زینب غضنفری
علیرضا افشاری معاون زنجیره تامین و فروش شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین در گفت و گو با عصر اقتصاد ضمن تشریح وضعیت عملیاتی شرکت از دستیابی به سهم ۵ درصدی صادرات خبر داد و برنامه های راهبردی برای رسیدن به درآمد ۲.۵ میلیارد دلاری و توسعه زنجیره ارزش را تبیین کرد.
به گزارش عصر اقتصاد، علیرضا افشاری معاون زنجیره تامین و فروش شرکت معدنی و صنعتی گهر زمین، این مجموعه با تدوین برنامه های راهبردی گسترده، مسیر توسعه زنجیره ارزش و حضور موثر در بازارهای معدنی و صنعتی کشور را دنبال می کند.
وی در تشریح ابعاد مختلف برنامه ها و وضعیت عملیاتی این مجموعه اعلام کرد که ماموریت بنیادین شرکت، مدیریت یکپارچه منابع معدنی و توسعه مسئولانه زنجیره ارزش محصولات است.
هدف نهایی این مجموعه تبدیل شدن به شرکتی پیشرو در معدن کاری هوشمند و پایدار و قرارگیری در جمع ۳ شرکت بزرگ معدنی و صنعتی کشور با خلق درآمد سالانه بالغ بر ۲.۵ میلیارد دلار است.
شکاف ۴۰ درصدی ارز بازار آزاد و سامانه در کنار افزایش هزینه‌های واسطه‌ای، توجیه اقتصادی نوسازی ناوگان و خطوط تولید سنگین را کاهش داده و شرکت‌ها را به سمت بازار داخلی سوق می‌دهد
برنامه‌ریزی‌های کلان شرکت برای افق ۱۴۱۰ شامل دستیابی به حجم استخراج ۲۰ میلیون تن و توسعه همه‌جانبه زنجیره محصولات شامل گندله، آهن اسفنجی و بیلت است.
از طرفی دیگرشرکت گهرزمین تلاش دارد به عنوان اولین غول آهنی باشد که در راستای تنوع بخشی به سبد محصولات و افزایش تاب آوری کسب و کار ، وارد زنجیره مس و طلا شود.
وی ادامه داد: در حوزه بازرگانی و مالی، چالش‌های صادراتی نظیر شکاف ۴۰ درصدی نرخ ارز سامانه و بازار آزاد و همچنین عوارض بحرانی، مواردی هستند که شرکت با آن‌ها روبه‌روست.
با این حال، بهره‌گیری از سازوکار بورس کالا و انتشار گواهی سپرده ۵ همتی گندله توانسته به بهبود تعادلات مالی کمک کند.
در همین راستا، دوره وصول مطالبات یا همان DSO روی رقم 85 روز مدیریت شده است،که با توجه به شریط نااطمینانی فعلی ، مهمترین راهبرد شرکت در راستای تامین نقدینگی لازم است هرچند ریسک تمرکز مشتریان همچنان به عنوان یک مولفه نیازمند پایش دقیق مد نظر قرار دارد.
وی افزود: در بخش عملیاتی و پشتیبانی، هزینه‌های لجستیک شرکت ۱.۴ همت معادل ۲ درصد بهای تمام‌شده ثبت شده است.
یکی از مهمترین چالش‌های زیرساختی، موضوع ناترازی انرژی است که گهرزمین مدیریت آن را در بازه‌های زمانی ۶۰ تا ۹۰ روزه از طریق خرید سهام گهرانرژی سیرجان و احداث نیروگاه‌های خورشیدی در دستور کار قرار داده است تا تداوم تولید و فعالیت‌های صنعتی بدون وقفه حفظ شود.
افق تولید و اهداف استراتژیک تا افق ۱۴۱۰
افشاری درادامه تببین کرد این شرکت برای تحقق اهداف چشم‌انداز، توسعه برداشت محصول اولیه از معدن را با به‌کارگیری ناوگان جدید و اجرای پروژه IPCC یا همان خردایش و حمل پیوسته دنبال می‌کند تا علاوه بر افزایش میزان استخراج سالانه سنگ‌آهن از ۱۸ میلیون تن به ۲۰ میلیون تن در سال ۱۴۱۰ گامی بلند در راستای افزایش بهره وری و صیانت از محیط زیست نیز برداردهمچنان که اجرای این پروژه 40 درصد کاهش مصرف گازوئیل را در پی خواهد داشت.
