خیز ۱۰ میلیارد دلاری ایران و برزیل با اصلاح زیرساخت‌ها
دستیابی به چشم‌انداز ۱۰ میلیارد دلاری با برزیل نیازمند عبور از شیوه سنتی واردات فله‌ای است؛ اکنون با ناترازی ۳۰ برابری و ناامنی آبراه‌ها، فعالسازی مسیرهای جایگزین از مبدا بنادر برزیل تا چابهار، شاهرگ بقای صنایع غذایی کشور به شمار می‌رود.
به گزارش عصراقتصاد، نشست همکاری های تجاری ایران و برزیل همت فدارسیون حمل و نقل و لجستیک ایران و با حضور سینا علی پور، استراتژیست زنجیره تامین و متخصص توسعه کسب‌وکار، اباذر براری، معاون بین‌الملل فدراسیون حمل و نقل و لجستیک ایران و فلیپه فلورس پینتو، رایزن وزیر و معاون نمایندگی سیاسی سفارت برزیل در تهران و اصحاب رسانه برگزارشد.
سینا علی پور، استراتژیست زنجیره تامین و متخصص توسعه کسب‌وکار در نشست همکاری های تجاری ایران و برزیل گفت: دستیابی به چشم‌انداز تجارت ۱۰ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۰ نیازمند عبور از مدل سنتی خرید فله‌ای غلات و ایجاد زیرساخت‌های تجاری، مالی و لجستیکی است.
روابط تجاری دو کشور به عنوان دو عضو بریکس نقشی حیاتی در تامین امنیت غذایی دارد؛ حجم واردات ایران از برزیل در سال ۲۰۲۵ به ۳ میلیارد دلار رسید که ۸۷ درصد آن شامل ذرت، سویا، نهاده‌های دامی و مواد غذایی بوده است.
ایران ۲۰ درصد کل ذرت صادراتی برزیل را می‌خرد، در حالی که صادرات ایران تنها ۹۱ میلیون دلار شامل کود، سموم و فراورده‌های پتروشیمی است که ناترازی ۳۰ برابری را نشان می‌دهد. با این حال در ۴ ماهه نخست سال ۲۰۲۶، واردات به ۹۱۲ میلیون دلار و در ماه آوریل به ۳۴۶ میلیون دلار رسید.
تغییر موازنه با ورود به مزارع فراسرزمینی
استفاده از ظرفیت مزارع برزیل به دلیل شرایط اقلیمی و خشکی سرزمین، انتخابی استراتژیک است و موادی مانند گلوکز و فروکتوز صنایع غذایی به این واردات وابسته‌اند.
شرکت‌های ایرانی می‌توانند با توان بریکس همکاری را از مبادله کالایی به شراکت راهبردی در حوزه محصولات پروتئینی، دام زنده و مرغداری ارتقا دهند.
محدودیت‌های بانکی مانع اصلی نیستند زیرا ایران شیوه دور زدن محدودیت‌ها را می‌داند؛ شرکت‌های بزرگ برزیلی فعال در کشورهایی چون امارات باید با ورود به بازار ایران، این رابطه یک‌طرفه را پایدار کنند.
جهش هزینه‌ها و بن‌بست ترانزیت زمینی غلات
اباذر براری، معاون بین‌الملل فدراسیون حمل و نقل و لجستیک ایران با اشاره به مسدود شدن مسیرهای سنتی و چالش‌های امنیتی تنگه هرمز و باب‌المندب بیان کرد: تغییرات ژئوپلیتیک مسیرهای سنتی را برهم زده است؛ پیش‌تر کشتی‌های فله‌بر با دور زدن آفریقا بارها را حمل می‌کردند اما اکنون تجار ناچار به تردد از بندر مرسین ترکیه شده‌اند.
هزینه حمل هر کانتینر از ۳۰۰۰ دلار به حداقل ۸۰۰۰ دلار رسیده و کرایه زمینی هر کامیون از مرسین به ایران بالای ۶۰۰۰ دلار تمام می‌شود که مجموع بار را به بیش از ۸۰۰۰ دلار می‌رساند. انتقال زمینی بارهای حجیم شدنی نیست؛ تخلیه یک کشتی ۷۰ هزار تنی ذرت نیازمند ۳۰۰۰ تریلی است که جابجایی آن از مرسین ناممکن است.
چابهار، تنها راهکار خروج از انسداد هرمز
پاکسازی مین‌های تنگه هرمز پس از درگیری‌ها دست‌کم ۶ ماه زمان می‌برد و این امر موقعیت بندر چابهار را به عنوان تنها بندر اقیانوسی خارج از تنگه حیاتی می‌کند؛ مشروط بر اینکه زیرساخت‌های پسکرانه آن آماده شود.
با توجه به اینکه اقلام وارداتی کالای لوکس نیستند و مستقیما با امنیت غذایی پیوند دارند، نجات ترانزیت تنها راه دوام چرخه تولید است.
فعالسازی ۳ مسیر جایگزین از سانتوس تا ایران
فلیپه فلورس پینتو، رایزن وزیر و معاون نمایندگی سیاسی سفارت برزیل در تهران در نشست همکاری های تجاری ایران و برزیل گفت: با ناامن شدن مسیر بنادر سانتوس به خلیج فارس، ۳ مسیر جایگزین کارسازی شده است.
مسیر اول شامل حمل دریایی از سانتوس به مرسین ترکیه و انتقال زمینی به ایران است.
مسیر دوم از برزیل به بندر کراچی پاکستان و مسیر سوم به بندر پوتی گرجستان منتهی می‌شود .زمان سیر دریایی ۴۰ تا ۴۵ روز و بخش زمینی ۱ تا ۲ هفته زمان می‌برد.
در روش‌های قراردادی، یا فروشنده مسئولیت حمل تا مقصد نهایی را می‌پذیرد یا تعهد وی تا بندر ترانزیت است و خریدار ایرانی ادامه باربری را بر عهده می‌گیرد؛ لذا سپردن بار به شرکت‌های باسابقه جهت مهار ریسک‌ها الزامی است.
صادرات شکر و کنجاله سویا از برزیل به ایران نیز رشد داشته و در سال ۲۰۲۵ به ترتیب به ۳۰ هزار تن و ۶۰ هزار تن رسیده است.
