بیمه هایی که روی بورس هستند

هادی بهرامی

صنعت بیمه را می توان به عنوان یک ابزار مهم پوشش ریسک و توسعه اقتصادی کشور در نظر گرفت؛ به طوری که با افزایش تورم و پیچیده تر شدن شرایط اقتصادی، ضریب نفوذ بیمه نیز، افزایش پیدا می کند.

شرکت های بیمه در حوزه های مختلف مانند بیمه خودرو، بیمه تکمیلی درمان، بیمه عمر، بیمه آتش ‌سوزی و… فعالیت می کنند و از طریق پوشش ریسک مشتریان، کمکی به توسعه اقتصادی آن ها کرده و کارمزد خود را دریافت میکنند. تحریم ها، نرخ تورم و به دنبال آن، هزینه استهلاک و قیمت کالا در سال های اخیر به میزان قابل توجهی افزایش یافته است، به همین خاطر، صنعت بیمه خدمات متنوع تری ارائه کرده و حجم فعالیت شرکت ها به لحاظ ریالی و در بخش حمل و نقل بین الملی به لحاظ دلاری گسترده تر شده است.

در حال حاضر تقریبا 30 شرکت بیمه ای کوچک و بزرگ تشکیل شده است که طیف گسترده‌ ای از خدمات را ارائه میکنند. سهام 34 شرکت بیمه و بازنشسته در بازار بورس قابل خرید و فروش هستند و جمعا 132 همت (هزار میلیارد تومان) ارزش بازار دارند. بیمه، دوازدهمین گروه برتر بازار بورس ایران میباشد که سرمایه گذاران ویژه ای دارد؛ در واقع رفتار های متمایزی با سایر گروه ها داشته و جزء گزینه های رشدی، اما در مواقع خاصی از بازار میباشد. ارزش بازار صنعت بیمه و بازنشسته در بازار بورس، طی 5 سال اخیر به میزان 528 درصد افزایش یافته و از 21 همت به 132 همت رسیده است که در حال حاضر، مبلغ 51 میلیارد تومان ارزش معاملات روزانه دارد.

ارزش بازار صنعت بیمه و بازنشسته در بازار بورس، طی 5 سال اخیر به میزان 528 درصد افزایش یافته و از 21 همت به 132 همت رسیده است که در حال حاضر، مبلغ 51 میلیارد تومان ارزش معاملات روزانه دارد

شاخص ضریب نفوذ بیمه ایران در سال 1403 به محدوده 2.15 درصد رسیده است که نسبت به سال قبل، افزایش بسیار جزئی را تجربه کرده و همچنین با میانگین 5 سال اخیر، در یک سطح قرار دارد. شاخص وضعیت بدی ندارد، اما می تواند بهتر از این باشد؛ در واقع کشور تورمی ایران طبیعتا باید ضریب نفوذ بیمه بالایی داشته باشد تا ریسک ها هر چه بیشتر پوشش داده شود و سودآوری و استقبال از شرکت های بیمه ای هم افزایش پیدا کند.

اما تورم بالا شرکت های بورسی را در محاسبات ریسک محتاط کرده و بازدهی سرمایه گذاری مردم با نگاه کوتاه مدت را کم کرده است. با مقایسه رفتار های شاخص گروه بیمه در بورس و ضریب نفوذ بیمه سالانه کشور، متوجه میشویم که رابطه تنگاتنگی بین این دو پارامتر وجود دارد و در صورت افزایش ضریب نفوذ صنعت در سال های آتی، مجددا میتوان شاهد رشد بی نظیر صنعت بیمه بود.

