جای سپرده های بانکی امن است

مریم غدیرپور

یکی از رایج‌ترین روش‌های نگهداری دارایی، سپرده‌گذاری در بانک‌هاست. در شرایط عادی، بانک‌ها به دلیل نظارت‌های قانونی، سیستم‌های امنیتی و ضمانت‌های دولتی، یکی از امن‌ترین مکان‌ها برای نگهداری پول محسوب می‌شوند.

حساب‌های بانکی امکان دسترسی سریع، انتقال آسان و مدیریت راحت سرمایه را فراهم می‌کنند و بسیاری از افراد به همین دلیل ترجیح می‌دهند دارایی نقدی خود را در بانک نگهداری کنند.

با این حال، در شرایط بحرانی مانند جنگ، وضعیت می‌تواند پیچیده‌تر شود. تجربه برخی کشورها در زمان درگیری‌های نظامی نشان داده است که ممکن است به دلیل آسیب به زیرساخت‌ها، قطعی اینترنت یا اختلال در شبکه بانکی، دسترسی به حساب‌ها به طور موقت محدود شود.

همچنین در برخی مواقع دولت‌ها برای کنترل شرایط اقتصادی، محدودیت‌هایی مانند سقف برداشت، تعطیلی موقت بانک‌ها یا کنترل جریان سرمایه اعمال می‌کنند.

در حالت کلی سپرده‌های بانکی مردم در چارچوب قوانین مالی کشور از سطح قابل‌توجهی از امنیت برخور دارند

چنین اقداماتی معمولاً با هدف جلوگیری از بی‌ثباتی مالی انجام می‌شود، اما می‌تواند دسترسی فوری افراد به دارایی‌هایشان را دشوار کند.

از سوی دیگر، در صورت آسیب دیدن شعب فیزیکی یا اختلال در سیستم‌های پرداخت، انجام تراکنش‌های روزمره نیز ممکن است با مشکل مواجه شود.

بنابراین هرچند بانک‌ها از نظر ساختار قانونی و مالی نهادهای قدرتمندی هستند، اما در شرایط جنگی وابستگی آن‌ها به زیرساخت‌های شهری و تصمیمات کلان اقتصادی می‌تواند به یک عامل محدودکننده برای دسترسی سریع به دارایی تبدیل شود.

عصر افتصاد در شرایط فعلی کشور امنیت سپرده ها در شرایط جنگ را درر بانک های کشور بررسی کرده است.

برداشت پول با کمترین دردسر

سید بهاالدین حسینی هاشمی، کارشناس ارشد در حوزه بانکداری در مورد امنیت سپرده های مالی در شبکه بانکی در دوران بحران خاطر نشان کرد: موضوعی که در نگاه اول ممکن است ترسناک به نظر برسد، اما در عمل سازوکار مشخصی برای حمایت از سپرده‌های مردم وجود دارد. سیستم بانکی به‌گونه‌ای طراحی شده که در صورت بروز مشکل برای یک بانک، سپرده‌گذاران با کمترین دردسر بتوانند به اصل پول خود دسترسی پیدا کنند.

در ایران، نظارت بر بانک‌ها بر عهده بانک مرکزی ایران است و همچنین نهادی به نام صندوق ضمانت سپرده‌ها وظیفه حفاظت از سپرده‌های خرد مردم را بر عهده دارد. این ساختار باعث می‌شود حتی در شرایط بحرانی نیز حقوق سپرده‌گذاران تا حد زیادی محفوظ بماند.

کارآیی صندوق ضمانت سپرده‌ها

وی همچنین افزود: با وجود نگرانی‌هایی که در دوره‌های بحرانی یا بی‌ثباتی اقتصادی مطرح می‌شود، در حالت کلی سپرده‌های بانکی مردم در چارچوب قوانین مالی کشور از سطح قابل‌توجهی از امنیت برخوردارند.

یکی از مهم‌ترین سازوکارهایی که برای حفظ اعتماد عمومی به نظام بانکی طراحی شده، «صندوق ضمانت سپرده‌ها» است. این صندوق با هدف حمایت از سپرده‌گذاران خرد و جلوگیری از بروز بحران‌های مالی گسترده ایجاد شده و در صورت بروز مشکل برای یک بانک یا مؤسسه اعتباری، از سپرده‌های مشمول تا سقف مشخصی حمایت می‌کند.

هاشمی در ادامه یادآورشد: سپرده‌هایی که بیشتر مردم در زندگی روزمره از آن‌ها استفاده می‌کنند، معمولاً تحت پوشش این صندوق قرار دارند.

حساب‌های قرض‌الحسنه، حساب‌های جاری و حساب‌های پس‌انداز که ماهیت بانکی متعارف دارند، در زمره سپرده‌های تضمین‌شده محسوب می‌شوند. این حساب‌ها برای انجام تراکنش‌های روزانه، دریافت حقوق، پرداخت قبوض و نگهداری وجوه نقد مورد استفاده قرار می‌گیرند و به همین دلیل در چارچوب حمایت قانونی قرار دارند.

علاوه بر این، سپرده‌های کوتاه‌مدت که بسیاری از افراد برای مدیریت نقدینگی خود از آن‌ها استفاده می‌کنند نیز تحت پوشش قرار می‌گیرند. این نوع سپرده‌ها به افراد اجازه می‌دهند در کنار حفظ دسترسی نسبتاً سریع به پول خود، از سود بانکی نیز بهره‌مند شوند.

همچنین سپرده‌های بلندمدت سرمایه‌گذاری مانند سپرده‌های یک‌ساله یا چندساله نیز در صورت نگهداری در بانک‌های مجاز، تا سقف تعیین‌شده توسط صندوق ضمانت سپرده‌ها مورد حمایت قانونی هستند.

سیستم بانکی به‌گونه‌ای طراحی شده که در صورت بروز مشکل برای یک بانک، سپرده‌گذاران با کمترین دردسر بتوانند به اصل پول خود دسترسی پیدا کنند

این کارشناس ارشد در حوزه بانکداری در ادامه اذعان کرد: با این حال باید توجه داشت که همه ابزارهای مالی ارائه‌شده در سیستم بانکی لزوماً سپرده محسوب نمی‌شوند. برخی ابزارها ماهیت سرمایه‌گذاری دارند و بنابراین مشمول این ضمانت نمی‌شوند.

برای مثال اوراق مشارکت، گواهی سپرده خاص، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سایر ابزارهای بازار سرمایه، در دسته سرمایه‌گذاری قرار می‌گیرند و ریسک و مقررات خاص خود را دارند. همچنین سپرده‌هایی که منشأ غیرقانونی داشته باشند یا به‌موجب حکم قضایی مسدود شده باشند، از شمول حمایت صندوق خارج خواهند بود.

کلام آخر

در مجموع، تفاوت مهمی میان سپرده بانکی و سرمایه‌گذاری‌های پرریسک وجود دارد. سپرده‌های بانکی با هدف نگهداری امن پول و انجام امور مالی روزمره طراحی شده‌اند و به همین دلیل از سازوکارهای حمایتی مشخصی برخوردارند.

این موضوع باعث می‌شود بخش قابل توجهی از دارایی‌های مردم که به شکل سپرده در بانک‌ها نگهداری می‌شود، در چارچوب قوانین مالی کشور از سطح مناسبی از امنیت برخوردار باشد.