زانو زدن سهام زیر بار عرضه‌ها
مریم غدیرپور
فضای احتیاط و فشار عرضه در بورس تهران حاکم شد.تالار شیشه‌ای هفته تلخی را پشت سر گذاشت و بورس تهران در معاملات سه‌شنبه زیر فشار سنگین عرضه زانو زد تا پس از حدود ۱۵ روز معاملاتی، مرز حیاتی و روانی ۸ میلیون واحدی از دست برود؛ رویدادی که نشان داد خرس‌ها کنترل کامل بازار را در دست گرفته‌اند.
نماگر اصلی با سقوط ۱.۶۸ درصدی و ریزش ۱۳۴ هزار واحدی به محدوده ۷ میلیون و ۹۳۵ هزار واحد عقب نشست و شاخص هم‌وزن نیز با افت ۱.۱۷ درصدی به سطح ۲ میلیون و ۲۰۳ هزار واحد سقوط کرد تا تلاش معامله‌گران برای صیانت از این کانال حیاتی ناکام بماند.
قدرت‌نمایی فروشندگان با سرخ‌پوشی ۷۹ درصدی نمادها و ثبت ارزش ۱۴ هزار میلیارد تومانی سفارش‌های فروش در برابر تقاضای ناچیز ۵ هزار میلیارد تومانی به اوج رسید و خروج ۵۲۶ میلیارد تومان پول حقیقی به همراه فرار ۱۶۵۱ میلیارد تومانی نقدینگی از صندوق‌های درآمد ثابت، عمق نااطمینانی فعالان بازار را عیان کرد.
در این میان، فرآورده‌های نفتی، بانک‌ها و محصولات شیمیایی بیشترین ضربه را از موج سنگین عرضه‌ها خوردند تا عصر اقتصاد بار دیگر بر استمرار فضای احتیاط و سیطره فروشندگان بر پهنه معاملات تأکید کند.
بیم بسته شدن دوباره تالار
شاهین شایان آرانی در گفتگو با عصر اقتصاد تصریح کرد: تشدید نوسانات و سایه سنگین اخبار مربوط به جنگ موجب شده است تا سهامداران حقیقی بیشترین صف‌های فروش را تشکیل بدهند.
وی افزود: ما تجربه تلخ جنگ و بسته‌شدن بازار را در آن مقطع پشت سر گذاشته‌ایم و همین امر نااطمینانی عمیقی را به پیکر بازارها تزریق کرده است که اگر احتمال وقوع درگیری نظامی یا افزایش نوسانات ژئوپولیتیک قوت بگیرد، این بیم وجود دارد که بورس بار دیگر بسته شود.
واکنش طبیعی بازار به نااطمینانی‌های ژئوپولیتیک و قفل شدن سهام بانکی
شایان آرانی در ادامه به گفت: در چنین شرایطی کاملاً طبیعی به نظر می‌رسد که معامله‌گران برای خروج از بازار صف‌های طولانی فروش تشکیل دهند؛ به طوری که حتی برخی سهام بانکی غیرقابل معامله شوند.
تشدید نوسانات و سایه سنگین اخبار مربوط به جنگ موجب شده است تا سهامداران حقیقی بیشترین صف‌های فروش را تشکیل بدهند
وی خاطرنشان کرد: «با وجود آنکه گزارش‌های ماهانه شرکت‌ها فراتر از انتظارات بوده و بنیاد سهم‌ها حفظ شده است، اما هراس از تحولات آبان‌ماه و ابهام چشم‌انداز سیاسی مانع از تقویت پایدار تقاضا می‌شود و بازار تنها به لطف جمع شدن سریع صفوف فروش، از قفل‌شدگی کامل می‌گریزد.
ابهام ژئوپولیتیک؛ کلید گمشده بازگشت شاخص به کانال ۸ میلیونی
شاهین شایان آرانی تأکید کرد: فتح مجدد قله ۸ میلیونی توسط بازار سهام تماماً به شفاف‌سازی فضای ژئوپولیتیک بستگی دارد و هرچقدر ابهامات سیاسی و منطقه‌ای عمیق‌تر شود، احتمال اینکه شاخص کل فاصله بیشتری از این مرز حیاتی بگیرد به‌شدت افزایش می‌یابد.
وی افزود: در نقطه مقابل، با فروکش کردن تنش‌ها و رفع ابهامات ژئوپولیتیک، فضای معاملات شفاف‌تر خواهد شد و جریان نقدینگی بار دیگر به سمت بازار سرمایه بازمی‌گردد که در چنین سناریویی، احتمال حفظ و تثبیت قله ۸ میلیونی بسیار بالا خواهد بود.
سقوط از قله‌ای که در مسیر تعادلی فتح شده بود
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه گفت: در شرایط کنونی و با بالا گرفتن تنش‌ها، مرز ۸ میلیون واحدی موقتاً از دست رفته است؛ قله‌ای ارزشمند که بازار در یک بازه زمانی نسبتاً تعادلی موفق شده بود مسیر صعودی خود را از سطح ۵ و نیم میلیون تا ۸ میلیون واحد به راحتی طی کند.
وی تصریح کرد: بنابراین از دست رفتن پایدار این سطح حمایتی، فشار فروش را در تالار شیشه‌ای تشدید کرده است، اما صیانت از آن نیز به‌تنهایی کافی نیست و آنچه مسیر کوتاه‌مدت بورس را روشن و هموار می‌کند، کاهش قطعی تنش‌های سیاسی و بازگشت جریان پول به سمت تقاضای پایدار است.
کلام آخر
بازار سهام در روزهای اخیر با فشار سنگین فروش مواجه شد و شاخص کل با ریزشی کم‌سابقه، کانال حساس هشت میلیون واحد را از دست داد؛ رویدادی که به گفته کارشناسان عصر اقتصاد ناشی از تقویت انتظارات تورمی موازی، رشد بی‌رویه عرضه‌ها در نمادهای شاخص‌ساز و تشدید ریسک‌های سیستماتیک پیرامونی بود.
این موج نزولی تنها به شرکت‌های بزرگ محدود نماند و گسترش عرضه‌ها در بازار هم‌وزن، حاکی از تعمیم فضای منفی به سراسر تابلوی معاملات بود.
بررسی دلایل ریزش بورس به زیر محدوده هشت میلیونی نشان می‌دهد که خروج فزاینده پول حقیقی، سنگینی صف‌های فروش در صندوق‌های اهرمی و افت ارزش معاملات خرد از مهم‌ترین عوامل این عقب‌نشینی بوده‌اند.
در مقابل، بازپس‌گیری کانال هشت میلیونی و احیای تقاضا مستلزم فروکش کردن ریسک‌های سیستماتیک، بازگشت جریان نقدینگی حقیقی به چرخه معاملات، حمایت حقوقی‌های عمده از ارکان بنیادی بازار و بهبود نسبت ارزش معاملات خرد به ارزش کل بازار است؛ شرایطی که تحقق آن‌ها می‌تواند تعادل از دست‌رفته را به تالار شیشه‌ای بازگرداند.
