سکینه مهرائی
در شرایطی که ناترازی مزمن سوخت، ذخایر پایین و فشار بیسابقه مصرف، صنعت انرژی کشور را تا آستانه بحران پیش برده بود، دولت با افزایش تولید، مدیریت مصرف و توسعه زیرساختها توانست ورق را برگرداند، بهگونهای که زمستان ۱۴۰۴ بدون واردات و بدون کمبود سوخت سپری شد.
صنعت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در حالی وارد دولت چهاردهم شد که ناترازی سوخت، ذخایر شکننده و فشار فزاینده مصرف، زنگ هشدار یک بحران جدی را به صدا درآورده بود. اکنون و پس از گذشت بیش از یک سال، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش از عبور از این شرایط و بازگشت ثبات به تأمین سوخت کشور سخن میگوید.
محمدصادق عظیمیفر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در گفتوگو با خبرنگار عصراقتصاد، گفت که صنعت پالایش کشور در دولت چهاردهم پس از پشت سر گذاشتن ناترازیهای مزمن، فشارهای شدید مصرفی و محدودیتهای ناشی از تحریم و تنشهای منطقهای، امروز به نقطهای از پایداری در تأمین سوخت رسیده است. وی افزود: افزایش تولید، مدیریت مصرف، ارتقای کیفیت فرآوردهها و توسعه زیرساختهای انتقال، چهار محور اصلی این تحول بوده است.
وی با اشاره به شرایط آغاز به کار دولت چهاردهم افزود: در ابتدای این دولت، صنعت پالایش و پخش با مجموعهای از چالشهای همزمان روبهرو بود؛ از ذخایر پایین بنزین در مناطق حساس کشور گرفته تا کاهش قابل توجه ذخایر نفتگاز نیروگاهی در آستانه فصل سرد. به گفته او، تأخیر در تعمیرات اساسی پالایشگاهها نیز ریسک تأمین پایدار سوخت را بهشدت افزایش داده بود.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران گفت: دولت چهاردهم کار خود را در پیک مصرف بنزین آغاز کرد، در حالی که ذخایر شمال کشور در وضعیت مناسبی قرار نداشت. وی افزود: در بخش نیروگاهی نیز ذخیرهسازی نفتگاز حدود ۵۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بود و همین موضوع، برنامهریزی فوری و فشرده را ضروری میکرد.
افزایش تولید و مدیریت مصرف در دولت چهاردهم توانست ناترازی مزمن سوخت را مهار کند و با توسعه زیرساختها امنیت تأمین انرژی کشور را بازسازی کند
وی با اشاره به شرایط خاص منطقهای اظهار کرد: در کنار تحریمها، با شرایط جنگی و تنشهای امنیتی مواجه بودیم که ریسکهایی مانند تهدید تأسیسات، شوکهای مصرفی و محدودیتهای سرمایهگذاری را تشدید میکرد. وی افزود: در چنین فضایی، اصلاح حکمرانی و روابط مالی صنعت پالایش با دولت، به یک ضرورت اجتنابناپذیر تبدیل شد.
عظیمیفر گفت: یکی از مهمترین رویکردهای این دوره، عبور از نگاه صرفاً تولیدمحور و حرکت همزمان به سمت مدیریت مصرف بود. وی افزود: این به معنای توقف توسعه یا نگهداشت تولید نیست، بلکه در کنار افزایش ظرفیت، تلاش شد مصرف نیز بهصورت هوشمندانه کنترل شود تا فشار بر زنجیره تأمین کاهش یابد.
وی با تأکید بر نقش نیروی انسانی بیان کرد: هیچ تحول پایداری بدون توجه به سرمایه انسانی رخ نمیدهد. وی افزود: اصلاح نظامهای انگیزشی، شفافسازی مسیر ارتقای حرفهای و اعتماد به توان کارشناسان، از اولویتهای جدی شرکت در دولت چهاردهم بوده است.
افزایش ۴ درصدی خوراک پالایشگاهها
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در تشریح عملکرد تولیدی صنعت پالایش گفت: در ۱۶ ماه ابتدایی دولت چهاردهم، خوراک پالایشگاهها حدود ۴ درصد افزایش یافت و به میانگین روزانه ۲ میلیون و ۳۷۰ هزار بشکه رسید. وی افزود: این افزایش خوراک، به رشد تولید بنزین بهطور متوسط ۳ میلیون لیتر در روز و افزایش نزدیک به ۴ درصدی تولید نفتگاز منجر شد.
