حفاظت از میراث زمین‌شناختی و توسعه پایدار از طریق ژئوپارک‌ها

نخستین نشست کارگروه ملی ژئوپارک‌های کشور در سال جاری با حضور نمایندگان دستگاه‌های اجرایی عضو این کارگروه در سازمان زمین‌ شناسی و اکتشافات معدنی کشور برگزار شد.

در این نشست، نمایندگان سازمان حفاظت محیط‌زیست، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به نمایندگی از وزارت جهاد کشاورزی، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، مدیریت اکتشاف وزارت نفت، سازمان انرژی اتمی، وزارت کشور و کمیسیون ملی یونسکو حضور داشتند.

کارگروه ملی ژئوپارک‌های کشور با محوریت سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، با هدف ایجاد سازوکار ملی برای هماهنگی، برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری و نظارت کلان بر توسعه ژئوپارک‌های کشور، هم‌افزایی میان دستگاه‌های ذی‌ربط و ساماندهی ضوابط شناسایی، مدیریت، حفاظت و بهره‌برداری از ژئوپارک‌ها فعالیت می‌کند.

در ابتدای این نشست، نمایندگان دستگاه‌های اجرایی عضو کارگروه معرفی شدند و بر ضرورت تقویت تعامل و همکاری میان دستگاه‌های ذی‌ربط در حوزه ژئوپارک‌ها تأکید شد.

در ادامه، دکتر فاطمی عقدا، معاون وزیر و رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، ضمن خوشامدگویی به نمایندگان دستگاه‌های عضو، بر اهمیت موضوع ژئوپارک و تعامل بین دستگاهی و استمرار جلسات کارگروه ملی ژئوپارک تأکید کرد.

وی با اشاره به اهمیت حفاظت از میراث زمین‌شناختی کشور بیان کرد: ژئوسایت‌ها و پدیده‌های زمین‌شناختی، بخشی از میراث طبیعی و سرمایه‌های ارزشمند کشور هستند که طی میلیون‌ها سال شکل گرفته‌اند و در صورت تخریب، امکان بازگشت و احیای آنها وجود ندارد.

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور افزود: حفاظت از این پدیده‌ها و میراث خدادادی در کنار بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های موجود می‌تواند زمینه‌ساز توسعه گردشگری و اقتصادی در مناطق مختلف کشور باشد.

وی همچنین تعامل و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی را لازمه توسعه ژئوپارک‌های کشور دانست و ابراز امیدواری کرد فعالیت منسجم و هدفمند کارگروه ملی ژئوپارک بتواند زمینه شناسایی و رفع موانع موجود، تسهیل فرایندها و ایجاد هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های ذی‌ربط را فراهم کند.

در بخش دیگری از این نشست، دکتر نازنین بدری، مسئول مطالعات ژئوتوریسم و ژئوپارک سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، گزارشی از روند شکل‌گیری و توسعه ژئوپارک‌ها در جهان و ایران ارائه کرد.

در این ارائه، ضمن تشریح جایگاه ژئوپارک‌ها در برنامه‌های بین‌المللی یونسکو، ظرفیت‌های ژئوتوریسم و ژئوپارک کشور، تجربیات ژئوپارک‌های جهانی ایران و همچنین اقدامات انجام‌شده از سوی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور در زمینه شناسایی و ظرفیت‌سنجی مناطق مستعد مورد بررسی قرار گرفت.

بدری با اشاره به ماهیت فرابخشی و بین‌دستگاهی موضوع ژئوپارک، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت و تجربه دستگاه‌های ذی‌ربط برای شناسایی مسائل و موانع موجود و ارائه راهکارهای عملیاتی تأکید کرد و گفت: ایجاد یک چارچوب روشن و منسجم برای شناسایی، حفاظت، مدیریت و بهره‌برداری پایدار از ژئوپارک‌های کشور، نیازمند استمرار همکاری و هماهنگی میان دستگاه‌های ذی‌ربط است. وی همچنین آمادگی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور برای ارائه ظرفیت‌های کارشناسی و تخصصی خود به کارگروه و پیگیری هماهنگی‌های لازم با دستگاه‌های عضو را اعلام کرد.

در ادامه این نشست، نمایندگان دستگاه‌های ذی‌ربط ضمن اعلام همکاری در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره چالش‌ها و موانع موجود در مسیر توسعه ژئوپارک‌های کشور مطرح کردند.

نمایندگان دستگاه‌های عضو همچنین بر تداوم و استمرار جلسات کارگروه ملی ژئوپارک و پیگیری منظم موضوعات تخصصی در کمیته‌های تخصصی ذیل کارگروه تأکید کردند.

در این نشست، همچنین بر ضرورت تدوین آیین‌نامه داخلی کارگروه و دستورالعمل‌های تخصصی مرتبط با شناسایی، حفاظت و بهره‌برداری از ژئوپارک‌ها تأکید شد و مقرر شد این موضوع در جلسات آتی، با بهره‌گیری از نظرات و تجربیات نمایندگان دستگاه‌های عضو، متخصصان و صاحب‌نظران این حوزه و مدیران ژئوپارک‌های جهانی یونسکو در ایران، دنبال و دستور کار قرار گیرد