هومص با «عیار» به دنبال غربالگری هوشمند استارتآپها رفت
شرکت تسهیلگران صادرات هوش مصنوعی صنعتی «هومص» در نشست خبری خود از دستیار هوشمند سرمایهگذاری «عیار» رونمایی کرد؛ سامانهای که قرار است استارتآپها و شرکتهای فناور را از مرحله معرفی اولیه تا ارزیابی، تکمیل مدل کسبوکار، آمادهسازی مالی و ورود به مذاکره با سرمایهگذار یا شریک صنعتی همراهی کند.
محمدرضا معبودیان، مدیرعامل هومص، در این نشست یکی از چالشهای جدی زیستبوم فناوری کشور را فاصله میان داشتن یک فناوری مناسب و آمادهبودن برای جذب سرمایه دانست.
او با اشاره به تجربه هومص در بررسی صدها فرصت سرمایهگذاری گفت طی حدود یکسالونیم گذشته ۳۳۸ پرونده استارتآپی شناسایی شدهاند، اما در نهایت تنها ۸ مورد به مرحله بررسی موشکافانه و جدی برای سرمایهگذاری رسیدهاند.
به گفته معبودیان، این فاصله بزرگ لزوماً به معنای نبود فناوری یا ظرفیت در سایر تیمها نیست. بخشی از استارتآپها نمیدانند سرمایهگذار برای تصمیمگیری به چه اطلاعاتی نیاز دارد یا نمیتوانند محصول، بازار، تیم و مدل مالی خود را بهدرستی ارائه کنند. ضعف در تدوین Financial Projection، مشخصنبودن میزان سرمایه مورد نیاز، ابهام در مدل کسبوکار و حتی ناتوانی در ارائه یک Pitch Deck منسجم از جمله مشکلاتی است که میتواند یک فرصت بالقوه را پیش از ورود به مرحله سرمایهگذاری از مسیر خارج کند.
«عیار» با هدف کاهش همین شکاف توسعه یافته است. متقاضیان میتوانند بدون نیاز به معرفی شخصی یا حضور در حلقههای شناختهشده سرمایهگذاری، اطلاعات کسبوکار خود را وارد سامانه کنند. مشخصات تیم، مسئله و محصول، بازار هدف، مشتریان، رقبا، ریسکها، مدل کسبوکار، وضعیت مالی و برنامه جذب سرمایه بخشی از اطلاعاتی است که در این مسیر مورد بررسی قرار میگیرد.
مهران ضیابری، معاون فنی هومص، عیار را فراتر از یک فرم دریافت اطلاعات توصیف کرد. به گفته او، سامانه قرار نیست صرفاً پاسخها را جمعآوری کند، بلکه با تحلیل اطلاعات ارائهشده، ابهامها و تناقضها را شناسایی میکند و به استارتآپ نشان میدهد پیش از مراجعه به سرمایهگذار چه بخشهایی از پرونده نیازمند اصلاح است.
ضیابری توضیح داد که در طراحی عیار، مسیر ارزیابی در چند مرحله شکل گرفته است؛ از تعریف هویت کسبوکار و تبیین مسئله و محصول گرفته تا شناخت مشتری، بررسی ترکیب تیم، ارزیابی رقبا و ریسکها، طراحی مدل کسبوکار، آمادهسازی مالی و در نهایت تدوین Pitch Deck و ارزیابی نهایی. سامانه همچنین میتواند ناسازگاری میان ادعاهای مطرحشده در بخشهای مختلف پرونده را شناسایی کند؛ برای مثال اگر برآورد بازار، مدل فروش و پیشبینی درآمد با یکدیگر همخوان نباشند، این موضوع به تیم اعلام میشود.
