تسهیلات بانکی؛ موتور احیای تولید در پساجنگ

مریم غدیرپور

در آغاز سال جدید، بانک مرکزی با انتشار مجموعه‌ای از سیاست‌های به‌روز ارزی، پولی و اعتباری، مسیر حرکت شبکه بانکی کشور را برای ماه‌های پیش رو مشخص کرد.

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در نشستی که با مدیران ارشد نظام بانکی برگزار شد، ضمن تشریح این سیاست‌ها، بر لزوم اجرای دقیق و بی‌وقفه آنها تأکید کرد.

او با قدردانی از تلاش‌ مدیران و کارکنان بانک‌ها در دوره‌های سخت جمله ایام جنگ و روزهای تعطیل خواستار تداوم همین روحیه و اهتمام در سال جاری شد.

به گزارش عصر اقتصاد، به گفته همتی، سیاست‌های جدید بانک مرکزی با هدف تقویت ثبات اقتصادی و کمک به بازسازی صنایع آسیب‌دیده در سال‌های گذشته تدوین شده است.

او اعلام کرد که مهم‌ترین اولویت بانک‌ها در سال جدید باید حمایت عملی و هدفمند از بخش تولید باشد؛ بخشی که زیربنای اشتغال و پایداری اقتصادی کشور محسوب می‌شود. بر همین اساس، رئیس‌کل بانک مرکزی دستور داده است که بازسازی واحدهای صنعتی آسیب‌دیده و جلوگیری از بروز بیکاری گسترده در سراسر کشور در صدر برنامه‌های اعتباری بانک‌ها قرار گیرد.

در توضیح محورهای اصلی سیاست‌های ارزی، پولی و اعتباری، همتی به چند نکته مهم اشاره کرد. او از بانک‌ها خواست که با جدیت کامل از هرگونه کندی در اجرای این سیاست‌ها اجتناب کنند و برنامه‌های مصوب را بدون تأخیر عملی سازند. به باور او، سرعت عمل و هماهنگی میان بانک‌ها و بانک مرکزی، در شرایط اقتصادی فعلی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

بر اساس دستور رئیس‌کل بانک مرکزی، شبکه بانکی باید سه وظیفه کلیدی را در اولویت قرار دهد. نخست، «حفظ و اعاده اشتغال» است؛ به این معنا که بانک‌ها باید از واحدهای تولیدی فعال و نیمه‌فعال به‌گونه‌ای حمایت کنند که از تعطیلی آنها جلوگیری شود و فرصت‌های شغلی موجود حفظ گردد.

دوم، «تقویت تقاضا» و حمایت از رونق بازار از طریق ارائه تسهیلات هدفمند و متناسب با قوانین بانکی است. سومین وظیفه نیز «هم‌افزایی و همکاری جدی» در شرایط سخت اقتصادی است؛ روحیه‌ای که همتی به آن اشاره کرد و گفت شبکه بانکی در دوره‌های دشوار گذشته نیز نمونه‌های موفقی از آن را نشان داده است.

رئیس‌کل بانک مرکزی تأکید کرد که انتظار می‌رود شبکه بانکی کشور در سال جدید نیز همان روحیه تلاش و خدمت‌رسانی را که در سال‌های گذشته، از جمله در ایام جنگ و ماه رمضان، نشان داد، ادامه دهد.

او همکاری نزدیک و مستمر میان بانک مرکزی و بانک‌ها را شرط اصلی تحقق اهداف اقتصادی امسال دانست و ابراز امیدواری کرد که این هم‌افزایی، زمینه‌ساز پیشرفت در بخش‌های مختلف اقتصادی شود.

به گفته همتی، اگر شبکه بانکی بتواند سیاست‌های اعلام‌شده را با انسجام اجرا کند، امید آن می‌رود که هم بخش تولید تقویت شود و هم نظام مالی کشور با ثبات بیشتری به مسیر خود ادامه دهد.

او در پایان خطاب به مدیران بانکی اعلام کرد که سال جدید می‌تواند سالی سرنوشت‌ساز برای اقتصاد باشد، به شرط آنکه عزم و همکاری همه‌جانبه در اجرای سیاست‌ها وجود داشته باشد.

ضرورت تداوم حمایت بانکی از تولید در شرایط جنگ اقتصادی

دکتر علیرضا بنی‌هاشمی در گفت‌وگو با عصراقتصاد با اشاره به وضعیت دشوار بنگاه‌های تولیدی در شرایط فعلی کشور، بر ضرورت تداوم حمایت نظام بانکی از بخش تولید تأکید کرد و گفت در دوره‌هایی مانند شرایط جنگ اقتصادی و همزمانی آن با ماه رمضان، فشار بر واحدهای تولیدی به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد و همین مسئله بازگشت سرمایه و بازپرداخت تسهیلات بانکی را برای بسیاری از فعالان اقتصادی دشوار می‌کند.

او توضیح داد: در شرایط عادی، بانک‌ها قراردادهای تسهیلاتی را به‌صورت ریالی و با نرخ بهره مشخص با شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی منعقد می‌کنند و طبیعی است که مشتری نیز موظف است در زمان مقرر اصل و سود وام را به بانک بازگرداند.

اما در وضعیت بحرانی که اقتصاد کشور با آن روبه‌رو شده است، بسیاری از تولیدکنندگان با کاهش نقدینگی، افت تقاضا و اختلال در زنجیره تأمین مواجه شده‌اند و همین عوامل باعث شده است که بازپرداخت بدهی‌ها برای آنها به‌سادگی گذشته نباشد.

به گفته بنی‌هاشمی، در چنین شرایطی بسیاری از تولیدکنندگان ناچار می‌شوند تسهیلات خود را تمدید کنند، در حالی که هنوز امکان بازپرداخت کامل بدهی را ندارند. او معتقد است که این موضوع نباید به معنای توقف حمایت بانکی از بخش تولید تلقی شود. بلکه لازم است بانک‌ها با درک شرایط اقتصادی کشور، رویکردی واقع‌بینانه‌تر در قبال بدهی واحدهای تولیدی اتخاذ کنند.

این کارشناس اقتصادی تأکید کرد که یکی از راهکارهای منطقی در این شرایط آن است که بانک‌ها بدهی بنگاه‌هایی را که به دلیل شرایط بحرانی قادر به بازپرداخت نیستند، در قالب مطالبات معوق طبقه‌بندی کنند تا فشار فوری از روی تولیدکنندگان برداشته شود. به باور او، چنین اقدامی می‌تواند به واحدهای تولیدی فرصت دهد تا فعالیت خود را حفظ کنند و از تعطیلی خطوط تولید و بیکاری نیروی کار جلوگیری شود.

بنی‌هاشمی در پایان تصریح کرد: در شرایط جنگ اقتصادی، حفظ تولید باید در اولویت سیاست‌های اقتصادی قرار گیرد.

به گفته او، اگر نظام بانکی در این مقطع حساس از بنگاه‌های تولیدی حمایت نکند، آسیب‌های آن می‌تواند در آینده به شکل کاهش تولید، افزایش بیکاری و رکود گسترده در اقتصاد کشور نمایان شود.