چهارشنبه, 15 مرداد 1399 ساعت 08:49
کد خبر: 74309

«صندوق پروژه»؛ گزینه ضروری برای هدایت نقدینگی به سوی تامین مالی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

مدیرعامل بورس انرژی می‌گوید کافی نبودن مسیرهای انتقال نقدینگی به بخش‌های مولد باعث ‌شده است، نقدینگی جامعه به افزایش بی‌دلیل قیمت برخی سهم‌ها در بورس بینجامد که می‌تواند در آینده تبعات خطرناکی داشته باشد

صندوق‌های پروژه‌ یکی از انواع راه‌های تامین مالی است که گفته می‌شود می‌تواند بسیاری از مشکلات کشور را در این زمینه برطرف کند. جمع‌آوری سرمایه‌های خرد و ایجاد بستری برای تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام از مواردی است که با این صندوق‌ها می‌توان امیدوار به حل آن بود.

صندوق پروژه یک نهاد مالی است که بر اساس قانون اوراق بهادار تشکیل می شود و ایجاد آن منوط به اخذ مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار است.
سیدعلی حسینی، مدیرعامل بورس انرژی ایران معتقد است، این صندوق‌ها، صورتی که به درستی اجرایی شود، می‌تواند هم منافع سرمایه‌گذار و هم منافع دولت و بخش خصوصی را در تامین کند. او در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس درباره اینکه  چرا بورس انرژی به فکر استفاده از صندوق پروژه‌ها برای تامین مالی پروژه‌های مرتبط افتاده است، گفت: «تحریم‌های ظالمانه علیه کشور باعث شده است سرمایه‌گذاری و جذب منابع مالی در بخش انرژی با مشکل مواجه شود؛ ولی بخش انرژی برای جذب سرمایه همچنان جذابیت و پتانسیل بسیار بالایی دارد. در گذشته برای تامین مالی پروژه‌ها مخصوصا پروژه‌های حوزه انرژی راهکارهای محدودی وجود داشت و اوراق مشارکت تنها ابزار مستقیم جذب سرمایه‌های مردمی بود.
به گفته حسینی، انتشار اوراق مشارکت را معمولاً شرکت‌های بزرگ منتشر می‌کردند و در صورتی‌که پروژه‌ای از قبل وجود داشت، امکان استفاده از این روش برای تامین مالی وجود داشت.
مدیرعامل بورس انرژی افزود: یکی از اصلی‌ترین مشکلات این شیوه تامین مالی این بود که به صورت دقیق قابلیت رصد و پیگری نحوه و میزان هزینه‌کرد مبالغ سرمایه‌گذاری‌شده، وجود نداشت. به عبارت دیگر، مشخص نبود مبالغ پرداخت‌شده از سوی مردم چگونه در این پروژه صرف می‌شود و پروژه در چه مرحله‌ای قرار دارد. زمانی مشکل حادتر می‌شد که اصلا مشخص نبود این مبالغ جمع‌آوری‌شده که از فروش اوراق مشارکت برای یک پروژه خاص به دست آمده است، آیا در همان پروژه خاص هزینه می‌شود؟ مشکل آخر هم مربوط می‌شد به اینکه با پایان یافتن پروژه، سود مشارکت افراد که در این پروژه سرمایه‌گذاری کرده بودند، به درستی محاسبه و به آنها پرداخت نمی‌شد.
او ادامه داد: به همین دلایل در سازمان بورس به این نتیجه رسیدیم که باید یک نهاد مالی جدید ایجاد شود تا مشکلات سازوکار قبلی یعنی اوراق مشارکت را نداشته باشد و پس از بررسی‌های کارشناسی به نهاد صندوق پروژه رسیدیم. این صندوق‌ها می‌تواند به مشارکت واقعی مردم در سرمایه‌گذاری کمک کند و به همین دلیل در سازمان بورس ایده صندوق پروژه شکل گرفت و به دنبال آن اجرایی شد. اولین صندوق پروژه کشور نیز حدود سه سال پیش با نام صندوق پروژه «پرند مپنا» تشکیل شد و موضوع آن هم سیکل ترکیبی‌کردن نیروگاه پرند مپنا بود که اکنون به مراحل نهایی این پروژه نزدیک می‌شویم.
حسینی درباره ماهیت صندوق پروژه و چگونگی ایجاد آن اظهار کرد: صندوق پروژه یک نهاد مالی است که بر اساس قانون اوراق بهادار تشکیل می‌شود و ایجاد آن منوط به اخذ مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار است. در ساختار صندوق پروژه سعی شده است از ارکان مختلفی همچون مدیر، متولی، بازارگردان، حسابرس و غیره به منظور پوشش ریسک سرمایه‌گذاران استفاده شود.
او درباره اینکه آیا صندوق پروژه می‌تواند برای همه پروژه‌های کشور، چه در مراحل اولیه و چه در مراحل تکمیلی، تشکیل شود؟ گفت: از صندوق پروژه می‌توان اختصاصا برای تامین مالی یک پروژه خاص استفاده کرد. این مساله سبب خواهد شد جریان نقدی که وارد صندوق می‌شود، به طور مشخص به پروژه مربوط اختصاص یابد و کاملا نحوه هزینه‌کرد پولی که سرمایه‌گذاران می‌آورند، مشخص شود. ضمنا گزارش‌های مالی‌ای که برای صندوق پروژه تهیه می‌شود به‌طور کامل جریانات نقدی آن و پیشرفت مالی پروژه را نشان می‌دهد و همگان می‌توانند از آن کسب اطلاع کنند. در زمان اتمام پروژه هم یک استراتژی خروج کاملا مشخص نیز برای سرمایه‌گذاران پیش‌بینی شده است.
مدیرعامل بورس انرژی درباره مراحل راه‌اندازی یک صندوق پروژه گفت: مراحل راه‌اندازی این صندوق شامل دریافت موافقت اصولی تاسیس صندوق، دریافت مجوز تاسیس صندوق پروژه، دریافت مجوز فعالیت از سازمان بورس و اوراق بهادار، تاسیس شرکت پروژه، دریافت مجوز پذیره‌نویسی عمومی، درج نماد در بورس انرژی ایران و قیمت‌گذاری سهام شرکت پروژه است.

