباشته شده‌ای رو‌به‌رو باشد. وقتی او نمی‌تواند این بدهی را پرداخت کند بانک سراغ مصادره اموال او می‌رود. معمولا اینطور است که بانک اول اموال سهل‌الوصول‌تر مانند خانه و زمین را مصادره می‌کند و در مرحله بعد به کارخانه یا کارگاه فرد می‌رسد. در واقع وام دریافتی که فرد با هدف رونق کسب و کارش دریافت کرده او را به باتلاق بدهی‌های انباشته کشیده و از هستی ساقط می‌کند. کارخانه‌های بزرگ بدهی دارند، بازهم وام می‌گیرند و کسی هم سراغ ضبط اموال‌شان نمی‌شود. این بنگاه‌های کوچک و متوسط هستند که در چرخه وحشتناک مصادره اموال قرار می‌گیرند. بانک هم بعد از مصادره کارخانه معمولا آن را تعطیل می‌کند و با قیمت کمی به فروش می‌گذارد.»
 

زنگ خطری که به صدا درآمده

پیدا کردن آمار دقیقی از کارخانه‌ها و کارگاه‌های در تملک بانک‌ها کار بسیار مشکلی است. آمار شفافی در این زمینه وجود ندارد و به دلیل اینکه هر روز ممکن است کارگاه یا کارخانه در تملکی واگذار شود و در مقابل هر روز هم ممکن است کارخانه یا کارگاهی به تملک بانکی درآید، نمی‌توان آمار و ارقام دقیق داد. با وجود این اظهارنظرات پراکنده‌ای وجود دارد. برای مثال اول تیر امسال معصومه مرادیان، مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد، بازرسی و امور حقوقی استانداری قزوین گفت: در ۶۸ واحد تولیدی استان به دلیل مشکلات ایجاد شده شاهد جانشینی بانک‌ها در این واحدها هستیم. در خراسان رضوی تعداد واحد‌های تولیدی در تملک بانک‌ها ۱۳۹ واحد اعلام شده، استاندار فارس در اردیبهشت امسال گفته بیش از ۶۰ بنگاه اقتصادی فارس به تملک بانک‌ها درآمده است، این رقم در اصفهان ۳۰۰ مورد اعلام شده و در البرز تا سال ۹۷، ۱۶۴ واحد بوده است. در مواردی مسئولان استانی اعلام کرده‌اند که برای مثال تعدادی واحد تملک شده را آزاد کرده یا هشدار داده‌اند که واحد‌های زیادی در آستانه جانشینی تملک هستند.
این اطلاعات جسته و گریخته شمایی کلی از وضعیتی به ما می‌دهد که کارخانه‌ها و کارگاه‌های تولید به دلیل دریافت وام بانکی گرفتار آن شده‌اند. آبان‌ماه امسال و متعاقب اعلام این خبر که قرار است بانک‌ها اموال و دارایی‌های مازاد خود را واگذار کنند، اعلام شد که ۱۴۰۰ واحد صنعتی تملک شده توسط بانک‌ها به چرخه تولید بازمی‌گردند. باتوجه به اینکه اموال و دارایی‌های عرضه شده کمتر از یک پنجم املاک و دارایی‌های مازاد بانک‌ها (۱۷ هزار میلیارد از ۱۰۰ هزار میلیارد) است، می‌توان تخمین زد که چه تعداد زیادی واحد تولیدی به هر دلیل از تملک صاحبان خود خارج و به بانک‌ها واگذار شده‌اند.
بیستم آذر امسال اعلام شد که مجمع تشخیص مصلحت نظام قانون تسهیل تسویه بدهی بدهکاران شبکه بانکی کشور را تصویب کرده است. هر چند این قانون چیز تازه‌ای نیست و در سال‌های گذشته هم به کرات شاهد آن بوده‌ایم که از بانک‌ها درخواست شده از دریافت سود مرکب چشم بپوشند، اما تا به مرحله تصویب برسد جنجال‌های زیادی را پشت سر خواهد گذاشت. کارفرمایان می‌گویند این سود مرکب است که برخی از تولیدکنندگان را به خاک سیاه نشانده و اگر بناست شعار حمایت از تولید و تولید‌کننده را محقق کنیم باید فکری به حال آن کرد.
دهم مهر امسال محمدرضا حسین‌زاده، مدیرعامل بانک ملی ایران هیچ واحد تولیدی به دلیل معوقات بانکی توقیف و تعطیل نمی‌شود، اما اگر به دلیل بروز اختلافات در گردانندگان واحد تولیدی یا تعطیلی تولید به هر دلیل فعالیت اقتصادی آن متوقف شود بانک برای جلوگیری از حیف و میل بیت‌المال آن موسسه را تملک می‌کند.
این گفته می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که هنوز هم روزنه‌ای برای بانک‌ها برای جانشینی تملیک وجود دارد. علاوه بر این طرح‌های موجود مانند تسهیل در تسویه بدهی که به تصویب مجلس رسیده، بیشتر موقتی هستند. باید روند‌ موجود متوقف شود، یعنی بساط سود مرکب برچیده شده و از طرف دیگر نرخ سود تسهیلات بانکی برای تولیدکنندگان پایین بیاید. در غیر این صورت با ریزش بیشتر مشاغل، روز به روز افراد بیشتری به لشکر عظیم بیکاران می‌پیوندند.

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395