سکینه مهرائی
مراسمهای اخیر بهرهبرداری از پروژههای بزرگ انرژی، صحنه بیان صریحترین مواضع رئیسجمهور درباره چالشهای ساختاری حوزه برق، گاز و انرژی کشور بود، مواضعی که نشان میدهد دولت چهاردهم قصد دارد از «گزارشهای عددی» عبور کرده و به «نتیجه واقعی روی زمین» برسد.
مسعود پزشکیان در آیین بهرهبرداری همزمان ۷۵۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی و همچنین افتتاح طرحهای بزرگ نفت و گاز، با انتقاد از کندی روندها، تأکید کرد که زمان آزمون و خطا گذشته و تأخیر در تصمیمگیری، هزینهای سنگین برای اقتصاد و محیطزیست کشور بههمراه دارد.
به گزارش عصراقتصاد، رئیسجمهور در واکنش به وعده وزیر نیرو مبنی بر افزودن ۳۰ هزار مگاوات انرژی پاک تا پایان دولت، صریح گفت: «۳۰ هزار مگاوات تا پایان دولت خیلی دیر است.» از نگاه او، کشور امروز با بحران ناترازی انرژی روبهروست و نمیتوان حل این بحران را به سالهای پایانی دولت موکول کرد. پزشکیان تصریح کرد آنچه اهمیت دارد، پروژههایی است که هماکنون فعالاند و در کوتاهمدت به شبکه برق کمک میکنند، نه مجوزها و اعدادی که صرفاً روی کاغذ باقی ماندهاند.
او با اشاره به تجربه سال گذشته، یادآور شد که خاموشیها و تعطیلیهای ناشی از کمبود برق، خسارتهای مستقیم و غیرمستقیمی به صنایع و اشتغال وارد کرده است. از نگاه رئیسجمهور، قطع برق و گاز کارخانهها تنها یک تصمیم فنی نیست، بلکه زنجیرهای از آسیبها را بهدنبال دارد؛ از بیکاری کارگران و افت تولید تا کاهش درآمدهای مالیاتی و ضربه به اقتصاد ملی. به همین دلیل، دولت مصمم است تابستان پیشرو بدون بحران برق سپری شود.
پزشکیان در همین مراسم، بر نقش کلیدی مدیریت مصرف تأکید کرد و گفت مشکل اصلی کشور «مصرف نکردن» نیست، بلکه «نادرست مصرف کردن» است. به گفته او، در برخی حوزهها مصرف انرژی در ایران تا سه برابر کشورهای اروپایی است و اگر این میزان به سطح استاندارد جهانی برسد، بسیاری از پروژههای پرهزینه تولیدی اساساً ضرورت پیدا نمیکند. او حتی در همان جلسه به روشن بودن لامپهای اضافی اشاره کرد و آن را نمادی از بیتوجهی به فرهنگ مصرف دانست.
برق به جای گاز؛ تغییر پارادایم در مصرف انرژی
یکی از مهمترین محورهای سخنان رئیسجمهور، ایده جایگزینی برق بهجای گاز در بخش خانگی بود. پزشکیان با صراحت اعلام کرد که میتوان گاز را بهطور کامل از خانهها حذف و از برق برای گرمایش و پختوپز استفاده کرد. به گفته او، این تغییر نهتنها به کاهش آلودگی هوا کمک میکند، بلکه امکان هدایت گاز صرفهجوییشده به سمت صنعت را فراهم میسازد؛ جایی که ارزش افزوده و بهرهوری بالاتری ایجاد میشود.
رئیسجمهور با انتقاد از کندی اجرای پروژههای انرژی تأکید کرد ادامه تصمیمگیریهای فرسایشی فرصت توسعه را میسوزاند و کشور را با ناترازی عمیقتری روبهرو میکند
او همچنین بر برقیسازی حملونقل تأکید کرد و آن را یکی از راهکارهای اصلی برای کاهش آلودگی و حفظ منابع دانست. رئیسجمهور با بیان اینکه حل این مسائل «کار پیچیدهای نیست»، از آمادگی دولت برای رفع فوری موانع خبر داد و اعلام کرد حتی در حوزه تولید تجهیزات، مانند اجاقها و سیستمهای گرمایش برقی، دولت آماده برگزاری جلسات تخصصی و حمایت از تولیدکنندگان است.
در مقابل این رویکرد شتابگرا، وزیر نیرو در سخنان خود بر دستاوردهای دولت در مدیریت مصرف تأکید کرد. او اعلام کرد که امسال برای نخستینبار نهتنها رشد مصرف برق متوقف شده، بلکه با همراهی مردم، کاهش مصرف نیز ثبت شده است؛ دستاوردی که به گفته او حتی از افتتاح پروژههای بزرگ نیز مهمتر است. وزیر نیرو با اشاره به رشد ۱۲ برابری ظرفیت تولید برق از ابتدای انقلاب و افزایش ۲۳ برابری مصرف، این شکاف را نشانه ضرورت اصلاح الگوی مصرف دانست.
گازهای فلر زیر ذرهبین دولت
در حوزه نفت و گاز، لحن رئیسجمهور تندتر و هشدارآمیزتر بود. پزشکیان با اشاره به سوزاندن روزانه ۵۰ میلیون مترمکعب گاز فلر، این وضعیت را «غیرقابل پذیرش» توصیف کرد و گفت روزانه حدود ۱۷ میلیون دلار ثروت ملی در مشعلها میسوزد. او تأکید کرد که حتی یک ساعت تأخیر در جمعآوری این گازها به معنای از دست رفتن منابعی است که میتواند صرف توسعه، اشتغال و رفاه عمومی شود.
رئیسجمهور خطاب به وزیر نفت خواستار ارائه برنامهای دقیق برای تعیین تکلیف همه گازهای همراه شد و بر تشکیل کارگروه ویژه برای تسریع این روند تأکید کرد. به گفته او، اگر برای توقف این هدررفت شبانهروز هم کار شود، باز هم کم است. پزشکیان انتظار دارد در ۱۵ ماه آینده، دهها مشعل خاموش و بخش قابل توجهی از گازهای همراه جمعآوری شود.
در همین چارچوب، دو طرح بزرگ صنعت نفت و گاز با دستور رئیسجمهور به بهرهبرداری رسید: فاز نخست توسعه میدان گازی توس با ظرفیت تولید روزانه ۳ میلیون مترمکعب و کارخانه جمعآوری و تقویت فشار گازهای مشعل دهلران. این پروژهها علاوه بر ایجاد صدها شغل مستقیم، نقش مهمی در کاهش کمبود گاز، جلوگیری از سوزاندن منابع و تقویت شبکه انرژی کشور دارند.
مجموع این مواضع و اقدامات نشان میدهد دولت چهاردهم قصد دارد سیاست انرژی را از وعدههای بلندمدت به اقدامات فوری و ملموس سوق دهد. پیام اصلی رئیسجمهور روشن است: در شرایط فعلی، «دیر عمل کردن» پرهزینهتر از «سخت تصمیم گرفتن» است و آینده انرژی کشور، تاب تعلل ندارد.