2 استراتژی پیش روی سرمایه‌گذاران برای خروج از صندوق پروژه

او درباره نحوه تعامل این صندوق‌ها با سرمایه‌گذاران چه در زمان اجرای پروژه و چه پس از اتمام پروژه اظهار کرد: استراتژی خروج در این صندوق‌ها  دو حالت دارد. استراتژی اول، اگر فردی که در این صندوق‌ها سرمایه‌گذاری کرده است و بخواهد هنگام پایان پروژه از این صندوق خارج شود، می‌تواند یونیت (واحد)‌هایی  را که در اختیار دارد، بفروشد و به پول نقد تبدیل کند؛ یعنی تسویه نقدی انجام دهد. یک نوع اختیار فروش تبعی در این صندوق‌ها تعبیه شده است که می‌تواند از این طریق تعداد واحدهای سرمایه‌گذاری خود را بفروشد. استفاده از این اختیار فروش تبعی می‌تواند هم در دورانی که این پروژه در حال اجراست در سررسیدهای مشخصی مثلاً یک سال بعد از پذیره‌نویسی و هم در دوره پایان پروژه انجام شود. در هر دوره‌ای که فرد بخواهد تسویه نقدی انجام دهد با حداقل منفعتی می‌تواند از این صندوق پروژه خارج‌ شود و سود سرمایه‌گذاری خود را دریافت کند.
حسینی افزود: استراتژی دوم هم سهامداری خریدار صندوق پروژه در شرکت سهامی عامی است که پس از اتمام پروژه تشکیل می‌شود. از این طریق واحدهای سرمایه‌گذاری تبدیل به سهام می‌شوند و خریدار می‌تواند پس از ورود این شرکت به بورس یا فرابورس سهام خود را به فروش برساند. به عبارت دیگر، با تمام‌شدن پروژه و به بهره‌برداری رسیدن آن، این پروژه به یک شرکت سهامی عام تبدیل می‌شود که پس از عرضه‌شدن سهام این شرکت در بورس یا فرابورس، دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق می‌توانند به میزان سرمایه‌گذاری انجام‌شده، سهامدار این شرکت سهامی عام شوند.
به گفته او، هر دو استراتژی برای افرادی که در این صندوق پروژه‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند، می‌تواند عایدی خوبی به همراه داشته باشد. به عبارت دیگر، جدایی مالکیت از مدیریت در دستور کار صندوق پروژه‌ها قرار گرفته است و در انتهای دوره تکمیل پروژه، افرادی که این واحدها را خریداری کرده‌اند،‌خود سهامدار می‌شوند یا واحدهای سرمایه‌گذاری را به بانی می‌فروشند. البته نقل و انتقال واحدها و درآمدهای صندوق نیز از مالیات معاف هستند.