بورس کالای ایران با صدور مجوز ۵ هزار میلیارد تومانی گواهی سپرده کالایی گندله برای گهرزمین، بزرگ‌ترین طرح اوراق‌بهادارسازی زنجیره فولاد کشور را برای تامین مالی بدون تسهیلات بانکی کلید زد
اجرای پروژه‌های افزایش بهره‌وری و ارتقای تکنولوژی نیز در راستای بهره‌برداری صیانتی از کارخانجات گام برمی‌دارد که بر بهبود حاشیه سود اثر مستقیم خواهد گذاشت.
معاون زنجیره تامین و فروش گهرزمین ادامه داد: تولید گندله این شرکت با بهره‌برداری از شرکت تابعه فولادکاران نگار از ۶ میلیون تن به ۶.۴ میلیون تن و ظرفیت تولید آهن اسفنجی با بهره‌برداری خط دو احیای مستقیم شرکت تابعه احیا فولاد بردسیر به ۳.۴ میلیون تن می‌رسد که در نهایت منجر به تولید ۴۱۰ هزار تن بیلت آهن شرکت های تابعه می‌گردد؛ و مازاد غیرمصرفی این شرکت با ضوابط قیمت‌گذاری بورس کالا به شرکت‌های داخلی عرضه می‌گردد.
در حال حاضر تمرکز شرکت جهت برآورد نیاز داخلی کشور است، اما برنامه آینده جهت ارتقای حاشیه سود ورود به حوزه مس و طلا بوده که در حال اقدامات اکتشافی اولیه است.
چالش‌های صادرات، شکاف ارز و موانع مقرراتی
سهم فروش صادراتی گهرزمین در گزارش‌های نه ماهه سال جاری حدود ۵ درصد ثبت شده که در مقایسه با فروش داخلی ناچیز است.
بازار جهانی با توجه به کیفیت خاص محصولات دارای پتانسیل تقاضای بالایی است و ارزش‌گذاری محصول در مقایسه با رقبا با اختلاف بالاتری در سکوهای رقابتی قرار دارد، لیکن تحمل هزینه‌های شرکت‌های واسطه و تراستی، شرکت را ناچار به تحمیل هزینه‌های سنگین می‌نماید.
از طرف دیگر ارز بازار آزاد با ارز سامانه‌ای حدود ۴۰ درصد با هم اختلاف دارد که این باعث ضرر نهان خرید مواد اولیه و تجهیزات استهلاکی کارخانجات و ماشین‌آلات شده و هزینه عملیاتی را افزایش می‌دهد.
افشاری پیامدهای این شکاف ارزی را کاهش توان نوسازی ناوگان معدنی، به تعویق افتادن بازسازی خطوط ریخته‌گری، احیا و تعویض تجهیزات فرسوده سنگین دانست و تصریح کرد: در مقاطعی شرکت‌ها ترجیح می‌دهند محصول خود را با رقابت در بورس کالا به فروش برسانند تا از هزینه‌های انتقال و تسویه اجباری ارزی دوری کنند؛ امری که به ایجاد رقابت کاذب و التهاب بازار داخلی دامن می‌زند.
همچنین شرکت‌های بزرگ توسعه‌گرا ناچار می‌شوند برای پرداخت صورت‌وضعیت پیمانکاران EPC و هزینه‌های جاری به استقراض بانکی و انتشار اوراق بدهی با نرخ‌های بالای تامین مالی روی بیاورند.
وی میزان مانع عوارض صادراتی و بخشنامه‌های متعدد تجاری را در رده بحرانی توصیف کرد و گفت: وقتی شاخص‌هایی چون نرخ عوارض گمرکی، ضوابط بنادر و نحوه رفع تعهد ارزی در بازه‌های زمانی کمتر از ۶ ماه دستخوش تغییر می‌شوند، دپارتمان‌های بازرگانی ناگزیرند استراتژی‌های ۱۰ ساله و ۵ ساله را کنار گذاشته و به معاملات فوری و پذیرش تخفیف‌های اجباری تن دهند.
سازوکار بورس کالا و ابتکار ۵ همتی در گواهی سپرده کالایی
افشاری گفت: تفاوت تکنولوژی تبدیل زنجیره محصولات معدنی نقش بسزایی در تعیین قیمت تمام‌شده دارد. با افزایش هزینه‌های حقوق مالکانه، مالیات و انرژی، حاشیه سود ناشی از فروش در سبد فولادی به حداکثر ۲۰ درصد رسیده است. قطع ارتباط قیمت‌گذاری با بهای تمام‌شده، نرخ فرسایش ماشین‌آلات و کمبود سنگ‌آهن را تشدید کرده و بسیاری از شرکت‌ها را به سمت قراردادهای تهاتری کشانده است.