یکی از تمرکزهای اصلی عیار، بخش مالی است. مدیران هومص میگویند بسیاری از تیمها هنگام مراجعه به سرمایهگذار پاسخ دقیقی برای این پرسش ندارند که چه میزان سرمایه میخواهند، این سرمایه را در چه مسیری هزینه خواهند کرد و در مقابل چه میزان سهام واگذار میکنند. عیار قرار است به تیمها کمک کند فرضیات مالی خود را شفاف کنند، نقطه سربهسر و سناریوهای رشد را ببینند و به تصویری قابل دفاعتر از آینده مالی کسبوکار برسند.
برای پروندههای ثبتشده در سامانه، سیستم امتیازدهی نیز در نظر گرفته شده است. براساس توضیحات ارائهشده در نشست، پروندههایی که حداقل امتیاز لازم را کسب نکنند، پیش از عبور به مرحله بعد باید کاستیهای مشخصشده را برطرف کنند. استارتآپهایی که امتیاز بالاتری به دست آورند، امکان اتصال به شبکه منتورها را خواهند داشت و برای تیمهای بالغتر نیز مسیر Fast Track پیشبینی شده تا با عبور از برخی مراحل مستقیماً وارد ارزیابیهای پیشرفته سرمایهگذاری شوند.
مدیرعامل هومص همچنین تأکید کرد که هدف عیار تنها انتخاب چند تیم برای سرمایهگذاری نیست. به گفته او، یکی از مسائل فعلی زیستبوم فناوری، وابستگی بخش قابلتوجهی از دسترسی به سرمایه به رویدادها، ارتباطات شخصی و حضور در شبکههای شناختهشده است؛ شرایطی که ممکن است تیمهای مستعد خارج از تهران یا مجموعههای فنی کمترشناختهشده را از دید سرمایهگذاران دور نگه دارد.
از این منظر، عیار قرار است یک درگاه دائمی ایجاد کند که نقطه شروع آن الزاماً «معرفی شدن» نباشد. ضیابری تأکید کرد که این سامانه نمیتواند دسترسی برابر به سرمایه را تضمین کند، اما میتواند وابستگی مرحله ورود به رابطه شخصی و حضور فیزیکی را کاهش دهد و همه متقاضیان را براساس یک منطق مشخص وارد فرایند ارزیابی کند.
هومص در کنار عیار، توسعه شبکهای از شرکای تخصصی را نیز دنبال میکند. علیرضا نظریان، معاون توسعه و پشتیبانی هومص، در این نشست گفت اکوسیستم هوش مصنوعی تنها از استارتآپها و شرکتهای فناوری تشکیل نمیشود و دانشگاهیان، منتورها، صنایع، زیرساخت، داده، بازار و رسانه نیز اجزای آن هستند.
به گفته نظریان، هومص در حال حاضر با حدود ۳۰ شریک در ارتباط است و هدفگذاری کرده این شبکه را تا پایان سال به ۲۰۰ شریک باکیفیت برساند. این شبکه قرار است خدمات و زیرساختهای مورد نیاز استارتآپها را تأمین کند تا تیمها بهجای توسعه همه ابزارهای جانبی، تمرکز خود را بر ارزش اصلی محصولشان قرار دهند.
نظریان همچنین بر نقش رسانه در توسعه اکوسیستم هوش مصنوعی تأکید کرد و گفت «اکوسیستم بدون روایت ساخته نمیشود». او معتقد است رسانهها علاوه بر اطلاعرسانی، میتوانند در شناسایی نیازهای واقعی صنایع، مطالبهگری برای استفاده از راهکارهای جدید و معرفی شرکتهای توانمند نقش داشته باشند.
هومص اعلام کرده عیار پس از رویدادهایی مانند الکامپ و اینوتکس نیز به فعالیت خود ادامه میدهد و قرار است به درگاه دائمی این مجموعه برای شناسایی استارتآپها، ارزیابی فرصتهای سرمایهگذاری و اتصال شرکتهای فناور به سرمایه، بازار و شرکای صنعتی تبدیل شود.