مزیت‌های صندوق پروژه برای سرمایه‌گذاران

مدیرعامل بورس انرژی در پاسخ به اینکه صندوق پروژه‌ها چه ویژگی‌هایی دارد که مردم را به سرمایه‌گذاری ترغیب کند؟ تاکید کرد: کاهش زمان افزایش سرمایه، جدایی مالکیت از مدیریت، کنترل ریسک پروژه و جلوگیری از تسری ریسک پروژه به مالکان آن به دلیل وجود شخصیت حقوقی مستقل، افزایش شفافیت سرمایه‌گذاری در پروژه‌ها، وجود فرآیندهای تسویه پروژه‌ها، تخصصی‌شدن تأمین مالی پروژه‌ها با توجه به افزایش دانش تأمین مالی، افزایش نقدشوندگی و امکان تدوین استراتژی خروج از پروژه برای سرمایه‌گذاران، نیازنداشتن به وثایق رهنی، امکان تأمین مالی بدون در نظرگرفتن محدودیت‌های ترازنامه‌ای صاحبان پروژه، امکان بهره‌مندی از مزایای مالیاتی قانونی صندوق‌های سرمایه‌گذاری و معافیت مالیاتی برای نقل و انتقال واحدهای صندوق پروژه از مهم‌ترین مزایای تامین مالی از طرفین صندوق پروژه‌هاست.
او با توجه به ماهیت بلندمدت سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها، درباره ریسک‌هایی که می‌تواند برای سرمایه‌گذاران داشته باشد، گفت: تنها ریسک این صندوق‌ها که در اغلب سرمایه‌گذاری‌ها نیز می‌توان این ریسک را مشاهده کرد، بلندمدت‌بودن دوره سرمایه‌گذاری است. برای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت می‌توان از طریق خرید سهام، سرمایه‌گذاری انجام داد که باید در بورس و فرابورس، سهام شرکت‌ها را خریداری کرد. استراتژی دوم سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی است که در مرحله اجرای پروژه قرار دارند و هنوز به بهره‌‌برداری نرسیده‌اند و اصطلاحا در بازار اولیه قرار دارند؛ به عبارت دیگر، خرید واحدهای سرمایه‌گذاری در زمانی که این شرکت‌ها در حال پذیره‌نویسی‌اند. این نوع سرمایه‌گذاری طولانی‌مدت است. اجرای یک پروژه ممکن است 3 تا 5 سال یا 5 تا 7سال طول بکشد. صندوق پروژه از همین دست سرمایه‌گذاری‌ها ست. البته باید گفت این صندوق‌ها به تبع اینکه ریسک بالایی از نظر زمان اجرا دارند، می‌توانند به همان اندازه عایدی بیشتری نیز داشته باشند؛ چون افراد از ابتدای اجرای پروژه در آن شریک شده‌اند و در زمانی که این پروژه به اتمام برسد می‌توانند به بازدهی خوبی دست پیدا کنند که ریسک گفته‌شده را به طور کامل پوشش می‌دهد.
