خرید اقساطی اجباری شد/از لوازم خانگی تا نان و پوشاک

در حالی که روایت رسمی از کنترل تورم حکایت دارد، واقعیت کف بازار تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد؛ جایی که خرید قسطی از لوازم خانگی تا نان و پوشاک گسترش یافته و به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده است.

گزارش میدانی خبرآنلاین تصویری از تغییر جدی سبک زندگی در ایران ارائه می‌دهد؛ تغییری که محور آن گسترش خرید قسطی و نسیه حتی برای کالاهای مصرفی روزمره است. در حالی که در روایت رسمی از کنترل تورم سخن گفته می‌شود، شواهد بازار از فشار سنگین هزینه‌ها بر خانوارها حکایت دارد. فاصله میان درآمد و مخارج به حدی رسیده که بخش قابل توجهی از مردم برای تأمین نیازهای ابتدایی، به پرداخت‌های ماهانه و اعتباری وابسته شده‌اند.

در این گزارش تأکید می‌شود که خرید قسطی دیگر محدود به کالاهای بادوام مانند خودرو یا لوازم خانگی نیست، بلکه به مواد غذایی، پوشاک، خدمات درمانی و حتی خریدهای روزمره نیز رسیده است. فروشگاه‌ها و کسب‌وکارها نیز برای حفظ مشتری، ناچار به ارائه شرایط اقساطی شده‌اند و مدل فروش نقدی به تدریج در حال تضعیف است.

روایت‌های میدانی از کارمندان، کارگران و بازنشستگان نشان می‌دهد که بخش عمده حقوق ماهانه پیش از پایان ماه صرف اجاره و اقساط می‌شود و عملاً امکان پس‌انداز از بین رفته است. بسیاری از مردم معتقدند اگر خرید قسطی نباشد، ادامه زندگی عادی ممکن نیست. از سوی دیگر، افزایش مداوم قیمت‌ها باعث شده حتی تعویق خرید نیز زیان‌بار تلقی شود، چون کالای مورد نیاز در آینده گران‌تر خواهد شد.

کارشناسان اقتصادی این روند را نشانه حرکت اقتصاد خانوار به سمت «بدهی‌محوری» می‌دانند؛ وضعیتی که در کوتاه‌مدت مصرف را حفظ می‌کند اما در بلندمدت انعطاف مالی را کاهش می‌دهد. در مجموع، گزارش نشان می‌دهد الگوی مصرف در حال تغییر ساختاری است و زندگی روزمره بیش از گذشته به درآمد آینده گره خورده است.