بازگشت معاملات؛ گامی به سوی احیای تعادل در بورس

مریم غدیرپور

تعطیلی موقت بازار سهام از ابتدای «جنگ رمضان» اقدامی احتیاطی از سوی نهاد ناظر بازار سرمایه بود که با هدف حفظ ثبات و جلوگیری از رفتارهای هیجانی سرمایه‌گذاران انجام شد.

در شرایط بحران‌های سیاسی یا نظامی، فضای اطلاعاتی معمولاً با عدم‌قطعیت همراه می‌شود و فعالان بازار ممکن است بدون دسترسی به داده‌های دقیق و تحلیل‌های معتبر، تصمیم‌های شتاب‌زده بگیرند.

چنین وضعیتی می‌تواند باعث نوسانات شدید قیمتی، فروش‌های هیجانی و در نهایت آسیب به دارایی سهامداران شود. از همین رو سازمان بورس تصمیم گرفت فعالیت بازار سهام را به‌طور موقت متوقف کند تا فرصت لازم برای شفاف‌سازی اطلاعات، ارزیابی شرایط اقتصادی و ایجاد آرامش نسبی در فضای بازار فراهم شود.

به گفته حمید یاری، معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، در طول این مدت سایر بخش‌های بازار سرمایه به‌تدریج فعالیت خود را از سر گرفتند و حضور گسترده فعالان نیز نشان داد اعتماد عمومی به بازار سرمایه همچنان پابرجاست.

اکنون با انجام هماهنگی‌های لازم و اخذ مجوزهای مربوطه، زمان مناسب برای بازگشایی بازار تعیین شده است. بر اساس اعلام وی، معاملات سهام، صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام و ابزارهای مشتقه آن‌ها ازفردا سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ از سر گرفته می‌شود. انتخاب این زمان به دلیل فراهم شدن شرایط اطلاعاتی شفاف‌تر، کاهش هیجانات بازار و آمادگی زیرساخت‌های معاملاتی برای بازگشت کامل فعالیت‌های بازار سرمایه عنوان شده است.

در راستای انتشار این خبر، روزنامه عصر اقتصاد گفت‌وگویی با فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، انجام داده است. در این گفت‌وگو ابعاد مختلف تعطیلی موقت بازار سهام و دلایل زمان‌بندی بازگشایی آن مورد بررسی قرار گرفته و دیدگاه‌های تحلیلی این کارشناس درباره شرایط فعلی بازار سرمایه برای آگاهی و استفاده خوانندگان گردآوری و ارائه شده است.

ضرورت تدابیر حمایتی برای صنایع بورسی

این کارشناس بازار سرمایه، در این باره می‌گوید: تا زمانی که معاملات بازار سهام به‌طور رسمی از سر گرفته نشود، امکان ارزیابی دقیق ابعاد واقعی ریسک در بازار وجود ندارد.

به گفته او، سازمان بورس در حال حاضر با بهره‌گیری از مشاوره‌های تخصصی فعالان بازار سرمایه در حال بررسی شرایط موجود است تا تصمیم‌گیری‌ها با دقت بیشتری انجام شود.

مهم‌ترین نکته در چنین شرایطی پرهیز سهامداران از تصمیمات هیجانی است، چراکه رفتارهای شتاب‌زده و فروش‌های احساسی می‌تواند زیان بیشتری برای سرمایه‌گذاران به همراه داشته باشد

آقابزرگی توضیح می‌دهد: با توجه به تنوع ابزارهای مالی و پیچیدگی ریسک‌های موجود در بازار سرمایه، لازم است هماهنگی نزدیکی میان سازمان بورس، نهادهای مالی و کارگزاری‌ها شکل گیرد تا در زمان بازگشایی بازار، فشار کمتری به سرمایه‌گذاران وارد شود و در صورت بروز نوسانات، امکان مدیریت مؤثر آن وجود داشته باشد.

او در ادامه تأکید می‌کند: شورای عالی بورس و سازمان بورس برای بازگشایی بازار دو محور اصلی را مدنظر قرار داده‌اند. نخست، سنجش میزان آمادگی بازار برای بازگشت به معاملات عادی است.