وی افزود :در این میان، در ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ مجوز گشایش نماد گواهی سپرده کالایی گندله تولیدی گهرزمین به ارزش ۵ همت صادر شد. این طرح به عنوان بزرگ‌ترین اوراق‌بهادارسازی زنجیره فولاد کشور، مسیر تازه‌ای برای تامین مالی بدون تکیه بر وام بانکی باز کرده است.
ارزش این گواهی به قیمت واقعی یک کالای صنعتی وابسته است و می‌تواند الگویی برای سایر شرکت‌های بزرگ باشد.
همچنین متوسط دوره وصول مطالبات DSO شرکت 85 روز اعلام شده و فروش اعتباری در بورس کالا برای حمایت از تولید شرکت‌های فولادی به کار گرفته می‌شود.
مدیریت ریسک مشتریان، لجستیک ریلی و راهبردهای انرژی
معاون زنجیره تامین و فروش شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین بنیادی‌ترین راهکار گهرزمین برای خروج از تمرکز مشتری، مصرف درون‌گروهی محصولات میانی دانست و گفت: تکمیل زنجیره با پروژه‌های احیا مستقیم و ورود به فاز فولادسازی و نورد با اجرای پروژه‌های ذوب، ریخته‌گری شمش یا اسلب و ورق، گهرزمین را از یک فروشنده صرف ماده خام به یک مجتمع فولادی کامل تبدیل می‌کند تا حساسیت تناژ مازاد گندله به رفتار چند مشتری خاص به حداقل برسد.
محدودیت‌های مصرف برق و افت فشار گاز سالانه بین ۶۰ تا ۹۰ روز کاری موثر خطوط تولید را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد که مدیریت آن از طریق اصلاح قراردادها پیگیری می‌شود
وی در ادامه تبیین کرد که در حوزه لجستیک، هزینه حمل محصولات ۱.۴ همت معادل ۲ درصد بهای تمام‌شده است و این شرکت با توجه به در دست احداث بودن خطوط ریلی سایت و همچنین راه‌اندازی کارخانجات احیا مستقیم در بردسیر، در حال مذاکره برای مشارکت در پروژه راه‌آهن سیرجان به بردسیر و کرمان است.
از سوی دیگر، ناترازی انرژی شامل برق در تابستان و گاز در زمستان سالانه بین ۶۰ تا ۹۰ روز کاری موثر خطوط خردایش، فلوتاسیون، گندله‌سازی و احیا را تحت تاثیر قرار می دهدکه شرکت از این زمان‌ها برای تعمیرات اساسی استفاده می‌کند.
افشاری در پایان خاطرنشان کرد: تدابیر بازرگانی شامل اصلاح قراردادها، عرضه با پنجره تحویل شناور و مدیریت دپوها قبل از فصل بحران به کار گرفته می‌شود. اقدام بنیادین دیگر، تملک ۱۲.۵ درصد از سهام شرکت گهرانرژی سیرجان به منظور تامین برق پایدار و بهره‌گیری از قراردادهای خرید دوجانبه بورس انرژی بوده و برنامه‌ریزی برای سرمایه‌گذاری در خودتامینی انرژی و احداث نیروگاه‌های خورشیدی در دستور کار قرار دارد.
در شرایط کنونی و با وجود چالش‌ها و هجمه‌ها به شرکت‌های فولادسازی کشور، گهرزمین خود را مسئول نقش‌آفرینی موثر در تامین نیازهای فولادی جامعه دانسته و تمامی تلاش خود را جهت جبران کمبود مواد اولیه برای تغذیه کارخانجات پایین دستی به کار بسته است تا نیاز داخلی کشور دچار اختلال نشود.
با وجود شرایط تحریم و مشکلات صادرات محصول، این شرکت توانسته است ارزش‌آفرینی صادراتی خود را حفظ کند. همچنین گهرزمین گام‌های مهمی برای ورود به بازارهای جدید غیرآهنی در زمینه اکتشافات و امکان‌سنجی صنعت مس و طلا برداشته که این اقدامات با پیشرفت قابل‌توجهی همراه است.