میزان سودآوری صنعت چقدر است؟

حق بیمه صادره شرکت های بورسی صنعت بیمه و بازنشسته در سال 1402 به مبلغ 140 هزار میلیارد تومان میباشد که این مبلغ نسبت به سال 1401 به میزان 63 درصد و نسبت به چهار سال قبل (1398)، 418 درصد رشد کرده است. صنعت بیمه در شش ماهه اول سال 1403 به مبلغ 56 هزار میلیارد تومان حق بیمه صادره داشته است که افزایش 65 درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل را نشان میدهد و به نظر میرسد وضعیت فروش خوبی دارد. بیمه ای ها در سال 1402 به مبلغ 12.6 همت سود خالص ساختند که نسبت به سال 1401 عملکرد جالبی نداشتند، اما در مقایسه با میانگین سال های قبل، روند خوبی را طی کردند؛ به طوری که این سود نسبت به سال 1401 به میزان 23 درصد کاهش، اما نسبت به 5 سال قبل (1398)، 425 درصد رشد داشته است. شرکت های بیمه ها به صورت میانگین 53 درصد تقسیم سود سالانه دارند که با توجه به سیاست تقسیم سود سایر شرکت ها، نسبت قیمت به سود تقسیمی (P/D) این صنعت رضایت بخش است.

وضعیت بنیادی صنعت می توانست بهتر باشد!

نسبت قیمت به سود خالص (P/E) صنعت بیمه 10.3 میباشد که نسبت به برخی صنایع مانند پتروپالایشی، بانک ها و فلزات اساسی بیشتر است، اما در مقایسه با کلیت بازار، وضعیت خوبی دارد. این نسبت در سال 1398 به دلیل رشد فزاینده قیمت سهام به میزان 30.2 بود که اصلا جالب بنظر نمی آمد؛ اما در سال 1402 به 10.3 رسیده و میتوان چنین برداشت کرد که با وجود افت سودسازی صنعت طی یکی دو سال اخیر، قیمت سهام شرکت های آن هم بشدت افت کرده و در سطح یکسانی قرار دارند.

صنعت بیمه در شش ماهه اول سال 1403 به مبلغ 56 هزار میلیارد تومان حق بیمه صادره داشته است که افزایش 65 درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل را نشان می دهد و به نظر میرسد وضعیت فروش خوبی دارد. بیمه ای ها در سال 1402 به مبلغ 12.6 همت سود خالص ساختند که نسبت به سال 1401 عملکرد جالبی نداشتند

شاخص بازده دارایی های صنعت نسبت به سال گذشته، نصف شده و به محدوده 5 درصد رسیده است و حتی از میانگین بازده 8 درصدی طی 5 سال اخیر هم کمتر است و نشان میدهد سودسازی شرکت ها در مقابل رشد آهسته دارایی هایشان کاهش قابل ملاحظه ای را تجربه کرده است. شاخص بازده حقوق صاحبان سهام نیز، به محدوده 25 درصد رسیده و از سال های قبل بسیار کمتر شده است که نشان دهنده استفاده ناکافی از حقوق مالکانه در جهت افزایش سودآوری میباشد.

تحلیل تکنیکال شاخص بیمه و بازنشسته

شاخص گروه بیمه و بازنشسته در سال 1397 تا 1399 به میزان 2 هزار و 275 درصد رشد کرد و از محدوده 4 هزار و 100 واحد به 97 هزار و 400 واحد رسید که منجر به رشد فزاینده سهام شرکت های بیمه ای شد؛ البته همه سهم های بیمه ای بجز هلدینگ شستا و برخی صندوق های بیمه ای فعال در حوزه سرمایه گذاری (مد نظر ما شرکت های بیمه ای میباشد نه چند رشته ای و سرمایه گذاری). در سال 1399 همزمان با سقوط آزاد شاخص کل بورس، شاخص گروه بیمه با کاهش 54 درصدی مواجه شد و پس از 2 سال توانست به میزان 178 درصد افزایش یابد. مقایسه ها نشان میدهد گروه بیمه ای نسبت به کلیت بازار بورس، بازدهی بیشتری را تجربه کرده و جزء گروه های رشدی و با ارزش بازار متوسط (با ریسک متوسط) به حساب می آید.

