خوب یا بد نرخ بهره بین بانکی

یک کارشناس اقتصادی گفت: زمانی که نرخ بهره بین بانکی کم باشد یعنی سرمایه از میزان تقاضا بیشتر، دسترسی به منابع ارزان‌تر، بیشتر و باعث رونق اقتصادی می‌شود.

بهاءالدین حسینی‌هاشمی – مدیرعامل اسبق بانک صادرات – در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به عملکرد بازار بین بانکی و نقش افزایش یا کاهش نرخ بهره بین بانکی، گفت: نرخ بهره بین بانکی یکی از شاخص‌ترین نرخ‌هایی است که حاکی از وضعیت اقتصادی در شرایط کلی اقتصاد هر کشور و یک مبنا برای تعیین نرخ سود سپرده‌ها و تسهیلات بانکی است. بنابراین از این شاخص به عنوان یک مؤلفه مهم استفاده می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: به هر میزانی که نرخ بهره بین بانکی کم باشد، نشان‌دهنده آن است که تشکیل پس‌انداز بیشتر است و بانک‌ها دارای منابع کافی و مناسب هستند و متعاقب آن می‌توانند منابع خود را در اختیار دیگر بانک‌ها بگذارند تا کسری موقت آنها جبران شود.

بر این اساس به هر میزانی که نرخ سود یا بهره بین بانکی کمتر باشد، نشان می‌دهد که جریان اقتصادی و پولی روان است و در تعادل قرار دارد و سرمایه از میزان تقاضا بیشتر است.

این کارشناس بانکی اظهار کرد: به هر میزانی که نرخ بهره بین بانکی بالا باشد، نشان می‌دهد که اقتصاد با چالش‌هایی روبرو است، به عبارتی در این شرایط تشکیل پس‌انداز کافی نیست، نرخ بهره بالا است، اکثر بانک‌ها در حساب خود دارای ناترازی در منابع و مصارف هستند و ریسک منابع و ریسک نقدینگی وجود دارد که این موضوع بر سود سپرده‌گذاری نیز، اثر می‌گذارد.

یعنی، اگر نرخ بین بانکی برای مثال در محدوده ۳۰ درصد باشد، باعث می‌شود که نرخ سپرده‌های بانکی در محدوده ۳۵ درصد باشد؛ چراکه نرخ سپرده معمولا از نرخ سود بین بانکی بیشتر است.

حسینی‌هاشمی ادامه داد: هرچه نرخ بهره بین بانکی بیشتر باشد، به معنای اتخاذ سیاست پولی انقباضی است؛ چراکه بانک‌ها با نرخ بین بانکی استقراض می‌کنند و متعاقب آن با نرخ بالاتری تسهیلات اعطا می‌کنند که اگر در شرایط تورمی نباشد، مقرون به صرفه نیست. اما اگر نرخ بین بانکی کم باشد و منابع در دسترس باشد، بانک‌هایی که بیشتر سپرده‌پذیر هستند، می‌توانند سپرده بیشتری جذب کنند، اما در طرف دیگر در بخش مصارف باید این منابع را به بانک‌های تخصصی دهند که جذب سپرده کمتری داشته و مصارف آنها بیش‌تر است. بنابراین به هر میزان که این نرخ (بهره بین بانکی) کمتر باشد، دسترسی به منابع ارزان‌تر بیش‌تر و باعث رونق اقتصادی می‌شود و جریان نقدینگی مورد نیاز بنگاه‌های اقتصادی را تسهیل می‌کند.

وی بیان کرد: در طرف دیگر به هر میزان که نرخ بین بانکی بیشتر باشد، نشان دهنده کسری منابع است؛ چراکه منابع در دسترس کم بوده و همین موضوع باعث می‌شود که نرخ بهره بازار بین بانکی بیش‌تر شود که نشان‌دهنده شرایط تورمی است.

مدیرعامل اسبق بانک صادرات در پایان، خاطرنشان کرد: قواعد پولی و بانکی در کشور ما به درستی هم‌راستا با قواعد پولی و بانکی بین‌المللی نیست. در حال حاضر بانک‌ها به سپرده‌های میلیاردی سود سپرده با نرخ نزدیک به ۳۰ درصد اعطا می‌کنند. در حالی که نرخ بهره بین بانکی در این شرایط در حدود ۲۳ تا ۲۴ درصد است.

با این حال باید در نظر داشت که نرخ بهره بین بانکی به طور معمول کوتاه مدت است و حتی در برخی موارد در بازه زمانی روز تا هفته مورد استفاده قرار می‌گیرد و حداکثر آن ماهانه است؛ چراکه کاربرد بهره بین بانکی در تسویه پایاپای است، یعنی وقتی که برخی از بانک‌ها بدهکار می‌شوند، از بانک‌هایی که مازاد سرمایه دارند، به صورت (اوور نایت) یا هفتگی استقراض می‌کنند تا بدهی خود را پرداخت کنند.