به گفته وی، با توجه به خساراتی که در جریان جنگ اخیر به برخی صنایع بزرگ بورسی وارد شده، ضروری است پیش از بازگشایی بازار، تدابیر حمایتی و کنترلی لازم برای کاهش ریسک‌ها و مدیریت شرایط بازار اتخاذ شود.

ریزش مقطعی بورس پس از بازگشایی دور از انتظار نیست

فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، درباره شرایط معاملات پس از بازگشایی بازار اظهار کرد: با توجه به وقفه‌ای که در فعالیت بازار سهام ایجاد شده و همچنین شرایط اقتصادی و روانی ناشی از جنگ رمضان، دور از انتظار نیست که در روزهای ابتدایی بازگشایی بازار شاهد نوسانات و حتی افت قیمت در برخی نمادها باشیم.

وی خاطرنشان کرد: در بسیاری از بازارهای مالی، پس از یک دوره تعطیلی یا وقوع شوک‌های سیاسی و اقتصادی، واکنش‌های اولیه بازار معمولاً با نوسان همراه است و این موضوع تا حد زیادی طبیعی تلقی می‌شود.

او یادآور شد: بخشی از سرمایه‌گذاران ممکن است در ابتدای بازگشایی بازار برای مدیریت نقدینگی یا کاهش سطح ریسک پرتفوی خود اقدام به فروش سهام کنند که این امر می‌تواند به افزایش فشار عرضه در برخی صنایع منجر شود. با این حال، وی تصریح کرد: این وضعیت الزاماً به معنای تداوم روند نزولی در بازار نیست و تجربه نشان داده است که با گذشت زمان و بازگشت آرامش به فضای معاملات، بازار به تعادل نسبی دست پیدا می‌کند.

آقابزرگی اذعان کرد: مهم‌ترین نکته در چنین شرایطی پرهیز سهامداران از تصمیمات هیجانی است، چراکه رفتارهای شتاب‌زده و فروش‌های احساسی می‌تواند زیان بیشتری برای سرمایه‌گذاران به همراه داشته باشد.

وی درهمچنین خاطرنشان کرد: اگر فعالان بازار با رویکردی منطقی و تحلیلی عمل کنند، به‌تدریج ثبات و آرامش به بازار سرمایه بازخواهد گشت.

لزوم افزایش شفافیت و نقدشوندگی

این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به سوال «عصر اقتصاد» مبنی بر اینکه «انتظار فعالان بازار سرمایه از رئیس سازمان بورس در شرایط کنونی چیست؟» گفت: شرح وظایف سازمان بورس و اوراق بهادار کاملا مشخص و واضح قید شده است.

وی افزود: افزایش شفافیت و نقدشوندگی یکی از اصول اولیه در وظایف سازمان بورس و اوراق بهادار است. خوشبختانه در دوره ریاست آقای حجت‌الله صیدی بر سازمان بورس برخلاف دوره گذشته، این موارد را بیشتر مشاهده کردیم، زیرا تلاش‌های خوبی در این زمینه شده است.

جلوگیری از فرسایشی شدن توقف معاملات سهام

این کارشناس بازار سرمایه در مورد برنامه دولت و سازمان بورس بعد از آتش‌بس جنگ برای حمایت از بازار سرمایه، گفت: به نظر می‌رسد تنها کاری که از دست دولت و سازمان بورس برمی‌آمد، تسریع در بازگشایی معاملات سهام بود که خوشبختانه انجام شد.

آقابزرگی با تأکید بر اینکه هرچه توقف معاملات سهام طولانی‌تر، مزمن‌تر و فرساینده‌تر شود، به‌طور طبیعی اشتیاق سهامداران برای فروش و تأمین نقدینگی افزایش می‌یابد، گفت: ممکن است منابع سرمایه طیف گسترده‌ای از سرمایه‌گذاران صرفاً بر سهام متمرکز شده باشد و ناتوانی در نقد کردن آن برای سهامداران دردسرساز شود؛ از این‌رو یکی از اقدامات مهمی که خوشبختانه انجام شد، بازگشایی هرچه سریع‌تر بازار سهام بود.