حسینی درباره اینکه صندوق‌های پروژه  چگونه می‌توانند وارد بازار سرمایه شوند و آیا برای ورود به بورس نیاز به تجدید ارزیابی دارند؟ تصریح کرد: ماهیت این پروژه‌ها پس از اتمام و عملیاتی‌شدن آنها تغییر می‌کند، یعنی از حالت دارایی به شرکت تبدیل می‌شوند، پس نیازی به تجدید ارزیابی ندارند. منابعی که وارد صندوق پروژه‌ها می‌شود، طی زمان اجرای این پروژه‌ها، تبدیل به ماشین‌آلات، تجهیزات، ساختمان و... می‌شوند. یعنی شرکت‌های سهامی خاص در قالب صندوق پروژه، بعد از بهره‌برداری به یک شرکت سهامی عام تبدیل می‌شوند.
مدیرعامل بورس انرژی افزود:‌ یکی از راهکارهای بسیار ضروری و تاثیرگذار در تامین مالی پروژه‌ها که کشور هم اکنون و در آینده نزدیک به آن نیاز مبرم دارد، همین صندوق پروژه‌هاست. ایجاد این صندوق پروژه‌ها می‌تواند بر فضای بازار سرمایه کشور نیز تاثیرگذار باشد. در کشور پروژه‌های نیمه‌تمام و نزدیک به اتمامی وجود دارد که در آینده نزدیک و با بهره‌برداری از آنها به شرکت‌های سودده و پربازدهی تبدیل می‌شوند و می‌توان بخشی از منابعی را که در حال واردشدن به بازار سرمایه است، از طریق این صندوق پروژه‌ها به بخش‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری اختصاص داد.
به گفته او، اکنون کافی نبودن مسیرهای انتقال صحیح نقدینگی به بخش‌های مولد و با ارزش افزوده بالا، باعث ‌شده است نقدینگی موجود در جامعه به افزایش بی‌دلیل قیمت برخی سهم‌ها در بورس بینجامد که می‌تواند در آینده تبعات خطرناکی داشته باشد.
مدیرعامل بورس انرژی تاکید کرد با صندوق‌های پروژه چند اتفاق خوب رخ خواهد داد: اولین اتفاق خوب این است که بازار سرمایه در تامین سرمایه پروژه‌ها نقش فعال‌تری خواهد داشت که هم مشکل شرکت‌ها را برطرف می‌کند و هم عمق بورس و بازار سرمایه رابیشتر خواهد کرد
او افزود: پروژه‌های بسیاری در کشور وجود دارد که با مشکل کمبود منابع مالی مواجه و به دلیل تامین‌نشدن منابع متوقف شده‌اند که می‌توان با تامین منابع مالی، اجرای پروژه‌ها را از سر گرفت و به مرحله بهره‌برداری رساند.
حسنی خاطرنشان کرد:  دولت دارایی‌های خوبی دارد که می‌تواند از طریق این صندوق‌ها به مردم واگذار کند؛ زیرا این پروژه‌ها از لحاظ مطالعاتی از جایگاه مناسب برخوردارند و اغلب مطالعات امکان‌سنجی مناسبی دارند؛ حتی بخش زیادی از سرمایه‌گذاری این پروژه‌ها انجام شده است و ریسک خاصی ندارند. مردم می‌توانند سرمایه‌های خود را به جای قراردادن در بازارهای مختلف، در این صندوق‌ها سرمایه‌گذاری کرده است و هم در توسعه آبادانی کشور سهیم باشند و هم بتوانند از عایدی این صندوق‌ها استفاده کنند.
 

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

اخبار مرتبط

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1399