محبوبه شاه حسینی؛ کارشناس حوزه آموزش
جایگاه و نقش مدیران مدارس در مدرسه، فراتر از یک عنوان اداری و رهبر مدرسه است. مدیر در مدرسه حلقه واسط بین دانش آموزان، خانواده و دبیران است و هر چه تعامل مدیر با اعضای این مجموعه بیشتر باشد، دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده، آسان تر، سریع تر و با کیفیت تر است.
یک مدیر موفق، پیش از هر چیز، با تدوین یک چشمانداز آموزشی روشن و مشارکتی، مسیر حرکت مدرسه را تعیین میکند؛ چشماندازی که نه تنها بر نمرات و موفقیتهای بخشنامه ای و آکادمیک متمرکز است، بلکه شامل توسعه مهارتهای فردی و جمعی، پرورش شهروندان مسئول پذیر و ایجاد یک محیط یادگیری فراگیر و ایمن است.
تعیین چشم انداز، اهداف آموزشی و برنامهریزی دقیق برای تحقق این اهداف و ارزیابی و پایش مستمر از مهم ترین از وظایف مدیران تحول خواه محسوب می شوند که به بهبود عملکرد مدرسه کمک میکنند. در حقیقت هدف گذاری و بررسی عملکرد دانشآموزان و معلمان، شناسایی نقاط ضعف و ارائه راهکارهای اصلاحی نقشی اساسی در روند آموزش ایفا می کنند.
در چنین شرایطی است که ارتقاء کیفیت آموزش و دستیابی به چشم انداز تبیین شده، اهداف سازمانی و حتی اجتماعی و فرهنگی میسر می شود.
در حقیقت مدیران مدارس نقش محوری و غیرقابل انکاری در ارتقاء سطح آموزش و پرورش دارند و فراتر از وظایف صرفاً اداری، به عنوان رهبران آموزشی و تسهیلگران اصلی تحول شناخته میشوند.
این راهبری آموزشی، مستلزم آن است که مدیر به طور فعالانه در فرآیندهای آموزشی مدرسه نظارت و مشارکت مستقیم داشته باشد، با بررسی های میدانی، بازخوردهای سازنده و هدفمند به معلمان ارائه دهد و بستر لازم برای توسعه حرفهای مستمر آنان را فراهم سازد.
مدیران در حقیقت، با حفظ انگیزه معلمان با کیفیت، و همچنین برنامه ریزی در راستای اجرای فرایند ها و برنامههایی که مستقیماً بر بهبود کیفیت تدریس و یادگیری تأثیر میگذارند، به طور مستقیم بر خروجیهای آموزشی مدرسه اثر میگذارند.
علاوه بر این، فرهنگ مدرسهای که توسط مدیر ایجاد میشود—محیطی مبتنی بر اعتماد متقابل، شفافیت، و مسئولیتپذیری مشترک—مهمترین عامل در پذیرش تغییرات نوآورانه و بالا بردن سطح تعهد کارکنان است، به طوری که مدرسه به جایگاه یک سازمان یادگیرنده تبدیل میشود که در آن تمامی ذینفعان (از دانشآموز و معلم گرفته تا اولیا) به طور مستمر در پی بهبود و رشد هستند.
بدون تردید ارتقاء سطح و کیفیت آموزش در مدارس، بدون سرمایهگذاری بر توانمندسازی، انتخاب دقیق و پشتیبانی مستمر از مدیران مدارس، به عنوان راهبران آموزش و معماران اصلی تحول، امری ناممکن به نظر میرسد.
