صندوق ارزی؛ پل اتصال داراییهای راکد به تولید
مریم غدیرپور
صندوق سرمایهگذاری ارزی ابزاری نوین در بازار سرمایه است که با هدف جمعآوری داراییهای دلاری و ارزی راکد اشخاص حقیقی و حقوقی و هدایت هدفمند آن بهسوی تأمین مالی پروژههای کلان، مولد و صادراتمحور نظیر پتروشیمی، نفت و فولاد طراحی میشود.
در سازوکار این ابزار مالی، ورود و خروج منابع بر پایه اسکناس یا حواله ارزی انجام میگیرد تا بازدهی واقعی داراییها حفظ شود و شکاف میان پسانداز ملی و سرمایهگذاری مولد کاهش یابد.
در گام اجرایی کنونی، پذیرهنویسی و سپردهگذاری این ابزار منحصراً در ۱۶۰ شعبه منتخب بانک ملت و تنها بر پایه ارز دلار انجام میشود؛ بهطوریکه اشخاص حقیقی و حقوقی میتوانند تا سقف ۵۰۰ هزار دلار در قالب سازوکار صدور و ابطال اقدام به مشارکت کنند.
مهمترین مزایای صندوق ارزی شامل پوشش کامل ریسک تورم ریالی، ضمانت نقدشوندگی بالا توسط بانک، معافیت از نیاز به معاملات ثانویه و خلق بازده ارزی مطمئن است که انگیزه نگهداری غیرمولد ارز خانگی را مهار کرده و امنیت سرمایه را در بستری رسمی و تحت نظارت تضمین میکند.
به گزارش خبرنگار عصر اقتصاد، افشار سرکانیان، مدیرعامل تأمین سرمایه بانک ملت، با اشاره به سازوکار صندوق مانا ملت گفت این صندوق تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت میکند و بانک مرکزی نیز بر عملیات ارزی آن نظارت دارد. ارز منتخب صندوق دلار است و تمامی سرمایهگذاریهای آن نیز باید با همین ارز انجام شود.
به گفته وی، اشخاص حقیقی و حقوقی میتوانند تا سقف ۵۰۰ هزار دلار در این صندوق سرمایهگذاری کنند و ورود منابع هم از طریق حواله ارزی و هم اسکناس امکانپذیر است. متقاضیان برای پذیرهنویسی میتوانند به شعب منتخب بانک ملت مراجعه کنند و ۱۶۰ شعبه این بانک برای ارائه خدمات مربوط به صندوق آماده شدهاند.
بانک ملت؛ ضامن نقدشوندگی صندوق ارزی
فرشید فرخنژاد، مدیرعامل بانک ملت نیز در این مراسم با بیان اینکه سرمایه بانک ملت در حال حاضر به ۳۳۸ هزار میلیارد تومان رسیده است، گفت بیش از ۱۲.۵ درصد نقدینگی کشور در این بانک قرار دارد و تمرکز اصلی بانک ملت بر ارائه خدمات به بخشهای مولد و صادراتمحور، بهویژه صنایع نفت و گاز، پتروشیمی و فولاد است.
ساختار صندوق نیز بهصورت صدور و ابطالی طراحی شده تا ورود و خروج سرمایهگذاران بدون نیاز به شکلگیری معاملات ثانویه انجام شود
فرخنژاد با تأکید بر ضرورت هدایت منابع به بخشهای مولد افزود هر اندازه ابزارهایی طراحی شود که منابع را به محل مناسب هدایت کند، به اقتصاد کشور کمک خواهد شد و صندوق ارزی نیز میتواند داراییهای ارزی را در همین مسیر به سمت فعالیتهای اقتصادی هدایت کند.
مدیرعامل بانک ملت همچنین از انتشار ۳۲۰ میلیون یورو اوراق ارزی برای صنایع پتروشیمی و فولاد خبر داد و گفت انتشار حدود یک میلیارد دلار اوراق دیگر نیز در دست بررسی است.
بانک ملت در صندوق مانا ملت نقش مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی و ضامن نقدشوندگی را بر عهده دارد. ساختار صندوق نیز بهصورت صدور و ابطالی طراحی شده تا ورود و خروج سرمایهگذاران بدون نیاز به شکلگیری معاملات ثانویه انجام شود.
رونمایی از صندوق ارزی بعدی تا سه هفته آینده
حجتالله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، صندوق مانا ملت را بخشی از طرح بزرگتر «رویش» دانست و گفت هدف این طرح تبدیل ثروتهای راکد به ثروتهای ارزشآفرین است که بخشی از آن به منابع ارزی کشور مربوط میشود.
وی از بررسی مجوز صندوقهای ارزی دیگر خبر داد و اعلام کرد صندوق ارزی بعدی حداکثر تا سه هفته آینده معرفی خواهد شد.
صیدی همچنین توسعه صندوقهای پروژه ارزی را گام بعدی بازار سرمایه دانست و گفت باید از صندوقهای درآمد ثابت ارزی به سمت تأمین مالی مستقیم پروژههای بزرگ و ارزآور از طریق صندوقهای پروژه حرکت کرد. فشارافزایی میدانهای گازی نیز از جمله پروژههای مهمی است که میتواند در چارچوب توسعه ابزارهای تأمین مالی ارزی مورد توجه قرار گیرد.
اوراق سلف ارزی در راه بازار سرمایه
رئیس سازمان بورس همچنین از برنامه بورس کالا برای طراحی اوراق سلف ارزی خبر داد؛ ابزاری که میتواند برای کالاهای صادراتی یا محصولاتی که تولید آنها نیازمند تأمین ارز است مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته صیدی، توسعه اوراق سلف ارزی میتواند به گسترش تجارت کمک کند و صندوقهای ارزی نیز در آینده قادر خواهند بود این اوراق را بهعنوان یکی از داراییهای موجود در سبد سرمایهگذاری خود تعریف کنند.
بازگرداندن پساندازهای راکد به چرخه تولید
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز طرح رویش را یکی از برنامههای اصلی وزارت اقتصاد برای فعالسازی منابع راکد عنوان کرد. وی با اشاره به فاصله میان پسانداز و سرمایهگذاری در اقتصاد ایران گفت با وجود بالا بودن نرخ پسانداز، رشد سرمایهگذاری منفی است و بخش قابل توجهی از پساندازها به سرمایهگذاری مولد تبدیل نمیشود.
به گفته وزیر اقتصاد، یکی از دلایل این وضعیت به قواعد و ساختارهای موجود در اقتصاد بازمیگردد. از سوی دیگر، پایینتر بودن بازده پساندازهای مردم از نرخ تورم موجب شده است بخشی از منابع به سمت بازارهایی مانند سکه، طلا و رمزارز حرکت کند و از چرخه تولید خارج شود.
مدنیزاده اوراق ارزی و صندوقهای سرمایهگذاری ارزی را یکی از راهکارهای بازگرداندن این منابع به چرخه اقتصاد عنوان کرد و گفت برای دستیابی به رشد اقتصادی بالا، علاوه بر جذب منابع خارجی باید از پساندازهای انباشتهشده مردم در سالهای گذشته نیز استفاده کرد.
وی همچنین از تلاش برای جذب سرمایه ایرانیان خارج از کشور خبر داد و گفت وزارت اقتصاد طرح دیگری را نیز دنبال میکند که بر اساس آن، اوراق مربوط به پروژههای بزرگ و ارزآور در اختیار مردم قرار خواهد گرفت تا منابع خرد و راکد به سمت تأمین مالی سرمایهگذاریهای مولد هدایت شود.