شاخص بیمه طی سه ماه اخیر به میزان 25 درصد رشد کرده و از محدوده 90 هزار واحد به 114 هزار واحد رسیده است که نشان دهنده رقابت با سایر شاخص ها و صنایع میباشد. مهم ترین مقاومت شاخص گروه بیمه همان ATH ایجاد شده در اردیبهشت ماه 1402 محسوب می شود که شکست آن، برابر با صدور تاییدیه آغاز روند صعودی جدید برای سهم های بیمه ای است؛ پس محدوده 128 هزار واحد مد نظر ما خواهد بود. حمایت قوی شاخص بیمه و بازنشسته 90 هزار واحد است که سکوی پرتاب قیمت ها خواهد بود و امکان دارد شاخص تا سال های بعد هم به زیر این حمایت نفوذ نکرده و رو به رشد باشد.

گروه بیمه ای نسبت به کلیت بازار بورس، بازدهی بیشتری را تجربه کرده و جزء گروه های رشدی و با ارزش بازار متوسط (با ریسک متوسط) به حساب می آید

پیش بینی می شود گروه بیمه ای به دنبال رشد بازار بورس در سال های آتی، بازده خوبی ایجاد کنند و نسبت به سایر صنایع، عملکرد خیلی خوبی داشته باشند. در کوتاه مدت ممکن است سهام شرکت های این صنعت کمی با کاهش قیمت مواجه شوند؛ زیرا اسیلاتور rsi دقیقا تکیه بر مقاومت تاریخی در محدوده 85 زده و شاخص هم در حال نزدیک شدن به سقف 128 هزار واحدی میشود. اما در بازه بلند مدت نیز، نظر ما این است که در سال 1404 مقاومت 128 هزار واحدی شکسته و شاخص صنعت تا 165 هزار واحد رشد نماید؛ البته رشد فرضا 30 درصدی شاخص به معنای رشد 30 درصدی همه سهم های بیمه ای نیست و ممکن است سهام یک شرکت بیمه ای 1000 درصد و سهم دیگر 50 درصد بازدهی داشته باشد.

سهام کدام شرکت ها پتانسیل رشد زیادی دارند؟

1- شرکت بیمه البرز در سال 1402 به مبلغ 13.6 همت حق بیمه صادره و 3 همت سود خالص داشته است که نسبت به سال 1401 به میزان 179 درصد و نسبت به 5 سال قبل (1398)، 3 هزار درصد افزایش یافته است. با توجه به روند رو به رشد سودسازی و ارزش بازار 12.4 همتی شرکت، به نظر میرسد قیمت سهام البرز با عبور از سقف 200 تومان، روند صعودی بزرگی ایجاد خواهد شد و میتوان انتظار رشد بیش از 200 درصد را داشت.

2- شرکت بیمه سینا به عنوان یک بیمه ای کوچک اما فعال، سال 1402 را با سودآوری 390 میلیارد تومانی پشت سر گذاشته است که نسبت به سال 1401 به میزان 350 درصد افزایش یافته است. سود خالص شرکت از 9 میلیارد تومان در سال 1393 به 347 میلیارد تومان در سال 1399 رسیده بود که منجر به رشد 7 هزار درصدی قیمت سهام وسین شد! پیش بینی میشود قیمت سهم با وضعیت بنیادی مطلوبی که دارد، با حفظ حمایت قوی 150 تومان، در سال های 1404 و 1405 بتواند اهداف بالایی را لمس کند و ارزش بازار شرکت را از 1.1 همت به بیش از 5 همت برساند.

3- شرکت های بیمه زندگی خاورمیانه و حافظ هم در وضعیت بنیادی خوبی قرار دارند و از لحاظ ارزش بازار (MC) دارای پتانسیل رشد زیادی هستند. شرکت بیمه زندگی خاورمیانه در سال 1402 به مبلغ 121 میلیارد تومان سود خالص داشته است که نسبت به سال 1401 به میزان 37 درصد افزایش یافته و با توجه به ارزش بازار 1.1 همتی، پیش بینی می شود قیمت سهم با عبور از سقف 570 تومان می تواند رشد چند برابری داشته باشد. تصور ما از شرکت بیمه حافظ این است که سودسازی 15 میلیارد تومانی و رشد آن نسبت به سال 1401 و همچنین ارزش بازار 1.5 همتی میتواند منجر به رشد چشمگیر شود؛ البته روند گذشته نگر قطعا در پیش بینی ها دخیل است.