حکایت فرهنگستان‌ و شب یلدا

دکتر حمزه رضایی

نمی دانم چرا این ملت قدر شورای عالی انقلاب فرهنگی و فرهنگستان زبان فارسی خود را نمی داند…

شورایی که بدون هیچ چشمداشت و توقعی و تنها و تنها به خاطر خدا و خدمت به ملک و ملت، بیل و کلنگ ( ببخشید قلم و کاغذ) را به دست گرفته، زور می زند عرق می ریزد و در گرما و سرما با این کلمات و جملات غریب و نامانوس می جنگد تا مشکل اساسی مردم را که از نان شب واجب تر است، حل و فصل نماید.

شما تصور بفرمایید اگر این فرهنگستان شق القمر نمی کرد و به جای کلمه «اسانسور» معادل بالابر را را به کار نمی برد و یا به جای لازانیا از معادل آن «خمیربرگ» استفاده نمی کرد و یا ما هم چنان از تبلت به جای رایانک مالشی استفاده می کردیم، الان چقدر از فرهنگ و تمدن غنی خود دور افتاده بودیم…

خدای خود را شاکریم که در سایه تلاش و همت عزیزان مان در فرهنگستان زبان فارسی، الان جوانان ما به جای «اکنه» از «رخ جوش» استفاده می کنند.

و چه زیباست شنیدن این جمله از یک جوان شیفته وطنی که می گوید: من از عشق تو رخ جوش زدم و تو از رخ جوش من هی جوش می زنی…

و زیباتر از آن جایگزینی کلمه «رستوران خویش یار» به جای سلف سرویس و کلمه «برگگ» به جای چیپس است که الان یک جوان خیلی راحت می تواند این جمله را زمزمه کند: “کاش یار خویش را می دیدم و در رستوران خویش یار در کنار او ماست و برگکی می خوردم”….

شما فکرش بکنید سال ها و حتی قرن ها بود که شعرای قدیم و جدید ما به بادی که با سرعت کمتر از ۰/۵ متر بر ثانیه در حال وزیدن بود با کمال بی ادبی «نسیم» می گفتند، خدای را سپاس که فرهنگستان پای به میدان نهاد و شعرای ما را از شر این کلمه راحت کرد و کلمه زیبای «ارامه» را جایگزین ان نمود…

در لطافت این فرهنگستان هرچه بگوییم کم گفته ایم، جایگزینی کلمه های «درونداد» و «بیرونداد» به جای input و output و دستی به جای «پرتابل» شاهکار دیگری است از این مرکز فرهنگ و ادب فارسی…

در همین راستا زمانی که ما این جمله های زیبا آن هم به وفور می بینیم، نمی دانید چه شور و حالی پیدا می کنیم:

عزیزم، راستی چند وقتی است که درونداد دستگاه دستی ام مشکل پیدا کرده است، امیدوارم بیروندادم به مشکل بر نخورد…

بنده خدایی به خانمش پیغام داده بود:

«عزیزم، تو نبودی و امروز دمابان خالی بود»…
فرهنگستان واژه قشنگ دمابان را به جای «فلاسک» گذاشته است…
و مهم تر از همه انتخاب نام «روز ترویج فرهنگ میهمانی و پیوند با خویشان» به جای شب یلدا و «روز تکریم همسایگان» به جای چهارشنبه سوری است…

باور کنید تمام مشکلات شب یلدا از قبیل گرانی خشکبار و هندوانه و سایر مخلفات با انتخاب این نام کلهم حل و فصل گردیده است چون طبق نام جدید شب یلدا به روز تبدیل شده است و میهمانی ها کلهم کن فیکون شده است….