برگزاری کارگاه تاب‌آوری سازمانی در مجموعه صنعتی گچ جنوب فارس-الأهلی
با تکیه بر فرهنگ کارآفرینی و تعهد به آبادانی
برگزاری روز نخست کارگاه جامع «تاب‌آوری سازمانی» در مجموعه صنعتی گچ جنوب فارس (الأهلی)
لامرد / عصر اقتصاد روز نخست کارگاه تخصصی و کاربردی «تاب‌آوری سازمانی» با حضور مدیران ارشد، کارشناسان و سرمایه انسانی شرکت تعاونی تولیدی گچ جنوب فارس (الأهلی) و با تدریس دکتر محمدرضا مقدسی، مدیر و موسس خانه تاب‌آوری ایران، در محل اتاق جلسات این مجموعه صنعتی در شهرستان لامرد برگزار شد. این رویداد آموزشی-توسعه‌ای، با هدف ارتقای ظرفیت سازگاری پویا، تقویت سرمایه روان‌شناختی سازمان و بهینه‌سازی فرآیندهای مواجهه با عدم‌قطعیت‌های محیطی و صنعتی به اجرا درآمد.
پیوند مفهوم آبادانی، ارزش‌های خانوادگی و تاب‌آوری بومی
این نشست با تمسک به آموزه‌های الهی و تلاوت فرازی از آیه شریفه ۶۱ سوره مبارکه هود (*«هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا»*؛ اوست که شما را از زمین پدید آورد و آبادانی آن را به شما سپرد) آغاز شد؛ آیه‌ای که نماد رسالت تولید و آبادانی این مجموعه در دامنه‌های زاگرس جنوبی است.
در بخش افتتاحیه، به پیشینه و ریشه‌های هویت‌بخش گچ جنوب فارس-الأهلی اشاره شد؛ شرکتی تعاونی و خانوادگی که از سال ۱۳۶۱ با همت و آینده‌نگری مهندس علی روئین‌اهلی و تغییر مسیر از حوزه ساختمانی به صنعت گچ پایه‌گذاری شد. کارخانه‌ای که مسیر بالندگی خود را با تولید سنتی و روزانه ۲۰ تن آغاز کرد، در سال ۱۳۷۵ با غلبه بر چالش‌های پیچیده مالی به کارخانه‌ای تمام‌اتوماتیک با ظرفیت ۲۰۰ تن تبدیل شد و اکنون با تکیه بر تعهد و دانش بومی، ظرفیت آن به ۱۰۰۰ تن در روز و نیز واحد معدنی فرآوری با ظرفیت سالانه ۴۰۰ هزار تن در نزدیکی بندر شهید رجایی رسیده است. مجموعه‌ای با بیش از ۳۰۰ نفر نیروی انسانی فعال، دارنده نشان‌های استاندارد ملی و مدیریت کیفیت بین‌المللی ISO 9001، که شعارهای بنیادین آن یعنی «ما می‌توانیم» و «نمی‌شود وجود ندارد»، مانیفست عینی تاب‌آوری در صنعت به شمار می‌آیند.
واکاوی مبانی نظری تاب‌آوری؛ از ریشه‌های تحولی تا شایستگی‌های عملیاتی
در ادامه، دکتر محمدرضا مقدسی مباحث علمی کارگاه را با بازتعریف دقیق مفهوم «تاب‌آوری سازمانی» آغاز کرد. وی تأکید کرد که تاب‌آوری به معنای انفعال، تحمل فرساینده یا بازگشت صِرف به نقطه پیشین نیست، بلکه فرآیندی پویا از جذب تنش، بازسازی ساختارها و جهش به سطحی نوین از کارآمدی (رشد پس از سانحه/بحران) در دل زیست‌بوم‌های اقتصادی پرنوسان است.
مدرس کارگاه با پیوند زدن مبانی آکادمیک به تجارب میدانی، به بررسی سیر تاریخی این مفهوم پرداخت و کارگاه را با واکاوی نظریه کلاسیک پروفسور اِمی وِرنِر (Emmy Werner) پی گرفت. دکتر مقدسی ضمن تشریح پژوهش‌های چند دهه‌ای ورنر، اهمیت «عوامل محافظ» (Protective Factors) در برابر «عوامل خطر» (Risk Factors) را تبیین کرد و افزود: همان‌گونه که ورنر در مقیاس انسانی نشان داد انسجام، روابط حمایتی و پذیرش مسئولیت نقشی کلیدی در بازداری از فروپاشی دارند، در یک سازمان تولیدی خانوادگی نظیر گچ جنوب فارس، همدلی تیمی، اصالت ارزش‌ها و شبکه حمایتی اعضا نقشی راهبردی در خنثی‌سازی تکانه‌های بازار و تولید ایفا می‌کنند.
در بخش دوم تدریس، دکتر مقدسی دیدگاه‌ها و مدل پنج‌مرحله‌ای دکتر اَل سیبِرت (Al Siebert) را مورد بررسی عمیق قرار داد. وی با تشریح نظریه «مزیت تاب‌آوری» سیبرت، مؤلفه‌های زیر را به عنوان ارکان تاب‌آوری مدیران و پرسنل تشریح نمود:
۱. حفظ سلامت هیجانی و بدنی در شرایط بحرانی،
۲. مسئله‌گشایی خلاقانه و منعطف،
۳. توسعه عزت‌نفس و خودکارآمدی سازمانی،
۴. کنجکاوی و یادگیری مستمر از اشتباهات و دست‌اندازها،
۵. و دستیابی به هوش انطباقی در رویارویی با سناریوهای پیش‌بینی‌نشده.
نتیجه‌گیری و افق روزهای آتی
دکتر مقدسی در جمع‌بندی روز نخست کارگاه تصریح کرد: «الگوی رشد گچ جنوب فارس، از کارگاه دستی تا مجتمع بزرگ بین‌المللی صادرات‌محور، سندی روشن از وجود تاب‌آوری نهادینه‌شده در فرهنگ سازمانی این مجموعه است. تلفیق این سابقه زیسته با دانش نظری روز، سازمانی چابک‌تر، آسیب‌ناپذیر و آماده برای رهبری بازار در عصر عدم قطعیت‌ها خلق خواهد کرد.»
این کارگاه در روز آتی با تمرین‌های سناریونویسی تاب‌آوری عملیاتی، پایش کسری‌های منابع سازمانی و کاربست راهکارهای مدیریت استرس شغلی ویژه پرسنل بخش‌های معدن، تولید و ستاد ادامه خواهد یافت.