وی با اشاره به پالایشگاه ستاره خلیج فارس گفت: با اجرای اصلاحات فرآیندی و افزایش خوراک، تولید بنزین این پالایشگاه ۲ تا ۳ میلیون لیتر در روز افزایش یافت. وی افزود: تولید روزانه بنزین ستاره خلیج فارس از حدود ۳۸ میلیون لیتر در ابتدای دولت به بیش از ۴۵ میلیون لیتر در زمستان ۱۴۰۴ رسیده است.
عظیمیفر، ادامه داد: مجموع تولید بنزین پالایشگاههای کشور اکنون از ۱۱۰ میلیون لیتر در روز عبور کرده است. وی افزود: نکته مهم این است که این رشد تولید همزمان با اجرای کامل ۲۲ تعمیرات اساسی در حدود ۹۰ درصد پالایشگاهها محقق شد، بدون آنکه وقفهای در تأمین سوخت کشور ایجاد شود.
وی در حوزه کیفیت فرآوردهها گفت: در ۱۶ ماه گذشته، چهار طرح بزرگ کیفیسازی با ارزشی بیش از ۸۷۵ میلیون دلار به بهرهبرداری رسید. وی افزود: این پروژهها سهم بنزین و نفتگاز با استاندارد یورو ۴ و ۵ را بهطور میانگین حدود ۳ درصد افزایش داده و اثر محسوسی بر کاهش آلودگی هوا، بهویژه در کلانشهرها داشته است.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران با اشاره به مدیریت مصرف گفت: در این دوره، مجموعهای از سیاستهای قیمتی و غیرقیمتی بهکار گرفته شد. وی افزود: نتیجه این سیاستها توقف روند رشد مصرف نفتگاز غیرنیروگاهی و پیشگیری از واردات این فرآورده در سال ۱۴۰۴ بود، بهطوری که واردات روزانه از حدود ۵ میلیون لیتر به نزدیک صفر رسید.
اجرای طرح سه نرخی بنزین با رویکرد تدریجی
وی درباره بنزین اظهار کرد: پس از سالها بیعملی در مدیریت مصرف، طرح سهنرخی بنزین با رویکرد تدریجی اجرا شد. وی افزود: این طرح باعث کاهش سهم کارت سوخت جایگاه از ۴۳ درصد به ۲۶ درصد شد و شفافیت مصرف را افزایش داد. همچنین شدت رشد مصرف بنزین نسبت به سالهای قبل بهطور محسوسی کاهش یافت.
عظیمیفر، در بخش زیرساختها گفت: در ۱۶ ماه دولت چهاردهم، حدود هزار کیلومتر خط لوله جدید به بهرهبرداری رسید. وی افزود: این رکورد کمنظیر، توان انتقال سوخت کشور را افزایش داده و نقش مهمی در تأمین پایدار سوخت، بهویژه در مناطق شمالی ایفا کرده است.
اجرای تعمیرات اساسی پالایشگاهها همزمان با افزایش ظرفیت تولید و کیفیسازی فرآوردهها نشان داد صنعت پالایش میتواند با برنامهریزی دقیق، بدون واردات از زمستان سخت عبور کند
وی با اشاره به تحول دیجیتال افزود: مرکز پایش و مانیتورینگ صنعت پالایش توسعه یافته و دادههای زنجیره ارزش در حال تجمیع و تحلیل است. وی گفت: در حوزه سرمایه انسانی نیز مرکز «منشا» راهاندازی شده تا مبنای صلاحیت حرفهای و انتصابات مدیریتی قرار گیرد.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در جمعبندی گفت: نتیجه افزایش تولید، مدیریت مصرف و هماهنگی میان بخشهای مختلف دولت این بود که زمستان ۱۴۰۴ بدون واردات و بدون کمبود سوخت سپری شد. وی افزود: پیام ما به مردم این است که حتی در سختترین شرایط نیز میتوان با برنامهریزی، همدلی و اتکا به توان داخلی، مسیر پایداری و توسعه را ادامه داد.
